Tiền vào chứng khoán mất hút, giá trị giao dịch xuống mức thấp nhất hơn 1 năm: Điều gì đang diễn ra?

Sau phiên đầu tuần mới không mấy thuận lợi, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận phục hồi vào phiên 9/6. VN-Index đã hồi phục và tăng nhẹ gần 3 điểm lên 1.793.

Đáng chú ý, thanh khoản là điểm trừ lớn khi giá trị giao dịch trên HOSE chỉ đạt chưa đầy 13.800 tỷ đồng, trong đó giá trị khớp lệnh chưa tới 11.300 tỷ. Đây là mức thấp nhất trong hơn một năm, thấp hơn cả phiên đầu tháng 6 vừa qua và rơi xuống vùng ảm đạm nhất kể từ phiên tăng điểm lịch sử sau "bão" thuế quan 10/4/2025.

Trên thực tế, dòng tiền co lại đáng kể không phải diễn biến bất ngờ mà xu hướng này đã diễn ra trong khoảng vài tháng trở lại đây. Giá trị giao dịch bình quân trong những phiên tháng 6 vừa qua chỉ xấp xỉ 18.000 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể mức 24.000 tỷ đồng duy trì trong 2 tháng 5 và tháng 4 trước đó. Con số này thậm chí còn “tụt áp” đáng kể hơn 36% so với mức trung bình từ đầu năm 2026 tới nay.

Tiền vào thị trường hạn chế trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư ngày càng trở nên thận trọng. Từ mức đỉnh lịch sử thiết lập hồi giữa tháng 5, VN-Index hiện đã đánh rơi 135 điểm và gần như xóa sạch mọi thành quả từ đầu năm. Mỗi lần thị trường hồi phục lại nhanh chóng xuất hiện áp lực bán kéo chỉ số đi xuống, tạo cảm giác "cưa chân bàn" khiến nhiều nhà đầu tư mất kiên nhẫn.

Đáng nói, thị trường chứng khoán thời gian qua xuất hiện một thực tế khá "khốc liệt" khi chỉ số chính tăng nhưng tài khoản nhà đầu tư không tăng, thậm chí còn sụt giảm. Nhà đầu tư cá nhân sau nhiều lần mua vào khi thị trường hưng phấn nhưng danh mục vẫn không cải thiện.

Nguyên nhân tới từ việc dòng tiền không lan tỏa đồng đều mà chỉ tập trung vào một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, nhóm Vingroup hoặc một vài mã có câu chuyện riêng. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư nắm giữ các nhóm ngành khác gần như không cảm nhận được thành quả từ đà tăng của chỉ số. Sự thận trọng của nhà đầu tư cá nhân từ đó quay ngược trở lại thị trường, tạo ra một “vòng xoáy” tác động mạnh đến thanh khoản cũng như xu hướng ngắn hạn nói chung.

Thanh khoản thắt chặt hơn

Trong báo cáo mới công bố, SSI Research thì nhận định thanh khoản thị trường có sự suy yếu nhưng vẫn ở mức cao so với năm 2025. Theo SSI, hoạt động giao dịch cho thấy xu hướng hạ nhiệt dần, với giá trị khớp lệnh giảm từ 38,6 nghìn tỷ đồng/phiên trong tháng 1 xuống khoảng 26 nghìn tỷ đồng/phiên trong giai đoạn tháng 4–5. Tuy nhiên, giá trị giao dịch bình tính chung cả 5 tháng đầu năm vẫn đạt 31,4 nghìn tỷ đồng/phiên, cao hơn khoảng 9% so với mức bình quân 28,8 nghìn tỷ đồng/phiên của cả năm 2025, cho thấy mức độ tham gia của dòng tiền trên thị trường của cả giai đoạn vẫn duy trì tích cực bất chấp đà hạ nhiệt ngắn hạn.

Thời gian tới, mặt bằng lãi suất duy trì cao cùng điều kiện thanh khoản thắt chặt nhiều khả năng sẽ khiến thị trường tiếp tục dao động trong biên độ hẹp trong ngắn hạn, trước khi quỹ đạo tích cực hơn dần hình thành vào những tháng cuối năm. Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cũng có thể chững lại tạm thời trong 1–2 quý, khi chi phí vốn cao hơn và áp lực lạm phát bắt đầu ảnh hưởng rõ hơn tới khả năng sinh lời của các nhóm ngành nhạy cảm với lãi suất và biên lợi nhuận. Trong bối cảnh đó, SSI cho rằng chiến lược giao dịch mang tính chiến thuật, mua khi điều chỉnh và chốt lời khi thị trường hồi phục, vẫn là cách tiếp cận hiệu quả nhất trong các tháng tới.

Còn SGI Capital cho rằng hiện tương quan cung - cầu trên các thị trường tài sản lớn bao gồm kênh chứng khoán đang thay đổi khi nguồn cung tài sản tăng nhanh hơn khả năng hấp thụ của dòng tiền và tín dụng.

Nhìn lại khoảng thời gian 2020-2025, hai giai đoạn nới lỏng tiền tệ và hạ lãi suất xuống rất thấp. Tiền rẻ được cung ứng dư thừa để kích thích tăng trưởng trong điều kiện kinh tế khó khăn. Chênh lệch tương quan tiền và hàng đã khiến chứng khoán tăng vọt lên mức cao và đắt đỏ. Tuy nhiên, chính mức giá hấp dẫn đó lại kích thích nguồn cung tăng mạnh thông qua các đợt IPO và thoái vốn kỷ lục của khối ngoại trên TTCK.

Hiện tại, dư nợ margin đã tăng nóng lên mức cao, thanh khoản giảm, việc lãi suất tăng là hệ quả tất yếu và cũng sẽ là nguyên nhân đảo ngược cán cân cung cầu, kích hoạt chu kỳ giảm giá tài sản.

"Chúng tôi tiếp tục giữ quan điểm thận trọng rằng chu kỳ tiền rẻ đã kết thúc và tiền mặt sẽ trở nên khan hiếm và dần lên ngôi ", SGI Capital nhấn mạnh.