Mối liên hệ tín dụng giữa Sacombank và “hệ sinh thái” Him Lam

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, MCK: STB) vừa có công bố thông tin cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên.

Theo công bố này, cổ đông đang nắm giữ lượng cổ phiếu STB lớn nhất là quỹ PYN ELITE FUND (NON-UCITS) với hơn 108,7 triệu cổ phiếu, tương ứng 5,77 % vốn ngân hàng. Người có liên quan đến nhóm quỹ này không sở hữu cổ phiếu nào.

Đứng thứ 2 là Chủ tịch Dương Công Minh với gần 62,6 triệu cổ phiếu, tương ứng 3,32% vốn. Người có liên quan đến ông Dương Công Minh hiện đang nắm giữ gần 11,9 triệu cổ phiếu STB (0,63%).

Các cổ đông nắm giữ trên 1% vốn của Sacombank là SCB Vietnam Alpha Fun Not For Retail Investors (1,47%), Norges Bank (1,27%) và Tianhong Vietnam Thematic Fund (1,18%). Người có liên quan đến các cổ đông này đều không nắm giữ cổ phiếu STB nào.

Cổ đông sở hữu lượng cổ phiếu thấp nhất trong bản công bố đợt này của Sacombank là Amersham Industries Limitted với hơn 18,9 triệu cổ phiếu STB, tương ứng 1% vốn. Tuy nhiên, người có liên quan đến nhóm quỹ này lại đang nắm hơn 21,5 triệu cổ phiếu, tương đương 1,14%.

So với danh sách ngày 27/3, KIM Vietnam Growth Equity Fund đã không còn là cổ đông nắm giữ từ 1% vốn điều lệ trở lên của Sacombank. Trước đó, quỹ này sở hữu hơn 19,2 triệu cổ phiếu STB, tương đương tỉ lệ 1,02% vốn ngân hàng và người liên quan nắm hơn 22,5 triệu cổ phiếu, tỉ lệ 1,19%.

Nhà sáng lập Him Lam Group và "cơ duyên" với ngân hàng

Ông Dương Công Minh sinh năm 1960 tại Quế Võ (tỉnh Bắc Ninh). Năm 1984, ông tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành vật giá tại Đại học Kinh tế Kế hoạch (nay là Đại học Kinh tế Quốc dân). Trước khi ra kinh doanh, ông Minh từng làm sỹ quan, phục vụ trong quân đội.

Trước khi được biết đến là một doanh nhân có tiếng trong lĩnh vực tài chính, bất động sản, ông Dương Công Minh từng khởi nghiệp trong lĩnh vực nông sản, như xuất khẩu chuối, thanh long, xoài. Tuy nhiên, do chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này, việc kinh doanh thua lỗ, đến mức phá sản.

Sau khi phá sản, ông Dương Công Minh phải làm thủ tục bán nhà để trả nợ. Thời điểm ấy, thủ tục bán nhà khá phức tạp và chi phí môi giới cao. Do vậy, để tiết kiệm chi phí, ông Dương Công Minh quyết định tự tìm hiểu thủ tục và tự làm. Cũng từ đó, ông đến với ngành kinh doanh dịch vụ nhà đất, rồi kinh doanh bất động sản sau này.

Năm 1994, ông thành lập Công ty TNHH Thương mại Him Lam, doanh nghiệp tư nhân ngoài quốc doanh đầu tiên ở TPHCM, kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản. Ông sở hữu tới 99% vốn của Him Lam.

Sau này, Tập đoàn Him Lam không chỉ đầu tư trong lĩnh vực bất động sản, mà còn mở rộng ra các lĩnh vực khác như viễn thông, xây dựng đến sản xuất, thương mại dịch vụ, nhân lực, khai khoáng, tài chính - ngân hàng.

Riêng lĩnh vực ngân hàng, ông Minh từng gắn liền với thương hiệu Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienvietPostBank) hiện đã đổi tên thành Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank). Không chỉ nắm giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT LPBank, ông Minh còn từng là Chủ tịch HĐQT của Công ty Cổ phần Liên Việt Holdings.

Tuy nhiên, đầu tháng 6/2017, ông Dương Công Minh có đơn xin từ nhiệm chức danh Chủ tịch, Thành viên HĐQT LienVietPostBank để tham gia tái cơ cấu Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank). Cuối tháng 6.2017, ông trở thành Chủ tịch HĐQT Sacombank.

Mối liên hệ tín dụng giữa “hệ sinh thái” Him Lam với Sacombank

Trong hệ sinh thái của Him Lam Group, bất động sản là lĩnh vực nổi bật với những doanh nghiệp như Công ty CP bất động sản Trường Sơn - Trường Sơn Land (tiền thân là Him Lam Land); Công ty CP Đầu tư Hồng Bàng, Công ty CP Him Lam;….

Theo ghi nhận của MarketTimes cho thấy, ít nhất có 2 doanh nghiệp trong “hệ sinh thái” Him Lam là Trường Sơn Land và Công ty CP Đầu tư Hồng Bàng là các doanh nghiệp có phát sinh hợp đồng thế chấp nhiều tài sản, quyền tài sản cho nhà băng này.

Cụ thể, tại Trường Sơn Land, gần nhất vào ngày 28/06/2024, doanh nghiệp này đã thế chấp cho Ngân hàng TMCP Sài gòn Thương tín (Sacombank) tài sản bảo đảm là các quyền tài sản phát sinh từ Hợp đồng mua bán công trình xây dựng và chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại địa chỉ số 152/1A đường D1 (nay là đường Nguyễn Văn Thương), Phường 25, Quận Bình Thạnh, TP. HCM với giá trị tài sản là 138 tỷ đồng.

Tại Công ty CP Đầu tư Hồng Bàng, gần nhất ngày 11/07/2024, doanh nghiệp này đã thế chấp cho Sacombank tài sản bảo đảm là các khoản lợi thu được từ việc kinh doanh, khai thác giá trị quyền sử dụng đất hình thành trong tương lai trên 24.167,1m2 đất thuộc Dự án Khu nhà ở thương mại tại thôn Phạm Dùng, xã An Hồng, huyện An Dương, TP Hải Phòng theo Hợp đồng hợp tác ngày 11/06/2024 ký giữa Công ty Cổ phần Đầu tư Hồng Bàng và Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ - Xây dựng Nhân Hòa với trị giá hơn 350,1 tỷ đồng.

Bên cạnh quan hệ tín dụng với Sacombank, các doanh nghiệp bất động sản trong hệ sinh thái Him Lam cũng có nhiều quan hệ tín dụng với LPBank, nhà băng từng gắn nhiều với tên tuổi ông Minh.

Sacombank đang kinh doanh ra sao?

Về tình hình kinh doanh, theo BCTC hợp nhất quý I/2025, thu nhập lãi thuần của Sacombank tăng 15% so với cùng kỳ, ở mức 6.863 tỷ đồng.

Tương tự, lãi thuần từ dịch vụ tăng 26% lên gần 728 tỷ đồng trong khi một số mảng thu ngoài lãi khác đều sụt giảm. Trong đó, lãi thuần từ mua bán chứng khoán đầu tư giảm 94% xuống còn hơn 1,3 tỷ đồng, hoạt động khác lỗ 104 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lãi 16 tỷ đồng.

Trong kỳ, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng được tiết giảm 3,5 lần so với cùng kỳ xuống 195 tỷ đồng. Qua đó, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng tăng trưởng 38% so với cùng kỳ lên 3.674 tỷ đồng.

Tại thời điểm ngày 31/3/2025, tổng tài sản của Sacombank ghi nhận ở mức 757.093 tỷ đồng, tăng 1% so với hồi đầu năm. Trong đó, cho vay khách hàng tăng 5% lên 564.327 tỷ đồng, tiền gửi khách hàng tăng 3% lên 585.569 tỷ đồng.

Về chất lượng nợ vay, tổng nợ xấu của ngân hàng tại thời điểm cuối tháng 3/2025 là 14.151 tỷ đồng, tăng 9% so với hồi đầu năm.

Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn giảm nhẹ; nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) tăng 4,8% lên gần 2.755 tỷ đồng; nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) tăng 12,2% lên hơn 9.958 tỷ đồng. Qua đó, tỉ lệ nợ xấu tăng từ 2,4% lên 2,51% sau ba tháng đầu năm.

Tính đến hết quý I/2025, Sacombank ghi nhận 17.118 nhân viên, giảm 970 người so với cuối năm 2024. Trong bối cảnh cắt giảm nhân sự nhưng, Sacombank tăng chi phí cho nhân viên thêm 6% so với cùng kỳ lên 2.078 tỷ đồng.

Chi lương và phụ cấp đã giảm 26% xuống còn 1.761 tỷ đồng. Như vậy, mỗi nhân viên ngân hàng này nhận lương và phụ cấp bình quân 34,3 triệu đồng/tháng.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2025, Chủ tịch HĐQT Dương Công Minh cho biết, năm 2024 Sacombank đã giảm gần 500 nhân sự và trong giai đoạn 2025 - 2026 sẽ tiếp tục cắt giảm, đồng thời đẩy mạnh giao dịch số.