VASP cần cung cấp không dưới 40 báo cáo/tháng
Thông tư 165/2026/TT-BTC thiết lập chế độ báo cáo nhiều tầng đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, từ hoạt động giao dịch, lưu ký đến duy trì điều kiện cấp phép và quản trị doanh nghiệp.
Nếu quy đổi theo một tháng 30 ngày có 4 tuần, mỗi sàn phải duy trì khoảng 39-40 lượt báo cáo định kỳ, chưa kể các báo cáo đột xuất khi phát sinh sự kiện.
Trong đó, nhóm báo cáo hằng ngày chiếm khối lượng lớn nhất với 30 báo cáo về hoạt động tổ chức giao dịch tài sản mã hóa. Chậm nhất trước 15 giờ mỗi ngày, sàn phải gửi UBCKNN dữ liệu giao dịch của ngày liền trước.
Bên cạnh đó, các sàn phải gửi báo cáo lưu ký tài sản mã hóa vào thứ Hai hằng tuần, phản ánh tình hình tài sản khách hàng và hoạt động quản lý tài sản tại thời điểm cuối tuần. Với một tháng có 4 tuần, nhóm này phát sinh khoảng 4 báo cáo.
Đáng chú ý, ngày 10 hằng tháng là thời điểm các sàn phải hoàn thành một loạt báo cáo chuyên sâu.
Các nội dung bao gồm danh sách cổ đông, thành viên góp vốn là tổ chức; tình hình thị trường giao dịch tài sản mã hóa; các giao dịch có dấu hiệu vi phạm; hoạt động tự doanh và tình hình lưu ký tài sản mã hóa đã phát hành.
Một số báo cáo về tình hình thị trường, các đợt phát hành còn cần được thông tin cho Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước.
Như vậy, chỉ tính các nghĩa vụ cơ bản, một VASP phải duy trì khoảng 30 báo cáo ngày, 4 báo cáo tuần và 5-6 báo cáo tháng.
Con số thực tế có thể thay đổi theo lịch từng tháng và hoạt động phát sinh đến từ các báo cáo bất thường.
Khi hệ thống công nghệ thông tin gặp sự cố ảnh hưởng đến giao dịch của khách hàng, tổ chức phải báo cáo UBCKNN trong vòng 24 giờ.
Những thay đổi về nhân sự quản lý, nhân sự công nghệ cũng phải được thông báo trong thời hạn 5 ngày. Trường hợp tăng hoặc giảm vốn điều lệ, sàn phải báo cáo tối thiểu 15 ngày trước khi thực hiện.
Ngoài ra, các báo cáo bán niên về tình hình tài sản khách hàng, báo cáo nhân sự hằng năm và báo cáo đánh giá tuân thủ đi kèm báo cáo tài chính kiểm toán tiếp tục tạo thêm khối lượng công việc cho bộ phận vận hành, pháp chế và kiểm soát nội bộ tại các VASP.
Các tổ chức có trách nhiệm bảo quản, lưu giữ thông tin đã được công bố, báo cáo dưới dạng văn bản (nếu có) và dữ liệu điện tử tối thiểu 10 năm.
Điều này cho thấy việc tham gia thị trường tài sản mã hóa được cấp phép không đơn thuần là đáp ứng điều kiện vốn hay công nghệ ban đầu. Các tổ chức còn phải duy trì năng lực tổng hợp, đối chiếu và cung cấp dữ liệu liên tục cho cơ quan quản lý.
Thực tế, trước khi Thông tư 165 được ban hành, các VASP hay các ngân hàng đã có những đóng ý kiến về cơ chế kết nối dữ liệu giữa các sàn và cơ quan quản lý.
Techcombank, TCEX, Caex và Scex từng đề xuất chuẩn hóa dữ liệu, sử dụng chữ ký số và tiến tới báo cáo tự động qua giao diện lập trình ứng dụng (API).
Mục tiêu là giảm thao tác thủ công, hạn chế chi phí vận hành và tạo điều kiện để dữ liệu được tiếp nhận thống nhất.
UBCKNN cho biết hiện đang xây dựng hệ thống công bố thông tin riêng cho thị trường tài sản mã hóa nên trong giai đoạn đầu, các tổ chức có thể gửi báo cáo trực tiếp hoặc truyền tệp điện tử có chữ ký số.
Sau khi thông tư được ban hành và các tổ chức được cấp phép hoạt động, UBCKNN sẽ phối hợp với các sàn để thống nhất nguyên tắc và hạ tầng kết nối API.
UBCKNN sẽ nắm được những gì từ báo cáo giao dịch hằng ngày?
Nếu các báo cáo tháng và tuần giúp cơ quan quản lý nhìn nhận tổng thể hoạt động của sàn, báo cáo hằng ngày theo Phụ lục IV của Thông tư 165/2026/TT-BTC đi sâu vào diễn biến giao dịch của từng phiên.
Theo đó, VASP phải cung cấp dữ liệu về tình hình giao dịch qua hệ thống khớp lệnh, bao gồm giá mở đầu, giá đóng cửa, giá cao nhất, thấp nhất và giá bình quân gia quyền. Tổng khối lượng, giá trị giao dịch cũng phải được thống kê, qua đó giúp UBCKNN theo dõi biến động giá và thanh khoản của từng tài sản mã hóa.
Báo cáo còn phải tách riêng hoạt động giao dịch theo phương thức khác như thỏa thuận, với các chỉ tiêu về khối lượng, giá trị và mức giá giao dịch.
Một phần quan trọng khác là cơ cấu nhà đầu tư. Các giao dịch mua, bán phải được phân loại theo nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, đồng thời tách thành cá nhân và tổ chức. Hoạt động tự doanh của chính VASP cũng được thống kê riêng.
Cách phân loại này giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở xác định dòng tiền đến từ nhóm nhà đầu tư nào, mức độ tham gia của tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài, cũng như vai trò giao dịch của chính đơn vị vận hành sàn.
Đáng chú ý hơn, dữ liệu giao dịch còn được phân loại theo quy mô lệnh khớp, từ dưới 1 triệu đồng, 1-10 triệu đồng, 10-100 triệu đồng, 100 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng và từ 1 tỷ đồng trở lên. Qua đó, UBCKNN có thể theo dõi mức độ tập trung của giao dịch giá trị lớn, thay vì chỉ quan sát tổng thanh khoản toàn thị trường.
Cuối cùng là thống kê số lượng lệnh đặt mua, đặt bán, lệnh giới hạn, lệnh thị trường, lệnh đã khớp, lệnh bị hủy và lệnh bị sửa.
Đây là nhóm dữ liệu có ý nghĩa trong việc nhận diện hành vi bất thường trên thị trường. Chẳng hạn, một tài khoản liên tục đặt lệnh mua với khối lượng lớn nhằm tạo cảm giác lực cầu mạnh, sau đó hủy lệnh trước khi được khớp có thể tác động đến tâm lý và quyết định giao dịch của những nhà đầu tư khác. Hành vi này thường được gọi là Spoofing (đặt lệnh giả tạo).
Qua đó, cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để đánh dấu những trường hợp bất thường, từ đó phục vụ hoạt động giám sát và kiểm tra dấu hiệu thao túng.
Thông tư 165/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 18/12/2026. Những yêu cầu báo cáo này sẽ đặt ra áp lực đáng kể về hạ tầng công nghệ, quản trị dữ liệu và kiểm soát nội bộ đối với các VASP.
