Ngành công nghiệp ôtô châu Âu đang rơi vào tình trạng chia rẽ sâu sắc liên quan đến dự luật "Made in Europe" thuộc Đạo luật tăng tốc công nghiệp của Liên minh châu Âu (EU).
Đây là công cụ chiến lược được Brussels kỳ vọng sẽ bảo vệ thị trường nội khối trước các dòng xe điện giá rẻ từ Trung Quốc, trong bối cảnh hàng trăm nghìn việc làm tại các quốc gia thành viên đang bị đe dọa nghiêm trọng.
Tâm điểm chia rẽ nằm ở quy định áp ngưỡng "tỷ lệ nội địa hóa" 70% với xe điện để được hưởng ưu đãi trong mua sắm công và cơ chế hỗ trợ của EU.
Hiện hai nhánh quyền lực nhất trong ngành ôtô châu Âu là Hiệp hội các nhà cung ứng linh kiện (Clepa) và Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô châu Âu (Acea) đang tranh cãi về cách thức tính toán tỷ lệ này.
Clepa bày tỏ ủng hộ đề xuất từ Ủy ban châu Âu (EC), khi cho rằng các dòng xe điện và hybrid cắm điện lắp ráp tại Liên minh châu Âu hiện đã đạt tỷ lệ linh kiện nội địa từ 80% đến 90%. Do đó, mục tiêu 70% là hoàn toàn khả thi. Trong khi đó, Clepa cảnh báo nếu nới lỏng quy định, nền tảng công nghiệp và sinh kế của 350.000 công nhân lành nghề sẽ bị ảnh hưởng.
Ở hướng ngược lại, Acea đang vận động một phương pháp tính toán linh hoạt hơn, với đánh giá dựa trên giá trị tổng thể của một chiếc xe hoàn thiện thay vì bóc tách chi tiết. Acea lập luận rằng giá trị cốt lõi của một sản phẩm còn nằm ở hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), kỹ thuật tiên tiến và chất lượng chất xám đi kèm.
Tuy nhiên, Clepa đã phản bác cách thức của Acea, cho rằng nếu áp dụng cách tính gộp cả chi phí thiết kế và R&D, tỷ lệ linh kiện phần cứng sản xuất thực tế tại Liên minh châu Âu sẽ bị kéo tụt xuống chỉ còn 50%. Điều này vô tình mở toang cánh cửa cho các nhà sản xuất nhập khẩu linh kiện giá rẻ gắn mác châu Âu để hưởng lợi chính sách.
Hiện dự luật vẫn đang được Nghị viện châu Âu và các nước thành viên cân nhắc để tìm ra tiếng nói chung.