Hai lực đỡ giữ nhịp tăng trưởng cho ngành thép
Nửa đầu năm 2025, thị trường thép đã có dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Báo cáo của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho biết 6 tháng đầu năm ngành thép sản xuất hơn 15,8 triệu tấn thành phẩm, tăng 9,7% so với cùng kỳ; lượng bán hàng đạt hơn 15,7 triệu tấn, tăng 10,2%. Tuy nhiên, xuất khẩu thép giảm 32,5% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 2,845 triệu tấn. Điều này cho thấy, thị trường nội địa đóng góp lớn vào đà tăng trưởng của toàn ngành.
Sang quý III/2025, theo dự báo của Chứng khoán MB (MBS) sản lượng nội địa tiếp tục trở thành điểm sáng với mức tăng khoảng 21% so với cùng kỳ, đạt 6,3 triệu tấn, trong đó nhóm thép xây dựng và HRC (cuộn cán nóng) chiếm khoảng 65% tổng sản lượng và HRC được dự báo có mức tăng nổi bật 48% so với cùng kỳ năm 2024 do một số nhà máy lớn tăng công suất.
Sản lượng thép tăng trong bối cảnh nguồn cung bất động sản tại Hà Nội và TP.HCM dự báo phục hồi trên 30% so với cùng kỳ và giải ngân vốn đầu tư công tăng trưởng mạnh mẽ dự kiến khoảng 18% so với cùng kỳ vào năm 2025, sản lượng tiêu thụ thép xây dựng dự báo tăng trưởng 10% trong quý III/2025.
Cùng với đó, nhờ phân kỳ 2 của nhà máy Dung Quất 2 đi vào vận hành trong quý III và các doanh nghiệp nội địa gia tăng thị phần lên khoảng hơn 60%, sản lượng tiêu thụ HRC sẽ tăng trưởng 48% so với cùng kỳ, đạt mức 1,7 triệu tấn.
MBS dự báo, trong các quý tiếp theo, các doanh nghiệp sản xuất HRC nội địa như Tập đoàn Hòa Phát (HPG) và Công ty thép Formosa Hà Tĩnh (FHS) có khả năng cải thiện thị phần nhờ dòng sản phẩm HRC khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc có thể bị kiểm soát.
Ngược lại, sản lượng thép xuất khẩu có thể tiếp tục ảm đạm khi tình hình tiêu thụ tại các khu vực như EU và Mỹ kém khả quan, khiến sản lượng thép xuất khẩu khả năng suy giảm 10% so với cùng kỳ.
Không chỉ tăng về sản lượng, giá bán thép cũng đang hồi phục theo đà tăng của thép Trung Quốc, do nước này cắt giảm sản lượng. Ngày 3/9, Hòa Phát thông báo giá bán thép HRC loại SAE1006 hoặc SS400 giao hàng tháng 11 ở mức 526 USD/tấn CFR miền Nam Việt Nam, tăng 11 USD/tấn so với tháng trước.
Tiếp đó, Formosa Hà Tĩnh cũng điều chỉnh tăng giá HRC nội địa tháng thứ hai liên tiếp, với mức tăng 11 - 12 USD/tấn cho loại SAE1006 giao tháng 10 - 11/2025. Sau điều chỉnh, giá mới dao động từ 519 - 528 USD/tấn CFR tại cảng TP.HCM hoặc Phú Mỹ.
Ông Lê Hải Thành, chuyên gia phân tích của MBS cho rằng, động thái tăng giá bán của các doanh nghiệp cho thấy nhu cầu nội địa đang ở mức cao và có thể cạnh tranh với thép Trung Quốc với hỗ trợ từ thuế chống bán phá giá.
Trong quý III, giá HRC và thép xây dựng đã có mức phục hồi nhẹ lần lượt 2% và 3% so với quý trước và đi ngang so với cùng kỳ.
Ngoài ra, quý vừa qua, các doanh nghiệp sản xuất thép còn được hưởng lợi từ việc giá nguyên vật liệu ở mức thấp nhờ hàng tồn kho từ quý II. Giá than và quặng giảm 6% và 5% so với cùng kỳ trong bối cảnh nhu cầu sản xuất giảm tại Trung Quốc dẫn tới nguồn cung dư thừa.
Việc giá thép phục hồi nhẹ và giá nguyên vật liệu ở mức thấp được kỳ vọng tác động tích cực tới biên lợi nhuận gộp quý III của các doanh nghiệp trong ngành. Đối với doanh nghiệp sản xuất như Hòa Phát, biên lợi nhuận gộp tăng 4% so với cùng kỳ nhờ giá thép đi ngang và giá than, quặng giảm.
Đối với các doanh nghiệp tôn mạ như Hòa Sen (HSG), tồn kho HRC giá thấp và giá tôn mạ phục hồi giúp biên gộp tăng 4,7 điểm % so với cùng kỳ. Còn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu như Thép Nam Kim (NKG) và Tôn Đông Á (GDA) biên lợi nhuận gộp phục hồi lần lượt 0,1% và 0,2% so với cùng kỳ.
Triển vọng lợi nhuận tích cực
Diễn biến tích cực của thị trường thép trong quý III được kỳ vọng phản ánh vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành.
Với Hòa Phát, theo dự báo của MBS, trong quý III, nhờ sự đóng góp từ phân kì 2 của nhà máy Dung Quất 2, sản lượng HRC dự báo tăng trưởng 60% trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ thuận lợi, nhờ đó đóng góp tích cực vào mức tăng tổng sản lượng.
Lợi nhuận sau thuế của Hòa Phát theo đó có thể đạt 4.700 tỷ đồng, 56% so với cùng kỳ, động lực đến từ sản lượng cải thiện 23% so với cùng kỳ và biên lợi nhuận gộp phục hồi 4% nhờ giá bán phục hồi và giá nguyên vật liệu ổn định. Theo đó, kỷ vọng lợi nhuận 9 tháng năm 2025 tăng 34% và hoàn thành 82% kế hoạch năm.
Trong khi đó, Chứng khoán Vietcombank (VCBS), ước tính sản lượng quý III của Hòa Phát đạt 2,78 triệu tấn (tăng 18,1% so với cùng kỳ), trong đó, thị trường nội địa tăng 63% so với cùng kỳ, trong khi xuất khẩu giảm 58%. Sản phẩm thép xây dựng quý III của Hòa Phát dự kiến đạt 1,09 triệu tấn và HRC đạt 1,35 triệu tấn, trong đó, sản lượng tiêu thụ HRC tiếp tục tích cực nhờ thuế chống bán phá giá lên HRC nhập khẩu từ Trung Quốc hiệu lực từ 7/3/2025 giúp công ty tiếp tục lấy thị phần từ HRC nhập khẩu từ Trung Quốc.
Với sản lượng tiêu thụ và giá bán tăng, VCBS dự báo doanh thu quý III của Hòa Phát đạt 38.388 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Lợi nhuận cũng được cải thiện với mức tăng 32% so với cùng kỳ, ước tính đạt 3.990 tỷ đồng. Những con số này đưa dự báo doanh thu và lợi nhuận cả năm của Hòa Phát lần lượt đạt gần 160.000 tỷ đồng và hơn 16.700 tỷ đồng, tương ứng tăng 15% và 39% so với năm trước.
Với Hoa Sen, VCBS dự báo doanh thu quý III tăng nhẹ 3% so với kỳ, ước đạt 10.422 tỷ đồng, với sản lượng đạt gần 450 nghìn tấn, giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận sau thuế dự phóng đạt 344 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ 181 tỷ đồng. Còn MBS dự báo lợi nhuận sau thuế của Hoa Sen có thể đạt 260 tỷ đồng.
Cả niên độ tài chính 2024-2025 (kết thúc ngày 30/9/2025), VCBS ước tính lãi sau thuế của Hoa Sen đạt trên 990 tỷ đồng, tăng 193% so với niên độ trước, trong khi MBS dự phóng đoạt 906 tỷ đồng, tăng 86%.
Riêng với Nam Kim, VCBS và MBS có những dự báo trái chiều. VCBS cho rằng doanh thu quý III của Nam Kim có thể giảm 26,8 % so với cùng kỳ, đạt 3.800 tỷ đồng, do tổng sản lượng giảm 22,4%, đạt gần 193 nghìn tấn, trong đó nội địa tăng 46,5% do nền thấp của cùng kỳ, nhưng kênh xuất khẩu lại giảm 62,9% so với cùng kỳ, kéo lợi nhuận sau thuế quý III giảm 15% so với cùng kỳ, đạt 55 tỷ đồng.
Ngược lại, MBS kỳ vọng lợi nhuận ròng quý III của Nam Kim đạt 90 tỷ đồng, tăng trưởng 38% so với nền thấp năm 2024, với động lực đến từ biên lợi nhuận gộp phục hồi 0,1% so với cùng kỳ và chi phí bán hàng giảm 43% nhờ áp lực chi phí vận chuyển giảm.
Nhìn chung kết quả kinh doanh của hầu hết các doanh nghiệp thép trong quý III đều được dự báo tiếp tục trong chu kỳ tăng trưởng. Hòa Phát và Hoa Sen đang đứng ở vị thế hưởng lợi rõ ràng khi đầu tư công được đẩy mạnh và bất động sản dân dụng ấm trở lại. Trong khi Nam Kim, Tôn Đông Á cùng các doanh nghiệp nhỏ hơn có cơ hội nhưng vẫn phải đối mặt rủi ro từ một số thị trường xuất khẩu.
