Báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 9/2026 của FiinGroup cho thấy, quy mô trái phiếu doanh nghiệp lưu hành tại thời điểm cuối tháng 9 đạt gần 1,47 triệu tỷ đồng, tăng 3,4% so với cuối quý II và tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, đà mở rộng của thị trường vẫn khá khiêm tốn. Trong quý III/2026, giá trị phát hành mới đạt 166.000 tỷ đồng, giảm 30,9% so với quý trước, trong khi hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn cũng thu hẹp đáng kể.
Đáng chú ý, áp lực thanh toán đang có xu hướng gia tăng từ quý IV/2026 và kéo dài sang năm 2027, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khả năng tạo dòng tiền, huy động vốn mới và tái cấp vốn của các tổ chức phát hành.
Phát hành trái phiếu giảm mạnh, lãi suất vẫn neo cao
Trong quý III/2026, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành mới đạt 166.000 tỷ đồng, giảm 30,9% so với mức 240.200 tỷ đồng của quý II. Nguyên nhân chính đến từ sự suy giảm của nhóm bất động sản, với giá trị phát hành giảm 55,7% so với quý trước, trong khi hoạt động phát hành của nhóm ngân hàng tương đối ổn định.
Tính chung 9 tháng đầu năm 2026, giá trị phát hành mới đạt 447.900 tỷ đồng, tăng 3,3% so với cùng kỳ năm 2025. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm phi ngân hàng, với giá trị phát hành đạt 215.900 tỷ đồng, tăng 82,2%. Ngược lại, phát hành trái phiếu ngân hàng giảm 26,4%, xuống 232.100 tỷ đồng.
Riêng trong tháng 9, thị trường ghi nhận 61.400 tỷ đồng trái phiếu phát hành mới, giảm nhẹ 2,5% so với tháng trước. Đáng chú ý, ngành ô tô và phụ tùng quay trở lại thị trường sau 8 tháng vắng bóng, với lô trái phiếu trị giá 2.000 tỷ đồng của Tập đoàn Trường Hải, kỳ hạn 3 năm.
Dù quy mô phát hành trong tháng tương đối ổn định, chi phí huy động vốn vẫn ở mức cao. Lãi suất phát hành bình quân trái phiếu ngân hàng đạt 8,9%/năm, duy trì trong vùng cao nhất 3 năm. Trong khi đó, lãi suất phát hành bình quân của nhóm bất động sản tăng 0,4 điểm phần trăm so với tháng trước, lên 11,3%/năm.
Diễn biến này cho thấy các tổ chức phát hành vẫn phải chấp nhận mặt bằng chi phí vốn đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu huy động và tái cấp vốn tiếp tục hiện hữu.
Xét về cơ cấu dư nợ, ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trên thị trường. Tại ngày 30/9/2026, dư nợ trái phiếu ngân hàng đạt 691.400 tỷ đồng, chiếm 47,2% tổng dư nợ; bất động sản đạt 479.500 tỷ đồng, tương đương 32,7%.
Như vậy, hai nhóm ngành này chiếm gần 80% quy mô trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành, đồng thời có ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến phát hành, thanh khoản và nghĩa vụ thanh toán của toàn thị trường.
Mua lại trước hạn giảm gần một nửa trong quý III
Một điểm đáng chú ý khác là hoạt động mua lại trái phiếu doanh nghiệp trước hạn suy giảm mạnh trong quý III/2026.
Theo FiinGroup, tổng giá trị mua lại trước hạn trong quý đạt 74.600 tỷ đồng, giảm 48% so với quý II và giảm 42,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, giá trị mua lại của nhóm ngân hàng giảm 49% so với quý trước, là nguyên nhân chính khiến hoạt động mua lại toàn thị trường thu hẹp.
Mua lại trước hạn ở bất động sản cũng tiếp tục duy trì ở mức thấp, trong khi chi phí huy động vốn vẫn cao và nghĩa vụ đáo hạn gia tăng. Riêng tháng 9, giá trị mua lại thấp kỷ lục, chỉ đạt 170 tỷ đồng, rất nhỏ so với khoảng 479.500 tỷ đồng dư nợ trái phiếu đang lưu hành của ngành.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua lại trước hạn đạt 238.200 tỷ đồng, giảm 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhóm ngân hàng chiếm 87,3% tổng giá trị mua lại, tương đương 208.000 tỷ đồng, tăng 18,7% so với cùng kỳ.
Một số ngân hàng ghi nhận giá trị mua lại lớn gồm Techcombank với 42.500 tỷ đồng, OCB với 25.400 tỷ đồng và VPBank với 18.400 tỷ đồng.
Ngược lại, hoạt động mua lại trước hạn của nhóm bất động sản tiếp tục suy yếu. Trong 9 tháng, giá trị mua lại của nhóm này chỉ đạt 19.700 tỷ đồng, giảm 60,6% so với cùng kỳ.
Việc mua lại trước hạn giảm không đồng nghĩa với nghĩa vụ nợ đã được giải quyết. Trong bối cảnh nghĩa vụ thanh toán tăng trong quý IV/2026 và duy trì ở mức cao trong năm 2027, FiinGroup cho rằng khả năng huy động vốn mới và tạo dòng tiền để đáp ứng nghĩa vụ nợ sẽ là yếu tố cần theo dõi, nhất là đối với các doanh nghiệp có dòng tiền kinh doanh chưa phục hồi tương xứng với nghĩa vụ nợ.
Nghĩa vụ thanh toán tăng mạnh từ quý IV/2026
Theo ước tính của FiinGroup, tổng nghĩa vụ thanh toán gốc và lãi trái phiếu doanh nghiệp trong quý IV/2026 dự kiến đạt 115.100 tỷ đồng, tăng 59,3% so với quý III và cao hơn 52,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Sang năm 2027, tổng nghĩa vụ thanh toán dự kiến tăng lên 394.300 tỷ đồng, cao hơn 28,4% so với năm 2026. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm phần lớn với nghĩa vụ thanh toán 181.400 tỷ đồng, tăng 21,4%; nhóm ngân hàng dự kiến phải thanh toán 126.200 tỷ đồng, tăng 88,7% so với năm 2025.
Đáng lưu ý, phần lớn dư nợ trái phiếu bất động sản đang lưu hành có kỳ hạn còn lại dưới 3 năm. Cơ cấu này khiến nghĩa vụ trả nợ gốc tập trung nhiều hơn trong ngắn và trung hạn, đồng thời gia tăng yêu cầu quản lý dòng tiền và thu xếp nguồn vốn đáo hạn đối với các tổ chức phát hành.
Áp lực không chỉ đến từ lượng trái phiếu đáo hạn mà còn từ chi phí huy động vốn vẫn ở mức cao. Với lãi suất phát hành bình quân trái phiếu bất động sản đạt 11,3%/năm trong tháng 9, việc phát hành mới để thay thế các khoản nợ cũ có thể làm gia tăng chi phí tài chính nếu doanh nghiệp không cải thiện được dòng tiền hoặc khả năng tiếp cận vốn.
Do đó, diễn biến thanh toán trái phiếu trong quý IV/2026 và năm 2027 sẽ là chỉ dấu quan trọng để đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp phát hành, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản.
