Trong kinh doanh, thị trường không có chế độ ưu tiên cho phụ nữ. Một quyết định đầu tư sai vẫn phải trả giá, một sản phẩm không được khách hàng đón nhận vẫn có thể thất bại, một doanh nghiệp chậm đổi mới vẫn có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.
Bởi vậy, câu chuyện về những nữ doanh nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động đáng được nhìn nhận vượt ra ngoài những mỹ từ về bản lĩnh, nghị lực hay sự đảm đang. Điều đáng quan tâm hơn là cách họ lựa chọn thị trường, xây dựng doanh nghiệp, tổ chức nguồn lực và theo đuổi những mục tiêu dài hạn.
Bà Mai Kiều Liên gắn với hành trình phát triển của Vinamilk và ngành sữa Việt Nam. Bà Thái Hương theo đuổi con đường nông nghiệp công nghệ cao. Với bà Nguyễn Thị Phương Thảo tạo dấu ấn trong hàng không, tài chính và đầu tư. Bà Lê Nữ Thùy Dương phát triển hoạt động đầu tư đa ngành, còn bà Nguyễn Thị Nga xây dựng hệ sinh thái kinh doanh trải rộng trên nhiều lĩnh vực.
Năm nữ tướng, không cùng một thế hệ, không đi chung một con đường và cũng không thể được đo bằng một thước đo duy nhất. Nhưng những phía sau mỗi người là một cơ đồ, một cách tư duy riêng về kinh doanh, cạnh tranh và trách nhiệm.
Bà Mai Kiều Liên: “Thực phẩm đã vào cơ thể thì không có cơ hội sửa sai”
Có những phát ngôn không cần dài vẫn đủ sức khái quát cả một triết lý kinh doanh.
“Thực phẩm là sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, khi đã vào cơ thể thì không có cơ hội sửa sai”, bà Mai Kiều Liên, Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vinamilk, từng nhấn mạnh khi chia sẻ về nguyên tắc phát triển sản phẩm của doanh nghiệp.
Đó không đơn thuần là một lời khẳng định về chất lượng. Với ngành thực phẩm, đây gần như là ranh giới giữa lời hứa thương hiệu và trách nhiệm thực tế.
Một chiến dịch quảng cáo có thể khiến người tiêu dùng chú ý đến sản phẩm. Một thiết kế bao bì mới có thể giúp thương hiệu trẻ trung hơn. Nhưng niềm tin của khách hàng chỉ có thể được duy trì khi chất lượng được bảo đảm từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến sản phẩm cuối cùng.
Trong ngành sữa, điều này càng có ý nghĩa. Sản phẩm gắn trực tiếp với nhu cầu dinh dưỡng của trẻ em, người trưởng thành và người cao tuổi. Chất lượng vì thế không thể là một tiêu chí được nhắc đến trong những dịp truyền thông, mà phải trở thành nguyên tắc vận hành mỗi ngày.
Bà Mai Kiều Liên gắn bó với Vinamilk qua nhiều giai đoạn phát triển của nền kinh tế. Từ một doanh nghiệp ra đời trong những năm đất nước còn nhiều khó khăn, Vinamilk từng bước xây dựng năng lực sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu, mở rộng hệ thống phân phối và đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.
Năm 2005, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Năm 2026, khi Vinamilk kỷ niệm 50 năm thành lập, doanh nghiệp tiếp tục được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai. Bà Mai Kiều Liên cũng được trao Huân chương Độc lập hạng Ba.
Điều đáng chú ý trong hành trình này là khả năng kết hợp hai yêu cầu tưởng như đối lập: giữ vững những giá trị cốt lõi và liên tục đổi mới.
Bà Mai Kiều Liên từng thẳng thắn nhìn nhận rằng một thương hiệu lâu đời có thể khiến người tiêu dùng cảm thấy già cỗi nếu không kịp thích ứng với thế hệ khách hàng mới. “Có người nói Vinamilk quá khổng lồ để thay đổi, nhưng nếu không đổi mới chính mình thì không thể tồn tại”, bà chia sẻ.
Đây là một thông điệp đáng suy ngẫm đối với những doanh nghiệp đã có vị thế trên thị trường.
Khi còn nhỏ, doanh nghiệp thường lo tìm khách hàng. Khi đã lớn, thách thức lại là làm sao không trở nên cồng kềnh, tự mãn và chậm chạp. Quy mô từng là lợi thế có thể trở thành lực cản nếu bộ máy không chịu thay đổi.
Với Vinamilk, đổi mới không chỉ nằm ở bao bì hay cách tiếp cận người tiêu dùng, mà còn ở công nghệ, quản trị, sản xuất và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Bà Thái Hương: “Tôi không có đối thủ” - câu nói từng gây tranh luận
Không nhiều doanh nhân có thể biến một phát ngôn gây tranh luận thành câu chuyện đáng nhớ về tư duy cạnh tranh.
Bà Thái Hương, nhà sáng lập Tập đoàn TH, từng tuyên bố: “Tôi không có đối thủ”. Khi ấy, phát ngôn này khiến bà bị cho là ngạo mạn. Nhưng sau nhiều năm, chính bà nhìn lại câu chuyện với một cách diễn đạt khác: “Giờ chúng tôi có rất nhiều”. Chia sẻ này được bà nhắc lại tại một diễn đàn về thương hiệu Việt Nam vào tháng 5/2025.
Hai câu nói, cách nhau nhiều năm, gợi ra một nghịch lý thú vị của thương trường.
Khi mới bước vào thị trường sữa, TH phải đối diện với những thương hiệu đã có chỗ đứng và hệ thống phân phối rộng khắp. Bước chân vào một ngành hàng có mức độ cạnh tranh cao bằng mô hình đầu tư nông nghiệp công nghệ cao là lựa chọn đòi hỏi sự kiên định và nguồn lực đáng kể.
Bà Thái Hương chọn xây dựng một hướng đi riêng, bắt đầu từ dự án chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa công nghệ cao năm 2008, phát triển thương hiệu TH true MILK.
Thay vì chỉ tập trung vào khâu chế biến và bán hàng, mô hình này đặt trọng tâm vào chuỗi giá trị, từ chăn nuôi, nguồn nguyên liệu đến sản xuất và phân phối. Công nghệ và quy trình quản trị được đưa vào một lĩnh vực vốn chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện tự nhiên.
Lựa chọn ấy không đơn giản. Nông nghiệp công nghệ cao đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn, khả năng vận hành ổn định và năng lực kiểm soát chất lượng trên nhiều công đoạn. Đầu tư lớn chưa chắc đã tạo ra hiệu quả lớn nếu doanh nghiệp không khai thác tốt công suất, không kiểm soát được chi phí hoặc không tìm được đầu ra tương xứng.
Câu nói “Tôi không có đối thủ” vì thế đáng được nhìn nhận trong bối cảnh của một doanh nhân theo đuổi hướng đi riêng. Chính câu nói tiếp theo của bà, “Giờ chúng tôi có rất nhiều”, đã cho thấy một thực tế không thể né tránh khi doanh nghiệp phát triển, cạnh tranh không biến mất mà thường trở nên phức tạp hơn.
Trong một thị trường mở, không doanh nghiệp nào có thể tự tuyên bố mình đứng ngoài quy luật cạnh tranh.
Bà Thái Hương được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2020.
Bà Nguyễn Thị Phương Thảo: “Tôi không đo đếm thành công bằng tài sản”
Trong giới kinh doanh, tài sản thường là thước đo dễ nhìn thấy nhất. Nhưng cũng có những doanh nhân lựa chọn một cách định nghĩa rộng hơn về thành công.
“Tôi không đo đếm thành công bằng tài sản, mà bằng những giá trị mình có thể để lại cho thế hệ sau”, bà Nguyễn Thị Phương Thảo từng chia sẻ trong một bài viết về hành trình doanh nhân và khát vọng phát triển.
Đặt trong bối cảnh sự nghiệp của bà, phát ngôn này mở ra một góc nhìn về mục tiêu kinh doanh vượt ra ngoài những con số tài chính.
Bà Nguyễn Thị Phương Thảo tạo dấu ấn nổi bật với Vietjet, hãng hàng không tư nhân bắt đầu khai thác chuyến bay thương mại năm 2011. Bà đồng thời tham gia các hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và đầu tư.
Ngày 27/12/2025, bà được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Hàng không là ngành kinh doanh có rào cản gia nhập cao, đòi hỏi vốn lớn, tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt và hệ thống vận hành phức tạp. Một hãng hàng không không thể chỉ có máy bay và những đường bay hấp dẫn. Đằng sau mỗi chuyến bay là bài toán về đội tàu, nhân lực, bảo dưỡng, dịch vụ mặt đất, điều hành và quản trị rủi ro.
Sự phát triển của Vietjet góp phần mở rộng lựa chọn cho thị trường hàng không Việt Nam. Mô hình hàng không chi phí thấp giúp nhiều nhóm khách hàng tiếp cận dịch vụ hàng không, đồng thời tạo thêm sức ép cạnh tranh trong ngành.
Tác động của hàng không còn lan sang những lĩnh vực khác. Kết nối thuận tiện hơn có thể mở ra cơ hội cho du lịch, lưu trú, thương mại và giao thương quốc tế. Tuy nhiên, khả năng chuyển những cơ hội ấy thành hiệu quả kinh tế thực tế còn phụ thuộc vào hạ tầng, sức hút của điểm đến và chất lượng dịch vụ liên quan.
Điều đó cho thấy tầm nhìn kinh doanh không chỉ là nhìn thấy một thị trường có tiềm năng. Thách thức lớn hơn là tổ chức nguồn lực để biến tiềm năng thành một mô hình có thể vận hành, phát triển và cạnh tranh lâu dài.
Bà Nguyễn Thị Phương Thảo còn gắn với các hoạt động đầu tư và hợp tác quốc tế. Những lĩnh vực này có thể bổ trợ cho nhau, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về phân bổ vốn, quản trị và kiểm soát rủi ro. Đa dạng hóa chỉ tạo ra lợi thế khi các hoạt động có năng lực thực chất và được quản trị hiệu quả.
Bởi vậy, câu nói về việc không đo đếm thành công bằng tài sản đáng được nhìn nhận như một quan niệm về giá trị để lại, chứ không phải sự phủ nhận vai trò của hiệu quả kinh doanh.
Doanh nghiệp vẫn phải tạo ra lợi nhuận, duy trì dòng tiền, thực hiện nghĩa vụ với các bên liên quan và bảo đảm năng lực cạnh tranh. Nhưng thành quả có thể được nhìn rộng hơn qua những năng lực được xây dựng, những cơ hội việc làm được tạo ra, khả năng kết nối thị trường và giá trị mà doanh nghiệp để lại cho các thế hệ tiếp theo.
Bà Lê Nữ Thùy Dương: "Làm việc bằng chữ Tâm, sẻ chia bằng chữ Tình"
Bà Lê Nữ Thùy Dương, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc KN Holdings, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động năm 2025. Hành trình của bà gắn với hoạt động đầu tư đa ngành, trong đó có bất động sản, hạ tầng khu công nghiệp và năng lượng tái tạo.
Trong những thông tin về triết lý lãnh đạo của bà, cụm từ “Sống tử tế, nhân hậu - Làm việc bằng chữ Tâm - Sẻ chia bằng chữ Tình” được nhắc đến như một định hướng xuyên suốt.
Đó là cách diễn đạt giàu tính nhân văn. Nhưng để một triết lý như vậy có ý nghĩa trong kinh doanh, nó phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể.
Với doanh nghiệp đầu tư, những giá trị ấy không chỉ thể hiện qua các chương trình thiện nguyện. Chúng còn nằm ở cách lựa chọn dự án, quản lý nguồn lực, thực hiện cam kết với khách hàng, bảo đảm quyền lợi người lao động và đánh giá tác động của hoạt động kinh doanh đối với cộng đồng.
Một dự án bất động sản không thể chỉ được đánh giá bằng quy mô vốn hoặc những công trình đã hoàn thành. Giá trị lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng khai thác, nhu cầu thực tế, chất lượng hạ tầng và dịch vụ, cũng như hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Tương tự, một dự án năng lượng tái tạo không chỉ mang ý nghĩa ở số vốn đầu tư, mà còn ở lượng điện được cung cấp, hiệu quả vận hành và đóng góp cho quá trình chuyển dịch năng lượng.
Đó là những bài toán mà KN Holdings phải giải quyết trong quá trình phát triển các lĩnh vực kinh doanh.
Mô hình đa ngành có thể giúp doanh nghiệp mở rộng cơ hội, nhưng cũng làm tăng độ phức tạp trong quản trị. Vốn phải được phân bổ hợp lý, từng dự án cần được đánh giá theo đặc thù riêng và các cam kết phải được thực hiện trong điều kiện thị trường thay đổi.
Ở phương diện xã hội, những đóng góp của doanh nhân có thể bổ sung nguồn lực cho giáo dục, y tế và các chương trình an sinh. Nhưng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không nên chỉ được đo bằng số tiền đóng góp trong một sự kiện.
Một doanh nghiệp thực sự có trách nhiệm cần duy trì những chuẩn mực đó trong hoạt động thường xuyên: từ cách sử dụng lao động, bảo vệ môi trường đến việc thực hiện nghĩa vụ pháp lý và bảo đảm tính minh bạch.
Bởi thế, triết lý “làm việc bằng chữ Tâm” chỉ thực sự có sức nặng khi được phản ánh trong chất lượng quản trị và những giá trị mà doanh nghiệp tạo ra.
Bà Nguyễn Thị Nga: “Tôi chọn kinh doanh từ một câu hỏi về cuộc sống”
Có những câu chuyện kinh doanh bắt đầu từ một cơ hội thị trường. Cũng có những câu chuyện bắt đầu từ một câu hỏi lớn hơn: mình muốn tạo ra giá trị gì cho cuộc sống?
Trong cuộc trò chuyện được báo chí đăng tải gần đây, bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Tập đoàn BRG, đã chia sẻ về lựa chọn kinh doanh của mình với cách diễn đạt đáng chú ý: “Tôi chọn kinh doanh từ một câu hỏi về cuộc sống”.
Ngày 12/9/2026, bà Nguyễn Thị Nga được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Hành trình kinh doanh của bà gắn với sự phát triển của BRG và các hoạt động trong những lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, thương mại, khách sạn, nghỉ dưỡng và sân golf.
Đây là những ngành có đặc điểm rất khác nhau. Ngân hàng đòi hỏi năng lực quản trị rủi ro và tuân thủ chặt chẽ; dịch vụ khách sạn cần chất lượng trải nghiệm và khả năng khai thác công suất; các dự án đầu tư dài hạn lại đặt ra yêu cầu về vốn, dòng tiền và tầm nhìn thị trường.
Điều hành một doanh nghiệp đã khó. Điều hành nhiều doanh nghiệp trong những ngành khác nhau còn đòi hỏi khả năng phân quyền, kiểm soát và phân bổ nguồn lực ở cấp độ cao hơn.
Quy mô có thể tạo lợi thế về vốn, mạng lưới và cơ hội hợp tác. Nhưng quy mô cũng có thể khuếch đại sai lầm nếu hệ thống quản trị không theo kịp tốc độ mở rộng.
Bởi vậy, với mô hình tập đoàn đa ngành, thách thức không phải là sở hữu càng nhiều doanh nghiệp càng tốt, mà là làm sao để mỗi lĩnh vực có năng lực vận hành riêng, đồng thời tạo ra giá trị bổ trợ cho toàn hệ thống.
Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Nga cũng gắn với quan niệm kinh doanh hướng đến cộng đồng và tạo việc làm. Trong một cuộc phỏng vấn, bà từng nhìn nhận rằng khi đã lựa chọn công việc thì phải dành tâm sức để làm tốt, làm chăm chỉ và kiên định nhằm tạo ra giá trị.
Đó là một quan niệm giản dị, nhưng có ý nghĩa trong môi trường kinh doanh nhiều biến động. Chiến lược có thể thay đổi khi thị trường thay đổi. Công nghệ có thể làm biến đổi cách doanh nghiệp vận hành. Nhưng năng lực thực thi, tính kỷ luật và sự kiên định với những mục tiêu dài hạn vẫn là nền tảng quan trọng để tổ chức tồn tại và phát triển.
Trong một nền kinh tế hội nhập sâu rộng, các tập đoàn đa ngành cần chứng minh hiệu quả không chỉ bằng quy mô tài sản hay số lượng lĩnh vực tham gia, mà bằng chất lượng quản trị, năng lực cạnh tranh và giá trị tạo ra cho khách hàng, người lao động cùng các đối tác.
Đó là thước đo không dễ đạt được, nhưng không thể bỏ qua.
