Sức bật của khối FDI vẫn vượt trội
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 8 tháng năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 597,93 tỷ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 14,8%; nhập khẩu tăng 17,9%. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 13,99 tỷ USD.
Về xuất khẩu, kim ngạch xuất khẩu đạt 305,96 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 76,69 tỷ USD, tăng 3,2%, chiếm 25,1% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) (kể cả dầu thô) đạt 229,27 tỷ USD, tăng 19,3%, chiếm 74,9%.
Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại tháng 8/2025 của Bộ Công Thương tổ chức mới đây, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại nhấn mạnh, chỉ tiêu xuất nhập khẩu năm nay được Chính phủ giao cho ngành Công Thương hết sức nặng nề nhưng cũng đầy kỳ vọng: Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tăng 12% và xuất siêu đạt khoảng 30 tỷ USD. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để đưa nền kinh tế bước vào giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng bền vững, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết.
Về kết quả 8 tháng năm 2025, Cục trưởng Vũ Bá Phú nhận định định, đây là bức tranh có nhiều điểm sáng. Với tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt được trong 8 tháng năm 2025 thì đây là một kết quả ấn tượng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, xung đột thương mại và biến động địa chính trị tác động mạnh mẽ đến chuỗi cung ứng quốc tế.
Đáng chú ý, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò chủ lực cho thấy sức bật của khối FDI vẫn vượt trội, song cũng phản ánh hạn chế về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa.
“Đây là thách thức lớn đặt ra cho Chính phủ và Bộ Công Thương trong việc hỗ trợ, nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu…”, ông Phú lưu ý.
Nhập siêu từ thị trường Trung Quốc vẫn đang tăng
Trung Quốc được biết đến là thị trường nhập siêu của Việt Nam, tuy nhiên con số nhập siêu này đang có xu hướng tăng.
8 tháng năm 2025, xuất siêu của Việt Nam đạt gần 14 tỷ USD thì nhập siêu từ thị trường Trung Quốc là 75,9 tỷ USD, tăng 39,8% so với cùng kỳ.
Thông tin về thị trường Trung Quốc, ông Nông Đức Lai - Tham tán thương mại Việt Nam tại Trung Quốc cho biết, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang tích cực mở rộng quan hệ đối ngoại, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư và thương mại.
Trung Quốc liên tục bổ sung các ngành nghề được phép đầu tư, đồng thời mở rộng ưu đãi thuế quan cho nhiều quốc gia, ưu tiên các nước kém phát triển.
Đối với hàng hóa nhập khẩu, thị trường này đặc biệt cởi mở với nông sản và thủy sản từ các quốc gia trên thế giới, tuy nhiên cần đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và quy định kỹ thuật.
"Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc đã cấp phép nhập khẩu khoảng 15 sản phẩm nông lâm thủy sản từ gần 20 quốc gia, bao gồm sầu riêng Campuchia, dừa tươi Malaysia, xoài Ecuador, hạt điều Gambia và thủy sản từ New Zealand, Brazil, Kenya. Điều này phản ánh sự cởi mở của thị trường, nhưng cũng làm nổi bật mức độ cạnh tranh gay gắt giữa các nhà xuất khẩu toàn cầu", ông Nông Đức Lai cho hay.
Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, trong 8 tháng năm 2025, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu nông lâm thủy sản lớn nhất của Việt Nam (chiếm 19,0%, tăng 2,6%), chỉ sau thị trường Hoa Kỳ (chiếm 20,9%, tăng 8,10%).
Về nhập khẩu, hầu hết các nhóm hàng đều tăng, chủ yếu là nguyên liệu, linh phụ kiện và máy móc phục vụ sản xuất, phản ánh nhu cầu nội địa phục hồi nhưng cũng đe dọa sản phẩm trong nước bị lấn át bởi hàng tiêu dùng nhập khẩu.
Lý giải vì sao xuất khẩu của Việt Nam vẫn chưa đạt kỳ vọng, ông Lai cho biết, một trong những nguyên nhân chính là do quốc gia này ưu tiên sản phẩm nội địa dù nhu cầu tiêu dùng nội địa Trung Quốc tăng. Cùng với đó, đồng Nhân dân tệ mất giá so với USD, làm giảm lợi nhuận nhà nhập khẩu.
Đặc biệt, với việc Trung Quốc siết chặt kiểm tra an toàn thực phẩm, dẫn đến nhiều lô hàng Việt Nam, đặc biệt sầu riêng bị cảnh báo.
Tham tán thương mại Việt Nam tại Trung Quốc cho biết, song song với việc mở cửa, hiện Trung Quốc đang siết chặt giám sát chất lượng hàng nhập khẩu. Các quy định như Lệnh 248 và 249 về quản lý an toàn thực phẩm đã được triển khai quyết liệt, với các biện pháp kiểm tra trực tuyến và trực tiếp tại cơ sở sản xuất nước ngoài. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị tạm dừng cấp phép hoặc hủy mã số đăng ký, tạo rào cản lớn cho xuất khẩu.
Để khắc phục tình trạng hàng bị trả về, Tham tán thương mại Việt Nam tại Trung Quốc lưu ý các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng nông lâm thủy sản, đảm bảo truy xuất nguồn gốc toàn diện; Đầu tư công nghệ chế biến, bảo quản để tăng giá trị gia tăng; đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các tỉnh phía Bắc và Tây Bắc Trung Quốc, nơi nhu cầu thực phẩm cao cấp lớn; Chú trọng bao bì, mẫu mã phù hợp thị hiếu. Đặc biệt, cần chú trọng đầu tư logistics, kho lạnh để ổn định nguồn cung.
"Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc cam kết tăng cường thông tin thị trường, tổ chức kết nối giao thương, phối hợp địa phương biên giới tháo gỡ vướng mắc thông quan, đồng thời thúc đẩy quảng bá hàng Việt tại các hội chợ lớn", ông Lai khẳng định.
