Trước khi nhận "phao cứu sinh" từ Vingroup, Thép Pomina ‘bết bát’ cỡ nào: Âm vốn chủ sở hữu, lỗ lũy kế vượt 3.000 tỷ đồng

Thị giá POM bật tăng mạnh mẽ lên mức 2.900 đồng/cp với thanh khoản đột biến, đánh dấu nhịp hồi phục ấn tượng từ vùng đáy lịch sử 1.500 đồng thiết lập hồi giữa năm.

Động lực chính đến từ thông tin Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal - một thành viên mới của Vingroup - quyết định bơm vốn vay ưu đãi lãi suất 0% và bao tiêu đầu ra cho Thép Pomina. Tuy nhiên, nhìn sâu vào báo cáo tài chính quý III/2025 vừa công bố, có thể thấy “đại gia” thép một thời này đang ở trong tình trạng "sức cùng lực kiệt" và gói hỗ trợ từ Vingroup xuất hiện không khác gì bình oxy cho một bệnh nhân đang nguy kịch.

Bức tranh kinh doanh của Pomina trong quý III/2025 tiếp tục bị phủ bóng bởi gam màu xám xịt khi doanh thu thuần sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn hơn 202 tỷ đồng, chưa bằng một nửa con số 488 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu của công ty đạt 1.694 tỷ đồng. Mặc dù nỗ lực tiết giảm giá vốn giúp Pomina có lãi gộp dương gần 4,7 tỷ đồng trong quý này (cùng kỳ lỗ gộp 32 tỷ đồng), nhưng con số này quá nhỏ bé so với "núi" chi phí tài chính mà doanh nghiệp phải gánh chịu.

Nhìn lại dữ liệu lịch sử, sự suy yếu của Pomina mang tính hệ thống khi sau giai đoạn có lãi vào năm 2020-2021, doanh nghiệp đã lao dốc không phanh với khoản lỗ kỷ lục hơn 1.000 tỷ đồng ngay trong năm 2022 và tiếp tục chìm trong thua lỗ gần 1.000 tỷ đồng vào năm 2024.

Gánh nặng nợ vay chính là "tử huyệt" khiến Pomina chưa thể gượng dậy. Trong quý III/2025, chi phí tài chính tuy có giảm nhẹ nhưng vẫn ngốn tới 159 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay chiếm tuyệt đối với gần 159 tỷ đồng.

Như vậy, toàn bộ doanh thu làm ra thậm chí chỉ vừa đủ để trả lãi vay ngân hàng, chưa kể đến các chi phí vận hành, quản lý và bán hàng khác. Hệ quả tất yếu, Pomina báo lỗ sau thuế thêm 182,7 tỷ đồng trong quý III, nâng tổng lỗ lũy kế 9 tháng đầu năm 2025 lên con số 512 tỷ đồng.

Tính đến ngày 30/9/2025, khoản lỗ lũy kế chưa phân phối trên bảng cân đối kế toán của Pomina đã phình to lên mức hơn 3.050 tỷ đồng. Con số khổng lồ này đã chính thức "ăn mòn" toàn bộ vốn góp của chủ sở hữu, đẩy vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp xuống mức âm gần 187 tỷ đồng. Đây là một chỉ dấu đáng báo động về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp nếu không có dòng tiền mới bơm vào kịp thời. Tại thời điểm đầu năm, vốn chủ sở hữu của Pomina vẫn còn dương 263 tỷ đồng.

Sức khỏe tài chính của doanh nghiệp từng giữ 30% thị phần thép xây dựng phía Nam đang ở trạng thái mất cân đối nghiêm trọng. Tổng tài sản tính đến cuối quý III đạt hơn 9.032 tỷ đồng, nhưng nợ phải trả đã lên tới 9.219 tỷ đồng. Trong đó, áp lực trả nợ trong ngắn hạn là cực lớn khi vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn chiếm hơn 5.237 tỷ đồng. Đối ứng với khối nợ khổng lồ này, lượng tiền và tương đương tiền của Pomina chỉ còn vỏn vẹn hơn 22 tỷ đồng, một tỷ lệ thanh khoản ở mức "báo động đỏ".

Dòng tiền kinh doanh trong kỳ dù ghi nhận dương 208 tỷ đồng nhưng chủ yếu đến từ việc chiếm dụng vốn thông qua giảm các khoản phải thu và tăng các khoản phải trả, chứ không đến từ hiệu quả kinh doanh cốt lõi. Sự mất cân đối về dòng tiền khiến Pomina liên tục vi phạm các nghĩa vụ công bố thông tin và bị hủy niêm yết bắt buộc hồi tháng 5/2024. Việc tìm kiếm các đối tác ngoại như Nansei (Nhật Bản) trước đó bất thành do vướng mắc pháp lý càng đẩy doanh nghiệp vào thế khó.

Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của VinMetal và khoản vay lãi suất 0% trong 2 năm từ Vingroup mang ý nghĩa sống còn. Không chỉ giải quyết bài toán "khát vốn" lưu động để duy trì sản xuất, cái bắt tay này còn mở ra lối thoát về đầu ra khi Pomina trở thành nhà cung cấp cho hệ sinh thái VinFast, Vinhomes hay các dự án hạ tầng lớn. Sự trở lại ghế điều hành của ông Đỗ Tiến Sĩ - người vừa được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc VinMetal - cũng được kỳ vọng sẽ là cầu nối giúp đồng bộ hóa hoạt động quản trị giữa hai bên, từng bước vực dậy thương hiệu thép lâu đời này từ đống tro tàn của nợ nần và thua lỗ.