Đây là nội dung được Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ ra tại tại phiên thảo luận Tổ chiều 19/8, định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Nhà nước phải quyết định giá đất
Thủ tướng cho rằng một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là giá đất, đồng thời đặt vấn đề phải trả lời rõ vì sao giá nhà cao.
Theo Thủ tướng, nếu giá đất được xác định ở mức quá cao thì đây sẽ trở thành chi phí đầu vào của các dự án và của nền kinh tế. Khi đó, chi phí đất đai sẽ được chuyển vào giá thành sản phẩm. Bên cạnh đó còn có chi phí vốn vay, trong khi thủ tục giao đất, triển khai dự án kéo dài. Tất cả các yếu tố này cộng dồn sẽ đẩy giá sản phẩm cuối cùng, trong đó có giá nhà, lên cao.
“Nhà nước thu bao nhiêu từ đất thì cuối cùng phần chi phí đó cũng sẽ được chuyển vào giá bán, cùng với tất cả các chi phí khác đi kèm. Do đó, vấn đề này phải được giải quyết một cách đồng bộ”, Thủ tướng nói.
Thủ tướng nêu rõ, Nhà nước phải quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, bằng phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành. Nhà nước phải phát huy vai trò quản lý, điều tiết đối với đất đai thì mới có thể kiểm soát được các chi phí đầu vào.
“Chỉ với các biện pháp tổng thể như vậy chúng ta mới có thể kiểm soát được chi phí đầu vào, qua đó kiểm soát giá nhà, giá đất và giá sản phẩm đầu ra. Tất cả những chi phí đó phải được tính toán rõ ràng và có những biện pháp cụ thể trong luật hoặc trong các văn bản hướng dẫn thi hành luật để giảm thiểu chi phí”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Chuyển từ “bồi thường tài sản” sang “tái thiết cuộc sống”
Đối với cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, theo Thủ tướng đây là nhóm chính sách rất quan trọng, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp. Một trong những tư duy quan trọng trong Nghị quyết 21 là chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản bị thu hồi sang tư duy “tái thiết cuộc sống” cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất.
Theo đó, chính sách phải hướng tới bảo đảm điều kiện sống của người dân sau khi thu hồi đất tốt hơn trước. Tư duy này cần được cụ thể hóa thành các cơ chế, chính sách phù hợp trong dự thảo luật. Cùng với đó, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, rút ngắn quy trình, thủ tục.
Thủ tướng lưu ý, nếu mỗi lần giao đất, triển khai dự án phải mất hàng năm thực hiện thủ tục, chưa kể các vấn đề phát sinh khác, thì toàn bộ những chi phí này cuối cùng đều sẽ dồn vào dự án đầu tư. Vì vậy, các quy định phải bảo đảm công khai, minh bạch và thật cụ thể.
