Mới đây, một người dân gửi câu hỏi đến Bộ Xây dựng cho biết gia đình đã mua một căn hộ nhà ở xã hội nhưng chưa đủ 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua. Do được điều chuyển công tác sang địa phương khác trong một thời gian, gia đình muốn cho sinh viên hoặc hộ gia đình khác thuê lại căn hộ để tránh bỏ trống, đồng thời băn khoăn việc này có được pháp luật cho phép hay không và nếu vi phạm thì sẽ bị xử lý như thế nào.
Trả lời vấn đề này, Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết Luật Nhà ở năm 2023 quy định nhà ở xã hội là loại nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước dành cho các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở.
Theo điểm d, đ và e khoản 1 Điều 89 Luật Nhà ở năm 2023, người mua nhà ở xã hội không được bán lại căn hộ trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua, trừ trường hợp bán lại cho chủ đầu tư hoặc đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội theo đúng quy định.
Sau khi hết thời hạn 5 năm và đã được cấp Giấy chứng nhận, người mua mới được bán lại theo cơ chế thị trường theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Luật Nhà ở năm 2023 cũng quy định các điều kiện đối với giao dịch về nhà ở, trong đó có giao dịch cho thuê.
Đáng chú ý, theo điểm b khoản 2 Điều 64 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, bên thuê, thuê mua hoặc mua nhà ở xã hội nếu bán, cho thuê lại hoặc cho mượn nhà không đúng quy định sẽ bị xử phạt hành chính từ 100 triệu đồng đến 120 triệu đồng.
Không chỉ bị xử phạt bằng tiền, khoản 6 Điều 64 của nghị định này còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả là buộc thu hồi nhà ở xã hội đối với hành vi vi phạm nêu trên.
Ngoài ra, khoản 7 Điều 75 Nghị định 100/2024/NĐ-CP cũng giao trách nhiệm cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức quản lý, theo dõi chặt chẽ việc bán, cho thuê và thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn.
Từ các quy định nêu trên, Bộ Xây dựng cho biết pháp luật hiện hành đã quy định rõ về việc quản lý, sử dụng nhà ở xã hội cũng như chế tài đối với các hành vi bán hoặc cho thuê lại không đúng quy định.
Do đó, người mua nhà ở xã hội cần nghiên cứu kỹ các quy định của Luật Nhà ở năm 2023 và các nghị định hướng dẫn trước khi thực hiện việc cho thuê hoặc chuyển nhượng căn hộ nhằm tránh bị xử phạt, đồng thời có nguy cơ bị thu hồi nhà ở xã hội.
