Tín hiệu mới trước ngưỡng cửa nâng hạng
Trong thông báo phát đi ngày 5/9, FTSE Russell cho hay Báo cáo Phân loại Quốc gia Cổ phiếu FTSE tháng 9/2025 sẽ được công bố sau khi thị trường Hoa Kỳ đóng cửa vào thứ Ba, ngày 7/10/2025.
Việc phân loại các thị trường trong các chỉ số cổ phiếu toàn cầu của FTSE được đánh giá liên tục. Để đảm bảo tính minh bạch, các thị trường đang được xem xét để tái phân loại từ/thành Developed (thị trường phát triển), AdvancedEmerging (mới nổi nâng cao), Secondary Emerging (mới nổi thứ cấp), hoặc Frontier Market (cận biên) được đưa vào danh sách theo dõi (Watch List) của FTSE.
Đáng chú ý, Việt Nam hiện đang nằm trong danh sách theo dõi tính đến tháng 3/2025 và được FTSE đánh giá có khả năng cao được tái phân loại từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp.
Cũng trong ngày 5/9, thông tin từ Bộ Tài chính cho biết những nỗ lực cải cách mạnh mẽ của Việt Nam đang được các tổ chức xếp hạng TTCK quốc tế đánh giá cao, mở ra cơ hội nâng hạng thị trường trong thời gian tới. Đặc biệt là thị trường đang hướng tới ngày 7/10, khi tổ chức FTSE Russell dự kiến công bố kết quả phân loại thị trường thường niên.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổ chức xếp hạng FTSE Russell đã ghi nhận và đánh giá cao những cải cách mà Việt Nam đã thực hiện. Nổi bật là việc ban hành và đưa vào hiệu lực Thông tư 68/2024/TT-BTC từ ngày 4/11/2024 và Thông tư 18/2025/TT-BTC ngày 26/4/2025.
Các thông tư này đã thành công trong việc gỡ bỏ cơ chế ký quỹ trước khi giao dịch, một rào cản lớn khiến TTCK Việt Nam chưa thể tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Ngoài ra, việc triển khai hệ thống công nghệ thông tin KRX, ban hành thông tư mới về đăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toán cùng hành lang pháp lý cho cơ chế giao dịch mới cũng được đánh giá rất tích cực.
Báo cáo mới nhất của HSBC cũng nhận định Việt Nam đã đáp ứng 7/9 tiêu chí cần thiết thuộc khung “Chất lượng thị trường” để được nâng hạng vào rổ chỉ số FTSE. Những tiêu chí định lượng như quy mô vốn hóa, thanh khoản hay sự hiện diện của cổ phiếu quy mô lớn đã đạt. Hai tiêu chí còn lại liên quan đến cơ chế thanh toán và chi phí giao dịch thất bại trước đây từng khiến FTSE xếp loại “hạn chế”, nay đã có tiến triển.
Bên cạnh đó, những diễn biến liên quan đến Luật Chứng khoán và việc vận hành hệ thống giao dịch KRX đã đưa Việt Nam tiến gần hơn tới việc được nâng hạng.
Theo HSBC, thị trường kỳ vọng Việt Nam sẽ được nâng hạng. Bất chấp thuế quan từ Mỹ, chứng khoán Việt Nam đã tăng 40% từ đầu năm, thuộc nhóm tăng mạnh nhất thế giới. Do đó, nhóm phân tích nghiêng về kịch bản tích cực, song lưu ý rằng FTSE còn tham khảo ý kiến nhà đầu tư và công ty chứng khoán trước khi ra quyết định. Nếu FTSE xác nhận nâng hạng, sẽ cần ít nhất 6 tháng để thay đổi phân loại và đưa Việt Nam vào chỉ số.
Triển vọng dòng vốn ngoại sau nâng hạng
Cùng với việc được nâng hạng, nhiều tổ chức quốc tế và công ty chứng khoán trong nước dự báo nhà đầu tư nước ngoài có thể rót hàng tỷ USD vào TTCK Việt Nam, tập trung vào các mã vốn hóa lớn.
Theo ước tính của HSBC, sau khi được nâng hạng, Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,6% trong chỉ số FTSE Asia và 0,5% trong FTSE Emerging Markets. Điều này có thể thu hút khoảng 1,5 tỷ USD từ các quỹ thụ động, chủ yếu từ các quỹ FTSE EM và FTSE Global ex US.
Trong kịch bản lạc quan, nếu trọng số tăng lên tương đương Indonesia (1,3%), dòng vốn từ quỹ thụ động có thể đạt 3 tỷ USD, cùng với 1,9-7,4 tỷ USD từ quỹ chủ động. Tổng cộng Việt Nam có thể thu hút tối đa 10,4 tỷ USD vốn ngoại.
Dù vậy, HSBC cho rằng thực tế sẽ thấp hơn nhiều do phần lớn quỹ thụ động toàn cầu dùng chỉ số MSCI làm chuẩn. Vì vậy, dòng vốn ngay lập tức sau nâng hạng sẽ đến chủ yếu từ một nhóm quỹ nhất định, còn dòng vốn chủ động sẽ phân bổ theo thời gian.
Ngoài ra, Thống kê cũng cho thấy mức độ hiện diện của các quỹ chủ động ở Việt Nam đã khá cao. Khoảng 38% quỹ châu Á và 30% quỹ đầu tư vào các thị trường mới nổi toàn cầu có cổ phiếu Việt Nam trong danh mục. Với tỷ lệ phân bổ trung bình đã ở mức nhất định, dư địa mua thêm không còn lớn, khiến dòng vốn mới khó có khả năng tạo đột biến.
Trong dự báo trước đó, Morgan Stanley cho rằng, nếu được nâng hạng, Việt Nam có thể thu hút 800 triệu USD từ các nhà đầu tư thụ động sử dụng bộ chỉ số FTSE và 2 tỷ USD từ các nhà đầu tư thụ động dùng bộ chỉ số khác. Song song đó, các quỹ chủ động sẽ tham gia tích cực hơn, dự kiến sẽ có khoảng 4-6 tỷ USD.
Một số công ty chứng khoán trong nước cũng dự đoán tổng dòng vốn chảy vào Việt Nam khoảng từ 3-8 tỷ USD. Trong đó, Vietcap ước tính nếu vào danh sách thị trường mới nổi, chứng khoán Việt Nam có thể thu hút 6-8 tỷ USD vốn ngoại. VPBankS dự báo thấp hơn với khoảng 3-7 tỷ USD. Còn theo Chứng khoán SSI, TTCK Việt Nam có thể hút khoảng 1 tỷ USD từ các quỹ ETF nhờ việc nâng hạng, chưa tính đến quỹ chủ động. Riêng quỹ Vanguard FTSE Emerging Markets ETF được dự báo giải ngân hơn 363 triệu USD.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, dòng vốn từ các quỹ đầu tư thường ưu tiên giải ngân trước vào các cổ phiếu có sẵn trong rổ FTSE Vietnam Index, sau đó, dòng tiền mới lan tỏa sang cổ phiếu có định giá hấp dẫn hoặc tiềm năng tăng trưởng nổi bật.
Trong báo cáo hồi đầu tháng 8, Chứng khoán Bản Việt (BVSC) ước tính sẽ có hơn 1,1 tỷ USD đổ vào các cổ phiếu VCB, VIC, VHM, HPG, FPT, VNM, MSN thông qua các ETF track theo chỉ số của FTSE khi thị trường được nâng hạng.
Ngoài ra, theo Mirae Asset và Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhóm chứng khoán có nhiều khả năng hưởng lợi trực tiếp nếu thị trường nâng hạng thành công. Các doanh nghiệp ngành này có thể vừa tăng nguồn thu từ phí giao dịch, dịch vụ và lãi vay ký quỹ, vừa có cơ hội cải thiện lợi nhuận từ hoạt động tự doanh.
Do đó, trước thời điểm TTCK Việt Nam chính thức được nâng hạng, nhà đầu tư có thể tích lũy những cổ phiếu hưởng lợi từ câu chuyện này. Tuy nhiên, theo HSBC, nhà đầu tư cũng cần thận trọng bởi mức tăng của VN-Index trong 6 tháng đầu năm (37%) đã vượt xa so với các thị trường khác trước khi nâng hạng. Điều này cho thấy dư địa tăng thêm sau thông tin nâng hạng có thể hạn chế.
