Báo cáo của Bộ Tài chính gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình giải ngân vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) 9 tháng, ước 10 tháng kế hoạch năm 2024 cho biết các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp để đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, nhưng kết quả vẫn chưa được như kỳ vọng.
Lũy kế giải ngân từ đầu năm đến ngày 30/9/2024 là 307.837,7 tỷ đồng, đạt 41,06% kế hoạch (749.755,8 tỷ đồng), đạt 45,27% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó Chương trình mục tiêu quốc gia là 13.237,8 tỷ đồng (đạt 48,63% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao); Chương trình phục hồi và phát triển Kinh tế xã hội là 4.817,19 tỷ đồng (đạt 77,49% kế hoạch).
Ước giải ngân từ đầu năm đến ngày 31/10/2024 là 355.616,1 tỷ đồng, đạt 47,43% kế hoạch, đạt 52,29% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (cùng kỳ năm 2023 đạt 52,03% kế hoạch và đạt 56,74% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao). Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia là 16.127,2 tỷ đồng (đạt 59,25% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao); Chương trình phục hồi và phát triển Kinh tế xã hội là 5.141,08 tỷ đồng (đạt 82,7% kế hoạch).
Ước giải ngân 10 tháng vốn ngân sách trung ương đạt tỷ lệ cao hơn cùng kỳ năm 2023, tuy nhiên, vốn ngân sách địa phương giải ngân còn thấp. Đến hết tháng 10/2024 có 15/44 bộ, cơ quan trung ương và 41/63 địa phương có tỷ lệ ước giải ngân đạt trên mức bình quân chung của cả nước. Một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân tốt gồm: Đài truyền hình Việt Nam (100%), Ngân hàng Nhà nước (75,23%), Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (70,46%), Hòa Bình (74,91%),Tiền Giang (74,43%), Long An (74,1%).
Tuy nhiên, có 29/44 bộ, cơ quan trung ương và 22/63 địa phương giải ngân thấp hơn bình quân chung của cả nước. Đặc biệt có một số bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân 0% như Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (chưa phân bổ); giải ngân rất thấp như: Ủy ban dân tộc (1,12%), Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam (1,35%), Đại học quốc gia TP. Hồ Chí Minh (5,01%), Đại học quốc gia Hà Nội (9%), Bộ Ngoại giao (10,03%)…
Việc một số địa phương kế hoạch lớn nhưng tỷ lệ giải ngân không cao nên ảnh hưởng rất lớn đến tỷ lệ giải ngân chung của cả nước (TP. Hồ Chí Minh được giao 79.263,78 tỷ đồng, chiếm 11,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao cả nước nhưng chỉ mới giải ngân 19,63%; TP. Hà Nội được giao 81.033 tỷ đồng, chiếm 12,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao nhưng chỉ giải ngân 44,62%). Vốn thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế có tỷ lệ giải ngân 10 tháng đạt cao với đạt 82,7% kế hoạch.
Đến hết ngày 30/9/2024, tổng số vốn giải ngân của 9 dự án quan trọng quốc gia ngành giao thông vận tải là 47.720,06 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 47,1% kế hoạch năm 2024 được giao (101.340,21 tỷ đồng), trong đó, vốn ngân sách trung ương là 44.862,41 tỷ đồng, đạt 56,6%; vốn ngân sách địa phương là 2.857,66 tỷ đồng, đạt 13%.
Báo cáo về khó khăn trong công tác giải ngân, Bộ Tài chính cho biết, các vướng mắc, khó khăn liên quan đến thể chế ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2024 đã được các bộ, ngành tổng hợp trình Chính phủ để trình Quốc hội xem xét sửa đổi các Luật tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV.
Tuy nhiên, vẫn còn khó khăn vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm như: vướng mắc về cơ chế chính sách; vướng mắc về giải phóng mặt bằng, quy hoạch sử dụng đất và nguồn cung ứng nguyên vật liệu; vướng mắc ở các khâu hoàn thiện thủ tục đầu tư, quy trình giải ngân của các dự án ODA... cần được các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư tích cực chủ động giải quyết để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.
Bộ Tài chính tiếp tục đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Đặc biệt, cần chủ động, kịp thời điều chuyển vốn giữa các dự án không có khả năng giải ngân hoặc chậm giải ngân sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn, có nhu cầu bổ sung vốn, đảm bảo thời gian điều chỉnh kế hoạch vốn giữa các dự án trong nội bộ trước ngày 15/11/2024.
Riêng đối với những vướng mắc kéo dài liên quan đến nguồn nguyên vật liệu cho các dự án quan trọng quốc gia ngành giao thông vận tải, đề nghị Bộ Giao thông vận tải và các địa phương chủ quản quyết liệt chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu chủ động trong việc tìm kiếm nguồn vật liệu cát để bù đắp phần công còn thiếu hụt; phối hợp chặt chẽ với các địa phương có mỏ vật liệu để khẩn trương hoàn thiện thủ tục cấp phép mỏ, đảm bảo đủ khối lượng, công suất, đáp ứng tiến độ các dự án.
