Trong báo cáo ngành xây dựng mới đây, Chứng khoán MB (MBS) đánh giá năm 2026 sẽ là năm bản lề đối với chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026–2030. Bối cảnh này được kỳ vọng tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt khi nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn có thể được đẩy nhanh tiến độ so với chu kỳ trước.
Theo MBS, giải ngân đầu tư công trong năm 2026 được dự báo tiếp tục tăng trưởng tích cực. Công ty chứng khoán này cho rằng các dự án hạ tầng hiện nay có điều kiện thuận lợi hơn để tháo gỡ vướng mắc, nhờ hai yếu tố chính.
Thứ nhất, các thủ tục liên quan đến đền bù, giải phóng mặt bằng và phân quyền cho địa phương đang được đẩy mạnh, qua đó giúp rút ngắn thời gian triển khai. Thứ hai, Chính phủ có xu hướng tập trung vào các dự án lớn theo hình thức đối tác công tư, nhằm tận dụng nguồn vốn tư nhân và giảm áp lực lên ngân sách.
Đường sắt, cao tốc và các đại dự án hạ tầng là động lực chính
MBS cho rằng chu kỳ đầu tư công mới sẽ gắn với nhiều dự án hạ tầng chiến lược, trong đó có nhóm đường sắt. Các dự án như đường sắt Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai, đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, đường sắt Cần Giờ hay đường sắt cao tốc Bắc – Nam được kỳ vọng tạo thêm dư địa tăng trưởng cho ngành xây dựng trong trung và dài hạn.
Một yếu tố hỗ trợ khác được MBS đề cập là đề xuất cho phép tổ chức tín dụng loại trừ các khoản vay của nhà đầu tư thực hiện các dự án đặc thù khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm. Nếu được thông qua, cơ chế này có thể cải thiện khả năng tiếp cận vốn của các chủ đầu tư, từ đó hỗ trợ tiến độ triển khai dự án.
Không chỉ hưởng lợi từ đầu tư công, nhóm xây dựng còn được hỗ trợ bởi sự phục hồi của nguồn cung bất động sản. MBS cho rằng nguồn cung dự án bất động sản tăng trở lại sẽ trở thành động lực cải thiện đơn hàng cho các doanh nghiệp xây lắp trong năm 2026.
Theo dự báo của MBS, backlog của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết có thể tăng khoảng 15% so với cùng kỳ trong năm 2026 và tăng 10% trong năm 2027. Đóng góp chính được kỳ vọng đến từ các doanh nghiệp lớn, có năng lực triển khai các dự án quy mô lớn và đã thiết lập quan hệ với những chủ đầu tư hàng đầu.
Trong năm 2026, MBS cho rằng backlog các doanh nghiệp xây dựng dân dụng có thể hưởng lợi rõ nét hơn so với nhóm xây dựng hạ tầng. Nguyên nhân là các chủ đầu tư bất động sản lớn đang đẩy mạnh triển khai các đại dự án để chuẩn bị mở bán, trong khi nhóm doanh nghiệp hạ tầng chưa thực sự tham gia sâu vào các dự án đường sắt quy mô lớn.
Đối với CTD, MBS đánh giá doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ việc triển khai các dự án lớn như sân bay Gia Bình và sân bay Phú Quốc mở rộng. Backlog của CTD được dự báo tăng khoảng 30% so với cùng kỳ trong năm 2026.
Ở nhóm hạ tầng, MBS dự báo backlog của VCG có thể tăng khoảng 9%, HHV tăng 7%, trong khi CII tăng khoảng 20% nhờ dự án Trung Lương – Mỹ Thuận giai đoạn 2.
Sang năm 2027, nhóm doanh nghiệp hạ tầng có thể ghi nhận tốc độ tăng trưởng backlog mạnh hơn khi dự án cao tốc Bắc – Nam mở rộng được triển khai. Đây là yếu tố có thể tạo thêm dư địa cho các doanh nghiệp như VCG, CII và HHV trong giai đoạn sau của chu kỳ đầu tư công.
Hai doanh nghiệp đáng chú ý
Về định giá, MBS cho rằng cổ phiếu xây dựng hiện đang giao dịch ở mức P/B thấp hơn trung bình 3 năm. Nguyên nhân đến từ tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước một số rủi ro, gồm vướng mắc pháp lý tại các dự án lớn, áp lực lãi suất cao và khả năng biên lợi nhuận gộp suy giảm.
MBS dự báo biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp xây lắp có thể chịu áp lực, trong khi chi phí tài chính tăng cũng ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng. Dù vậy, doanh thu tăng trưởng được kỳ vọng sẽ bù đắp một phần các yếu tố bất lợi này.
Theo ước tính của MBS, ROE mảng xây lắp của các doanh nghiệp niêm yết như CTD, VCG, HHV và CII có thể đạt khoảng 5,3–6,6% trong năm 2026, tăng nhẹ so với cùng kỳ nhờ quy mô doanh thu cải thiện, dù biên lợi nhuận vẫn còn chịu sức ép.
MBS đánh giá triển vọng tăng trưởng của các doanh nghiệp xây dựng trong chu kỳ 2026–2030 sẽ có sự phân hóa. Các doanh nghiệp có năng lực thi công dự án quy mô lớn, quan hệ tốt với chủ đầu tư và khả năng kiểm soát chi phí sẽ có lợi thế hơn. Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp hạ tầng có thể hưởng lợi mạnh hơn khi các dự án cao tốc, đường sắt và hạ tầng liên vùng bước vào giai đoạn triển khai thực tế.
Trong chiến lược đầu tư năm 2026, MBS lựa chọn hai cổ phiếu đáng chú ý trong nhóm xây dựng là CTD và CII.
Với CTD, luận điểm đầu tư chính đến từ vị thế doanh nghiệp đầu ngành, quan hệ hợp tác với các chủ đầu tư lớn như Vingroup, Masterise và Sun Group, qua đó hưởng lợi khi nguồn cung bất động sản phục hồi. MBS dự báo doanh thu của CTD có thể tăng lần lượt 20% và 8% trong giai đoạn 2026–2027.
Ngoài ra, biên lợi nhuận gộp của CTD được kỳ vọng phục hồi trong năm tài chính 2026 nhờ trúng thầu các dự án lớn có biên lợi nhuận cao, đồng thời các hợp đồng chia sẻ trượt giá nguyên vật liệu với chủ đầu tư giúp doanh nghiệp hạn chế tác động từ biến động chi phí.
Với CII, công ty được kỳ vọng hưởng lợi từ dự án cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận mở rộng, qua đó giúp doanh thu mảng xây lắp và BOT tăng trưởng trong giai đoạn 2027–2028. MBS cũng cho rằng việc TP.HCM có thể tổ chức đấu giá 5 lô đất tại Thủ Thiêm trong năm 2026 sẽ là yếu tố hỗ trợ cải thiện định giá của CII, nhờ doanh nghiệp đã tích lũy quỹ đất giá rẻ tại khu vực này.
