Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vừa chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành, doanh nghiệp về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, tại Trụ sở Chính phủ.
Xem xét phải công tâm, khách quan
Phát biểu mở đầu cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cho biết, Bộ Chính trị đã có kết luận, Quốc hội đã có nghị quyết triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Dự án có 3 phương thức đầu tư, đó là đầu tư công, đầu tư theo đối tác công - tư (PPP) và đầu tư tư nhân. Trong 3 hình thức đầu tư này, yêu cầu đặt ra là phải lựa chọn được hình thức đầu tư tối ưu, có lợi nhất cho đất nước.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tuy số lượng hồ sơ tài liệu doanh nghiệp gửi đến là nhiều, song qua kiểm tra, rà soát, nhiều doanh nghiệp ý tưởng đầu tư còn chưa rõ ràng, thiếu năng lực cả về đầu tư và tài chính, thậm chí nhiều hồ sơ doanh nghiệp còn thiếu thông tin, địa chỉ liên hệ...
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh quan điểm xem xét phải công tâm, khách quan, minh bạch, công khai, "không có gì dấm dúi" và trao đổi hết sức thẳng thắn, cởi mở. Đồng thời hoan nghênh và đánh giá cao thiện chí của các doanh nghiệp muốn cống hiến cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Công ty 3000 chưa có tài liệu chứng minh năng lực tài chính rõ ràng
Tại cuộc họp, đại diện các doanh nghiệp đã trình bày ý tưởng, các dự định tham gia đầu tư đối với dự án, các phương án về tài chính, công nghệ, hình thức đầu tư khi tham gia dự án.
Đại diện Công ty TNHH Việt Nam 3000 (Công ty 3000) – Tập đoàn Đầu tư và phát triển Việt Nam cho rằng đây là dự án lớn, đòi hỏi sự phối hợp giữa Chính phủ và các nhà đầu tư, nhất là trong vấn đề huy động vốn và mong muốn lựa chọn hình thức hợp tác PPP theo góc độ "cùng phối hợp, cùng hỗ trợ" bởi có nhiều rủi ro tiềm ẩn. Vai trò của doanh nghiệp này ở đây là đi huy động và mang vốn cho dự án và kêu gọi, huy động chuyên gia giỏi trong lĩnh vực này để thực hiện dự án.
Khi được hỏi về năng lực tham gia, cơ sở huy động vốn, vị đại diện Công ty 3000 đã không trả lời được, một số ý trả lời không đúng theo nội dung câu hỏi.
Bộ Xây dựng nhận xét hồ sơ của doanh nghiệp chưa có tài liệu chứng minh năng lực tài chính rõ ràng, các đề xuất về tiến độ cũng rất mơ hồ. Ngân hàng Nhà nước đề nghị doanh nghiệp công khai cụ thể nguồn lực tài chính của "hệ sinh thái" mà doanh nghiệp nhắc đến, thay vì những lời hứa hẹn chung chung về việc "mang 100% vốn về Việt Nam".
Vốn của Discovery bằng 0,2% tổng mức đầu tư dự án
Sau khi nêu lên các ý tưởng đầu tư, giải pháp tài chính, công nghệ cho dự án, ông Nguyễn Nam Thiều, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Discovery bày tỏ thiện chí mong muốn được hợp tác đầu tư vào dự án theo phương án kinh doanh thu hồi vốn.
Tuy nhiên, khi được hỏi về quy mô nhân sự, vốn đầu tư của Tập đoàn Discovery và năng lực thực hiện dự án, ông Nguyễn Nam Thiều cho biết, hiện Tập đoàn có nhân sự khoảng 70 người và tổng vốn khoảng 2.000-3.000 tỷ đồng Việt Nam, số vốn chỉ bằng khoảng 0,2% tổng mức đầu tư c ủa dự án (67 tỷ USD).
Cơ hội lớn đối với Trường Hải
Còn đại diện Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam mong muốn tham gia vào dự án chủ yếu tập trung vào mảng hạ tầng về thiết bị thông tin tín hiệu, hệ thống điện đối với dự án đường sắt cao tốc.
Khẳng định đây là cơ hội lớn đối với doanh nghiệp, đại diện Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải, Tổng Giám đốc Nguyễn Hoàng Tuệ cho biết, Tập đoàn đã tổ chức nhiều cuộc họp liên quan đến chủ trương tham gia đầu tư vào dự án quan trọng này.
Về phấn vốn, nhà đầu tư sẽ chịu trách nhiệm 20% vốn đầu tư, 80% là huy động và đi vay; ngoài vốn tự có, nguồn lực tài chính của mình, Tập đoàn Trường Hải sẽ thành lập các công ty để huy động vốn đầu tư từ các doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế để triển khai thực hiện dự án. Trên cơ sở tính toán kỹ các nguồn lực, năng lực, thời gian thực hiện dự án dự kiến đầu từ Hà Nội đến Vinh và đầu từ Thành phố Hồ Chí Minh tới Nha Trang là 5 năm; thời gian thực hiện đoạn từ Nha Trang đến Vinh là 7 năm.
Ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Vingroup - nhà đầu tư Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed mong muốn được đầu tư dự án theo hình thức đầu tư kinh doanh với tổng mức đầu tư dự án dự kiến là trên 61 tỷ USD (không kể chi phí giải phóng mặt bằng) với thời hạn thi công dự án là 5 năm kể từ khi nhà nước giao đất sạch cho dự án.
Đề nghị được vay 80% vốn đầu tư dự án và hoàn trả trong vòng 30 năm, Vinspeed khẳng định các cam kết: Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt là các quy trình, quy định trong vay vốn; không bán thầu, không chuyển nhượng dự án; bảo đảm đầu tư công nghệ, thiết bị hiện đại, tăng cường hợp tác với các đối tác trong tăng tỷ lệ nội địa hóa ngành đường sắt…
Đồng thời, cam kết sẽ đầu tư, tổ chức nghiên cứu phát triển công nghệ đường sắt tốc độ cao để không chỉ làm chủ công nghệ được chuyển giao từ đối tác nước ngoài mà còn tạo ra các giá trị công nghệ mới của Việt Nam.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nêu rõ, việc trao đổi, tìm hiểu thông tin với các doanh nghiệp, nhà đầu tư là rất cần thiết. Qua đó, chúng ta biết được các thiện chí của doanh nghiệp, biết được doanh nghiệp nào có thiện chí, doanh nghiệp nào nghiêm túc, doanh nghiệp nào còn thiếu nghiêm túc.
Nhấn mạnh đây không phải là cuộc để lựa chọn, quyết định nhà đầu tư, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nêu rõ, trên cơ sở các tài liệu đã có và thông tin các doanh nghiệp cung cấp, đề nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện báo cáo đề xuất phương thức đầu tư và các cơ chế chính sách đi kèm để trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến.
