Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp đà giảm mạnh với lực kéo lùi chủ yếu từ nhóm cổ phiếu “họ” Vingroup. Giữa bối cảnh ảm đạm của thị trường chung, cổ phiếu Pomina (mã: POM) ngược dòng tăng hết biên độ, thậm chí “trắng bên bán” với lượng dư mua giá trần chất lên tới hơn 4 triệu đơn vị.
Thị giá POM leo lên mốc 5.500 đồng/cp, đánh dấu phiên trần phiên thứ 8 liên tiếp, qua đó lên sát đỉnh gần 2 năm. Đáng nói, cổ phiếu của Pomina hồi sinh giữa lúc đang trong diện hạn chế giao dịch và chỉ được giao dịch vào phiên thứ 6 hàng tuần.
Chỉ trong vòng 2 tháng, POM đã bật tăng 175% giá trị, tương ứng cao gấp gần 3 lần so với vùng giá cuối tháng 10. Nhờ vậy, vốn hóa thị trường tăng vượt 1.500 tỷ đồng.
Thực tế, cú bứt phá đầy mạnh mẽ của cổ phiếu POM diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp này bất ngờ nhận được sự hỗ trợ từ CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal, thành viên của Vingroup. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thép của tỷ phú Phạm Nhật Vượng mới thành lập hồi đầu tháng 10 và vừa nâng vốn điều lệ lên 15.000 tỷ đồng.
Vingroup mới đây công bố sẽ cung cấp cho Pomina khoản vay vốn lưu động trong vòng tối đa 2 năm với lãi suất 0%. Nguồn vốn ưu đãi từ Vingroup sẽ giúp Pomina có điều kiện cải thiện dòng tiền, khôi phục chuỗi cung ứng, đảm bảo hoạt động sản xuất diễn ra ổn định và từng bước phục hồi các chỉ số tài chính kinh doanh.
Không dừng lại ở đó, Vingroup cũng sẽ ưu tiên chọn Pomina là nhà cung cấp thép cho các công ty thành viên trong hệ sinh thái Tập đoàn như VinFast, Vinhomes, VinSpeed… nhằm góp phần đảm bảo đầu ra bền vững cho doanh nghiệp. Việc ưu tiên chọn thép Pomina cũng là một phần trong kế hoạch gia tăng tỷ lệ nội địa hóa vật liệu trong các dự án lớn của Vingroup tại Việt Nam.
Mối quan hệ của VinMetal và Pomina trở nên rõ nét hơn khi VinMetal đã bổ nhiệm ông Đỗ Tiến Sĩ giữ chức Tổng Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật. Ông Đỗ Tiến Sĩ (SN 1967) hiện là Tổng Giám đốc kiêm Phó Chủ tịch HĐQT Pomina và là gương mặt quen thuộc trong giới doanh nhân Việt Nam với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất thép, quản trị doanh nghiệp và đầu tư.
Sự hợp tác của Vingroup và Pomina có lợi cho cả đôi bên
Theo báo cáo phân tích mới đây, KBSV cho rằng giá trị cộng hưởng từ sự hợp tác trên là có lợi cho cả Vingroup và Pomina, tiềm ẩn rủi ro về thị phần cho các nhà sản xuất khác nếu thành công .
Từ phía Pomina, sự hỗ trợ về vốn lưu động và kinh nghiệm quản lý, vận hành sẽ giúp tối ưu công suất sản xuất mảng thép xây dựng và sản lượng tiêu thụ thụ nếu Vingroup bao tiêu 100%. Từ đó, EBITDA có thể dần cải thiện, giúp giảm áp lực nợ vay trong trung hạn. Với Vingroup, Vinhomes – Vincons sẽ được hưởng lợi từ nguồn thép xây dựng giá cạnhtranh từ Pomina. Với 1,5 triệu tấn thép xây dựng/năm, sản lượng trên ước tính chiếm 15% tổng tiêu thụ toàn ngành trong 2024.
Theo thống kê của KBSV, thị phần hiện tại của Pomina ước tính đạt xấp xỉ 1%, với giá bán trung bình cao hơn 2% so với các đối thủ hiện tại. Bộ phận phân tích này cho rằng Vingroup sẽ cần thêm thời gian để đầu tư và nâng cấp dây chuyển sản xuất của Pomina nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và cắt giảm chi phí sản xuất để tối ưu lợi ích từ sự hợp tác trên.
Về tình hình kinh doanh, trong 3 năm gần nhất 2022-24, Pomina đều lỗ trên dưới nghìn tỷ đồng mỗi năm. Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh nghiệp này tiếp tục lỗ hơn 500 tỷ đồng, đẩy lỗ luỹ kế lên hơn 3.000 tỷ đồng. Kết quả này chính thức đẩy Pomina vào tình trạng âm vốn chủ sở hữu.
Trong quá khứ, Thép Pomina từng có giai đoạn kinh doanh rất khởi sắc với lợi nhuận dao động từ 400-700 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi bước qua chu kỳ bùng nổ, lợi nhuận của doanh nghiệp lại đi xuống rõ rệt, thậm chí thua lỗ nặng.
Do thua lỗ, Pomina bị hủy niêm yết bắt buộc trên HoSE từ tháng 5/2024 do vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công bố thông tin, cổ phiếu POM hiện được giao dịch trên sàn UPCoM. Đây là một bước lùi lớn của doanh nghiệp từng là ông lớn ngành thép, đồng thời phản ánh rõ những khó khăn chưa có lối ra rõ ràng.
