Ngày 23/6, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã nhận được sự ủng hộ quan trọng từ Nghị viện châu Âu đối với kế hoạch triển khai đồng euro kỹ thuật số, một phương thức thanh toán điện tử nhằm giúp Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) giảm phụ thuộc vào các hệ thống thẻ tín dụng của Mỹ trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều rạn nứt.
Đồng euro kỹ thuật số về bản chất là một ví điện tử được ECB bảo đảm, nhưng sẽ được các ngân hàng hoặc công ty công nghệ tài chính (fintech) cung cấp tới người dùng. Công cụ này cho phép toàn bộ cư dân Eurozone thực hiện thanh toán cả trực tuyến lẫn trực tiếp.
Sau 6 năm phát triển, dự án tiền kỹ thuật số của ECB đã trở nên cấp thiết hơn kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Việc Mỹ áp thuế quan ngay cả với những đối tác thương mại lâu năm như Liên minh châu Âu (EU) làm dấy lên lo ngại rằng Mỹ có thể một ngày nào đó sử dụng vị thế thống trị đối với các mạng lưới thanh toán như Visa và Mastercard như một công cụ gây sức ép.
Việc Ủy ban Kinh tế của Nghị viện châu Âu thông qua dự thảo quy định đánh dấu bước tiến quan trọng sau ba năm đàm phán căng thẳng giữa ECB và các ngân hàng thương mại. Các ngân hàng lo ngại đồng euro kỹ thuật số có thể khiến tiền gửi bị rút khỏi hệ thống ngân hàng và làm giảm nguồn thu, do đó đã tìm cách thu hẹp phạm vi của dự án.
Theo nội dung dự thảo, việc đưa vào sử dụng đồng euro kỹ thuật số sẽ giúp giảm sự phụ thuộc quá mức vào các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán ngoài châu Âu thông qua việc hình thành một phương thức thanh toán chung trên toàn khu vực. Đồng thời, sáng kiến này cũng đưa đồng euro bước vào kỷ nguyên số, cho phép công dân EU có thêm lựa chọn sử dụng tiền do ngân hàng trung ương phát hành trong các giao dịch hàng ngày.
Nếu không gặp phản đối tại phiên họp toàn thể, các nhà lập pháp dự kiến sẽ bắt đầu đàm phán với Hội đồng châu Âu – đại diện cho các chính phủ thành viên EU – và Ủy ban châu Âu từ tháng 7 tới, với mục tiêu hoàn tất phê duyệt vào cuối năm nay.
ECB cho biết, ngân hàng này mong đợi Nghị viện châu Âu sớm thông qua lập trường cuối cùng. Theo kế hoạch, ECB sẽ triển khai chương trình thí điểm đồng euro kỹ thuật số trong 12 tháng bắt đầu từ nửa cuối năm tới, trước khi chính thức đưa vào sử dụng vào năm 2029.
Ngoài Eurozone, Trung Quốc đã triển khai thử nghiệm đồng nhân dân tệ kỹ thuật số trên quy mô lớn, trong khi các quốc gia như Ấn Độ và Brazil (Bra-xin) cũng đã tiến hành các chương trình thử nghiệm tương tự. Anh hiện tập trung vào hoạt động nghiên cứu do những lo ngại liên quan đến quyền riêng tư, ổn định tài chính và tác động đối với hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đã cấm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát hành đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương.
ECB ước tính chi phí thiết lập hệ thống đồng euro kỹ thuật số sẽ dao động từ 4 tỷ đến 6 tỷ euro trong vòng 4 năm. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng khi chính thức đi vào hoạt động, đồng euro kỹ thuật số có thể đã trở nên “lỗi thời” do phải cạnh tranh với các sáng kiến thanh toán do khu vực tư nhân phát triển. Một trong số đó là dịch vụ thanh toán tức thời Wero, được hậu thuẫn bởi liên minh các ngân hàng lớn của châu Âu.
