Ngày 12/6, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Đông Bắc có buổi làm việc về tình hình cung cấp than trong tháng 5 và kế hoạch cấp than tháng 6 và 7 năm 2023.
Theo thông tin tại buổi làm việc, trong tháng 5/2023, Tổng công ty Đông Bắc đã cấp 687,56 nghìn tấn than cho các nhà máy của EVN, chưa bao gồm 5% khối lượng tăng thêm theo Biên bản làm việc giữa các tập đoàn ngày 9/5/2023.
Từ ngày 12/5 tới nay, tất cả các tổ máy nhiệt điện sử dụng antracite đã vận hành tối đa theo yêu cầu của hệ thống, không có tổ máy nào ngừng/giảm công suất do thiếu than.
Trong tháng 6 (từ ngày 1- 11/6), Tổng công ty Đông Bắc đã cấp tới các nhà máy của EVN là 147 nghìn tấn, bằng 21,4% khối lượng hợp đồng.
Trong thời gian tới, thời tiết nắng nóng tiếp tục kéo dài ở miền Bắc, kèm theo điều kiện thủy văn không thuận lợi nên dự kiến các nhà máy nhiệt điện (than, dầu, khí) sẽ huy động rất cao để đảm bảo cung cấp điện.
Theo kế hoạch cập nhật, sản lượng huy động các tháng 6 và 7/2023 của các nhà máy nhiệt điện than, đặc biệt là khu vực miền Bắc sẽ duy trì ở mức rất cao.
Cụ thể tổng sản lượng dự kiến huy động các nhà máy nhiệt điện sử dụng than antracite của EVN trong hai tháng 6 và 7 là 12,33 tỷ kWh, tương ứng với nhu cầu than cần sử dụng là 6,03 triệu tấn than.
Tuy nhiên, tổng khối lượng theo hợp đồng đã ký với TKV và Tổng công ty Đông Bắc là 4,388 triệu tấn, còn thiếu khoảng 1,642 triệu tấn so với kế hoạch. Trong đó, nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 (Tổng công ty Phát điện 3) dự kiến chủ động bổ sung được khoảng 600 nghìn tấn trong tháng 6 và 7/2023.
Như vậy, khối lượng than còn thiếu khoảng 1 triệu tấn cho các nhà máy còn lại của EVN (khoảng 600 nghìn tấn trong tháng 6 và 400 nghìn tấn trong tháng 7).
Để tiếp tục đảm bảo than cho phát điện trong các tháng cao điểm còn lại mùa khô 2023 (tháng 6 và 7), EVN đề nghị Tổng công ty Đông Bắc thực hiện cung cấp than theo đúng hợp đồng đã ký kết, cấp bù khối lượng than còn thiếu theo hợp đồng ngay trong tháng 6 năm 2023.
EVN cũng đề xuất Tổng công ty Đông Bắc cấp đủ khối lượng than đã cam kết theo biên bản làm việc ngày 9/5/2023 ký kết giữa các bên, nhất là trong các tháng 6 và 7/2023.
Ngoài ra, EVN đề nghị Tổng công ty Đông Bắc tìm kiếm các giải pháp để bổ sung thêm lượng than cấp cho điện theo nhu cầu huy động của hệ thống các tháng sắp tới, trong đó bao gồm giảm than cấp cho các hộ phụ tải khác để tăng lượng than cấp cho sản xuất điện trong tháng 6 và 7/2023 và sẽ cấp bù cho các hộ phụ tải khác trong các tháng cuối năm.
Tại cuộc trao đổi với báo chí về tình hình cung ứng điện mùa nắng nóng 2023 gần đây, ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực, Bộ Công Thương cho biết, do tác động của hiện tượng El Nino, nắng nóng gay gắt đã xảy ra tại nhiều địa phương trên cả nước, làm tăng nhu cầu điện sinh hoạt của nhân dân kết hợp với tình trạng nước về các hồ thủy điện rất thấp, gây ảnh hưởng rất lớn đến việc cung ứng điện mùa khô năm 2023, nhất là ở các tỉnh phía Bắc.
Đến đầu tháng 6, hầu hết các hồ thủy điện lớn miền Bắc đã về mức nước chết gồm: Lai Châu, Sơn La, Tuyên Quang, Bản Chát, Hủa Na, Thác Bà. Riêng hai hồ thủy điện Lai Châu và Sơn La đã phải chạy xuống dưới mực nước chết. Duy nhất hồ thủy điện Hòa Bình còn nước trong hồ nhưng cũng chỉ có thể duy trì phát điện đến khoảng ngày 12-13/6.
Theo Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực, tổng công suất khả dụng của hệ thống điện miền Bắc (bao gồm cả điện nhập khẩu) có thể huy động để đáp ứng nhu cầu phụ tải điện chỉ đạt mức 17.500-17.900MW (khoảng 59,2% công suất lắp đặt). Công suất này đã bao gồm 2.500-2.700MW truyền tải từ miền Nam và miền Trung ra Bắc (cung đoạn đường dây 500kV Nho Quan - Hà Tĩnh).
Trong khi đó, nhu cầu sử dụng điện ở khu vực miền Bắc có thể lên mức 23.500-24.000MW trong những ngày nắng nóng sắp tới. Như vậy, hệ thống điện miền Bắc sẽ thiếu hụt khoảng 4.350 MW, với sản lượng không đáp ứng được trung bình ngày khoảng 30,9 triệu kWh (ngày cao nhất có thể lên tới 50,8 triệu kWh).
Cũng theo Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực, khi thủy điện gặp khó, các nhà máy nhiệt điện than đã được huy động với công suất cao.
Tuy nhiên, do thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao, các tổ máy hoạt động tối đa công suất trong thời gian dài dẫn đến những sự cố về thiết bị (chủ yếu là xì ống sinh hơi, xì bộ hâm, bộ quá nhiệt, máy nghiền than, bơm cấp,...).
Ngoài ra, nhiều tổ máy nhiệt điện than bị sự cố dài ngày (Vũng Áng 1 tổ, Phả Lại 1 tổ, Cẩm Phả 1 tổ, Nghi Sơn 2 1 tổ). Điển hình như ngày như 1/6, tổng công suất không huy động được từ các nhà máy nhiệt điện than miền Bắc bị sự cố và suy giảm công suất lên đến 1.030 MW.
Như vậy, mặc dù nguồn nhiên liệu than cho phát điện đã được cấp tương đối đảm bảo nhưng cập nhật đến ngày 6/6/2023, nguồn nhiệt điện than miền Bắc chỉ huy động được 11.934MW chiếm 76,6% công suất lắp.
Trong một diễn biến liên quan, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngày 8/6/2023 Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành quyết định thành lập Đoàn thanh tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật về quản lý và cung ứng điện của EVN từ ngày 1/1/2021 đến ngày 1/6/2023.
Đoàn thanh tra chuyên ngành gồm lãnh đạo các đơn vị Cục Điều tiết điện lực, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Vụ Pháp chế, Thanh tra Bộ, Vụ Kế hoạch - Tài chính, Vụ Dầu khí và than.
Bộ trưởng Bộ Công Thương đã yêu cầu Đoàn thanh tra khẩn trương làm việc trong vòng 1 tháng, kể cả ngày nghỉ, bắt đầu từ ngày 10/6.
