Bước ngoặt mới cho giao thông công cộng Thủ đô Hà Nội
Sáng 22/6, Hà Nội đã chính thức khởi công 5 dự án đường sắt đô thị mới. Dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2030, 5 tuyến đường sắt đô thị mới không chỉ góp phần tăng cường kết nối, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, mà còn tạo ra những động lực phát triển mới cho Thủ đô, hướng đến mục tiêu phát triển hai con số trong giai đoạn 2026-2035.
5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5 km, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng. Đây là chương trình đầu tư đường sắt đô thị có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội, đồng thời là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng đô thị lớn nhất cả nước được triển khai trong cùng một thời điểm.
5 tuyến đường sắt mới khởi công nằm trong quy hoạch phát triển mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979 km, đóng vai trò hệ thống hạ tầng khung giữ vai trò dẫn dắt phát triển không gian đô thị, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội là đơn vị được giao nhiệm vụ Chủ đầu tư, trong khi vai trò tổng thầu EPC được giao cho liên danh nhà thầu gồm Công ty Cổ phần Vinhomes và Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup).
Năm dự án đường sắt đô thị mới được khởi công gồm:
Tuyến số 1: Thường Tín- Tam Hưng- Thượng Phúc - Dân Hòa - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài: Đây là trục hành lang kinh tế chủ đạo Bắc - Nam, kết nối trực tiếp các đầu mối giao thông quốc gia (đường sắt cao tốc) và quốc tế (sân bay Nội Bài).
Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín- Tam Hưng- Thượng Phúc- Dân Hòa: Đóng vai trò là cửa ngõ đối ngoại biểu tượng, kết nối Cảng hàng không quốc tế Nội Bài với lõi di sản kinh tế - văn hóa trung tâm, phục vụ nhu cầu giao thương quốc tế mật độ cao.
Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá: Đây là hành lang Đông - Tây chiến lược, mắt xích quan trọng nhất kết nối "hạt nhân" khoa học công nghệ Hòa Lạc với các trung tâm sản xuất và logistics năng động tại phía Đông, thúc đẩy liên kết vùng mạnh mẽ.
Tuyến số 10: Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh: Vai trò chủ đạo của tuyến này là vành đai giao thông thông minh, kết nối các đô thị và các cực tăng trưởng mới, giúp giảm áp lực trực tiếp lên hệ thống giao thông nội đô lịch sử.
Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm: Là tuyến kết nối khu vực phía Tây với các đại đô thị đa mục tiêu phía Đông, tạo ra chuỗi giá trị đô thị hiện đại và nâng cao tính khả dụng của mô hình đô thị 15 phút.
Các tuyến được quy hoạch theo mô hình TOD, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển giao thông công cộng với phát triển đô thị, hình thành các cực tăng trưởng mới, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và không gian đô thị dọc hành lang các tuyến đường sắt.
Tiềm lực phía sau liên danh doanh nghiệp của tỷ phú Phạm Nhật Vượng
Liên danh doanh nghiệp Vinhomes và VinSpeed, đều thuộc Tập đoàn Vingroup, được chọn dựa trên cơ sở năng lực vượt trội về tài chính, kinh nghiệm triển khai đầu tư xây dựng các công trình, dự án lớn cùng mạng lưới đối tác là các công ty hàng đầu thế giới.
Để chuẩn bị cho việc triển khai dự án, liên danh tổng thầu EPC đã chủ động tiến hành khảo sát trước các tuyến, đồng thời làm việc với các nhà cung cấp để đặt hàng thiết bị thi công TBM với khối lượng lớn. Liên danh cũng đã đặt mua thêm các thiết bị máy đào tường vây, bổ sung hơn 200 dây chuyền thi công cọc khoan nhồi và tăng cường hàng nghìn đầu xe để vận chuyển đất đào mùn khoan.
Hiện tại, Vinhomes - VinSpeed đang phối hợp với các đơn vị tư vấn hàng đầu thế giới đến từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc để lên thiết kế chi tiết, đồng thời hợp tác với các nhà thầu có năng lực và kinh nghiệm về thi công hầm TBM trên thế giới để chuẩn bị cho việc thi công. Song song đó, liên danh tổng thầu EPC cũng đã làm việc với các nhà cung cấp máy móc thiết bị, đoàn tàu, hệ thống vận hành, điều khiển, an toàn chạy tàu để chuẩn bị cho giai đoạn lắp đặt và vận hành.
Trong khi Vinhomes được biết đến là một doanh nghiệp có năng lực tài chính, năng lực kinh nghiệm trong việc triển khai đầu tư xây dựng các công trình, dự án lớn, VinSpeed cũng đã khẳng định năng lực vượt trội trong lĩnh vực phát triển đường sắt tốc độ cao. VinSpeed hiện là chủ đầu tư 2 dự án đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam là tuyến Bến Thành - Cần Giờ (TP.HCM) có chiều dài 54 km và tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dài 120 km, với tốc độ thiết kế tối đa lên tới 350 km/h.
Cả hai tuyến đều sử dụng đoàn tàu và công nghệ hệ thống, điều khiển từ châu Âu. Trong đó, dự án Bến Thành - Cần Giờ có phần đi ngầm từ Ga Bến Thành đến khu vực Cảng Muối sử dụng công nghệ hầm TBM đường kính lớn lên đến 13,6 m. Công tác thiết kế và sản xuất thiết bị đào hầm TBM được thực hiện bởi Herrenknecht (Đức) - công ty số một thế giới về chế tạo máy khoan hầm cơ giới, trong khi việc thiết kế và sản xuất đoàn tàu được thực hiện bởi Siemens (Đức).
Với năng lực nội tại vượt trội của liên danh tổng thầu cùng mạng lưới đối tác uy tín hàng đầu thế giới, 5 dự án đường sắt đô thị mới được kỳ vọng sẽ hoàn thành đúng tiến độ, qua đó góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông, phát triển đô thị theo định hướng TOD và bảo đảm an sinh xã hội của Thủ đô.
Ngoài ra, việc Vinhomes – VinSpeed làm tổng thầu EPC cho 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội sẽ góp phần thúc đẩy giao thông xanh thông qua việc phát triển hệ thống vận tải công cộng sử dụng điện, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân chạy xăng dầu, từ đó giảm phát thải và ô nhiễm môi trường. Đồng thời, các tuyến đường sắt được phát triển theo mô hình TOD sẽ khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, góp phần xây dựng đô thị xanh, hiện đại và phát triển bền vững.
