Theo số liệu Tổng cục Thống kê vừa công bố, tháng 12/2024, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chung cả nước tăng 0,29% so với tháng trước, tăng 2,94% so với tháng 12/2023. Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 9 nhóm hàng tăng giá so với tháng trước và 2 nhóm hàng giảm giá.
CPI bình quân quý IV/2024 tăng 2,87% so với quý IV/2023. Tính chung cả năm 2024, CPI tăng 3,63% so với năm trước, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra.
Đáng chú ý, so với cùng kỳ năm 2023, CPI các tháng năm 2024 có những diễn biến ngược chiều, trong đó, CPI 5 tháng đầu năm 2024 có xu hướng tăng cao dần, từ mức 3,37% của tháng 1 lên mức cao nhất 4,44% vào tháng 5. Từ tháng Bảy đến tháng 12, mức tăng CPI có xu hướng giảm dần (từ mức tăng 4,36% của tháng 7 xuống còn tăng 2,94% vào tháng 12).
Theo Tổng cục Thống kê, nguyên nhân chủ yếu khiến CPI năm 2024 tăng so với năm 2023 là do nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng giá khi giá gạo trong nước tăng theo giá gạo xuất khẩu, thiên tai bão lũ và nhu cầu tiêu dùng tăng trong dịp Lễ, Tết cùng với giá thịt lợn tăng; nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng; giá dịch vụ y tế, bảo hiểm y tế được điều chỉnh tăng theo lương cơ sở.
Cụ thể, chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,03% so với năm trước, tác động làm CPI chung tăng 1,35 điểm phần trăm. Trong đó, chỉ số giá nhóm lương thực tăng 12,19%, tác động làm CPI tăng 0,45 điểm phần trăm; nhóm thực phẩm tăng 2,7%, làm CPI chung tăng 0,58 điểm phần trăm; nhóm ăn uống ngoài gia đình tăng 3,99% do nhu cầu tiêu dùng và chi phí nhân công tăng.
Chỉ số giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng cũng tăng 5,2% so với năm trước, tác động làm CPI chung tăng 0,98 điểm phần trăm, chủ yếu do chỉ số giá điện sinh hoạt tăng 7,68% do nhu cầu sử dụng điện tăng cùng với việc EVN điều chỉnh mức bán lẻ giá điện bình quân làm CPI chung tăng 0,25 điểm phần trăm; chỉ số giá nhà ở thuê và nhà chủ sở hữu tính quy đổi tăng 4,6% do nhu cầu thuê nhà tăng, tác động làm CPI tăng 0,48 điểm phần trăm. Bên cạnh đó, chỉ số giá nước sinh hoạt năm 2024 tăng 8,33% so với năm trước.
Ngoài ra, chỉ số giá nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 7,16%, tác động làm CPI chung tăng 0,39 điểm phần trăm. Chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 5,37% do trong năm học 2023-2024 và 2024-2025 một số địa phương đã tăng mức học phí, tác động làm CPI chung tăng 0,33 điểm phần trăm. Chỉ số giá nhóm giao thông tăng 0,76%, tác động làm CPI chung tăng 0,07 điểm phần trăm.
Bình quân năm 2024, lạm phát cơ bản tăng 2,71% so với năm 2023, thấp hơn mức tăng CPI bình quân chung (3,63%), chủ yếu do giá lương thực, thực phẩm, điện sinh hoạt, dịch vụ giáo dục, dịch vụ y tế là yếu tố tác động làm tăng CPI nhưng thuộc nhóm hàng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.
Bà Nguyễn Thu Oanh, Vụ trưởng Vụ thống kê giá (Tổng cục Thống kê) đánh giá trong bối cảnh lạm phát tại các nước trên thế giới và khu vực giảm, lạm phát của Việt Nam cũng được kiểm soát ở mức phù hợp để hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo bà Oanh, trong nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chủ động, quyết liệt, sát sao chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Nhờ đó, giá hàng hóa và dịch vụ trên thị trường nhìn chung không có biến động bất thường, lạm phát trong tầm kiểm soát.
Bà Oanh nhìn nhận, với những diễn biến giá trong năm 2024 có thể kỳ vọng lạm phát năm 2025 tiếp tục trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, cần lưu ý một số yếu tố có thể tạo áp lực với lạm phát trong năm tới như xung đột quân sự tại một số khu vực vẫn phức tạp, cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt, biến số thiên tai vẫn khó lường... có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng, khiến giá vận tải và hàng hóa tăng.
Bên cạnh đó, chính sách thương mại dưới thời Tổng thống Trump có nhiều diễn biến khó dự đoán, có thể khắc nghiệt hơn, tác động đến thương mại toàn cầu, cũng có thể ảnh hưởng đến lạm phát.
Trong nước, chi phí nguyên liệu có thể tăng theo thế giới hay tác động của tỷ giá có thể làm giá nguyên liệu đầu vào tăng, dẫn đến giá bán tăng. Giá điện tăng cũng sẽ tác động đến lạm phát...
