Năm 2026 mở ra với nhiều kỳ vọng đối với thị trường chứng khoán, khi các yếu tố từ kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ đến triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp đều đang vận động theo hướng tích cực. Trong bối cảnh đó, thị trường được dự báo tiếp tục duy trì xu hướng tăng, dù mức độ phân hóa sẽ rõ nét hơn.
Định giá vẫn hấp dẫn
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết động lực lớn nhất của thị trường chứng khoán năm 2026 đến từ tăng trưởng thực chất của nền kinh tế, thay vì chỉ dựa vào một vài nhóm cổ phiếu trụ cột như giai đoạn trước.
Nếu năm 2025, tăng trưởng chủ yếu được dẫn dắt bởi đầu tư công và các động lực nội địa, thì sang năm 2026, tiêu dùng trong nước phục hồi cùng với tăng trưởng kinh tế toàn cầu được kỳ vọng sẽ trở thành những trụ đỡ quan trọng giúp thị trường tiếp tục mở rộng đà đi lên.
Trong bối cảnh đó, lợi nhuận doanh nghiệp toàn thị trường được dự báo có thể tăng khoảng 19–20% trong năm 2026, cao hơn so với mức 18% của năm 2025. Tăng trưởng lợi nhuận đồng đều và mang tính nền tảng được xem là yếu tố quan trọng giúp cải thiện định giá và củng cố xu hướng tăng của thị trường.
Ngoài ra, các rủi ro bên ngoài cũng được nhìn nhận có xu hướng hạ nhiệt. Căng thẳng địa chính trị và thương mại, dù vẫn tồn tại, nhưng được kỳ vọng không còn gay gắt như giai đoạn trước. Thị trường bất động sản trong nước cũng được đánh giá đã đi qua vùng rủi ro lớn nhất, với thanh khoản có khả năng phục hồi rõ nét hơn trong năm 2026, qua đó giảm áp lực lên hệ thống tài chính và tâm lý nhà đầu tư.
Một trong những yếu tố mang tính “xúc tác” quan trọng là câu chuyện nâng hạng. Theo chuyên gia, việc Việt Nam được nâng hạng thị trường chỉ mang lại tác động tâm lý và cải thiện thanh khoản trong ngắn hạn. Tuy nhiên, yếu tố có ảnh hưởng sâu rộng hơn là khả năng nâng hạng tín nhiệm quốc gia trong năm 2026.
Nếu Việt Nam được nâng lên nhóm “đầu tư”, chi phí vốn của doanh nghiệp có thể giảm xuống dưới 15%, giúp mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn quốc tế rẻ và dài hạn hơn. Khi chi phí vốn giảm, định giá thị trường cũng sẽ được “định nghĩa lại” theo hướng tích cực hơn, tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho thị trường chứng khoán.
Dù VN-Index đã nhiều lần thiết lập đỉnh lịch sử, nhưng mức định giá thực tế của thị trường vẫn chỉ tương đương giai đoạn cuối năm 2025, thậm chí so với tháng 8/2025 vẫn chưa có sự bứt phá rõ rệt.
Chỉ số đang bị "méo mó" bởi một số nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (như nhóm Vingroup), khiến P/E thị trường vẫn ở mức hấp dẫn và nhiều cổ phiếu còn cách xa đỉnh năm 2025. Với mức tăng trưởng EPS 19%, nếu P/E thị trường quay lại mức kháng cự lịch sử là 18 lần (hiện tại khoảng 14 lần), chỉ số sẽ đạt mốc 2.000 điểm. Về các nhóm ngành đáng chú ý trong thời gian tới, chuyên gia đánh giá cao nhóm dầu khí, hàng hóa, bán lẻ, hóa chất, ngân hàng và công nghệ.
Nếu lãi suất tăng trên 11-12% dòng tiền có thể dịch chuyển khỏi chứng khoán
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý thị trường không tránh khỏi các rủi ro. Rủi ro lớn nhất đến từ sự khó lường trong chính sách của Mỹ, diễn biến lạm phát toàn cầu và đặc biệt là xu hướng tăng lãi suất tại Nhật Bản.
Nếu Ngân hàng Trung ương Nhật tiếp tục nâng lãi suất lên trên 3%, dòng vốn toàn cầu có thể đảo chiều mạnh, kéo theo áp lực rút vốn khỏi các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Bên cạnh đó, nếu lạm phát toàn cầu quay trở lại và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ không giảm lãi suất như kỳ vọng, môi trường thanh khoản sẽ kém thuận lợi hơn cho các tài sản rủi ro.
Ở trong nước, lãi suất cũng được xem là yếu tố then chốt. Theo chuyên gia, nếu lãi suất huy động tăng lên trên 11–12%, dòng tiền có thể rút mạnh ra khỏi thị trường chứng khoán và dịch chuyển mạnh sang kênh tiền gửi.
Đối với dòng vốn ngoại, chuyên gia cho rằng kịch bản tích cực nhất trong năm 2026 là khối ngoại giảm bán ròng và dần quay lại trạng thái cân bằng. Việc quay trở lại mua ròng mạnh chỉ có thể xảy ra nếu môi trường lãi suất toàn cầu thực sự thuận lợi và rủi ro vĩ mô hạ nhiệt rõ rệt. Ngược lại, nếu Nhật tiếp tục tăng lãi suất và Fed không nới lỏng như kỳ vọng, dòng vốn ngoại nhiều khả năng vẫn duy trì trạng thái trung tính, chưa đủ tạo ra cú hích lớn cho thị trường.
