Cục Cây trồng – Bộ Nông nghiệp Philippines từng đưa ra dự báo, tổng lượng gạo nhập khẩu trong năm 2024 của nước này có thể đạt tới trên 4 triệu tấn, thậm chí tới 4,5 triệu tấn.
Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng đưa ra dự báo, nhập khẩu gạo của Philippines sẽ đạt 4,6 triệu tấn trong năm nay.
Tuy nhiên, nguồn tin thương mại cho biết, năm 2024, khả năng Philippines chỉ nhập khẩu 4 triệu tấn gạo, do Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) đang thực hiện chương trình hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, sửa chữa và xây dựng mới các cơ sở dự trữ sau thu hoạch trong vài năm tới.
Ngoài ra, theo thống kê nhập khẩu trong 3 tháng gần nhất, bình quân mỗi tháng doanh nghiệp Philippines nhập dưới 300 nghìn tấn /tháng. Như vậy, quý IV lượng gạo nhập khẩu dưới 900 nghìn tấn, và cả năm nước này sẽ nhập khẩu khoảng 4 triệu tấn gạo.
Sau khi hoàn thành (trước năm 2028), cơ sở hạ tầng này không chỉ cung cấp cơ sở vật chất hiện đại, quan trọng hơn là giúp tiết kiệm cho nông dân 10 tỷ USD/năm, bị thất thoát do thiếu cơ sở vật chất sau thu hoạch.
Vụ thu hoạch chính của Philippines đã bắt đầu, dự kiến sẽ đạt đỉnh vào tháng 10, trong khoảng thời gian này thương nhân Philippines sẽ không nhập khẩu gạo trắng thường mà phải mua lúa của nông dân trong nước để thay thế.
Tính đến ngày 26/9, nhập khẩu gạo của Philippines đạt xấp xỉ 3,196 triệu tấn gạo, trong đó: Việt Nam đạt 2,525 triệu tấn; Thái Lan 407,996 nghìn tấn; Pakistan 157,564 nghìn tấn; Myanmar: 73,727 nghìn tấn; Ấn Độ: 22,039 nghìn tấn; Trung Quốc: 5,720 nghìn tấn; Japan: 2,309 nghìn tấn; Campuchia: 1,620 nghìn tấn; … Như vậy, từ nay đến cuối năm, Philippines sẽ nhập khẩu thêm khoảng 800 nghìn tấn gạo là đủ chỉ tiêu của năm 2024.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu gạo của Việt Nam đã vượt 7 triệu tấn, mang về 4.370 triệu USD, tăng 9,2% về lượng và tăng 23% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá xuất khẩu gạo bình quân trong 9 tháng đầu năm nay là 624 USD/tấn, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Phước Thành 4 cho biết, Philippines là thị trường truyền thống lâu năm của Việt Nam. Người tiêu dùng Philippines rất chuộng các loại gạo thơm của Việt Nam, như OM18, DT8 và OM5451, vì gạo Việt Nam có nhiều ưu thế so với các nước xuất khẩu khác, đó là sản xuất liên vụ nên gạo luôn tươi mới, dẻo thơm.
Cùng với đó là ưu thế về chế biến, mua bán linh hoạt, thanh toán dễ dàng, giao hàng nhanh và chuyên nghiệp, cước tàu rẻ đến thị trường nhập khẩu nhờ khoảng cách địa lý gần. Chính vì vậy, các nước xuất khẩu khác rất khó cạnh tranh với gạo Việt Nam tại thị trường này kể cả Thái Lan.
Hiện nay, lượng lúa gạo trong nước không còn nhiều vì vụ lúa Hè Thu ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào giai đoạn cuối. Vụ Thu Đông 2024 xuống giống được 675 nghìn ha/700 nghìn ha diện tích kế hoạch, bắt đầu thu hoạch được 88 nghìn ha nên sản lượng lúa từ nay đến cuối năm sẽ không quá dồi dào.
Theo một số nhà phân tích, với lượng lúa gạo trong nước như vậy thì Philippines có giảm nhập khẩu xuống còn 800 thay vì 1,3 triệu tấn gạo như dự kiến ban đầu cũng không ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu gạo của Việt Nam, vì lượng tồn kho doanh nghiệp đang rất mỏng, còn gạo thơm vụ Thu Đông phục vụ tiêu dùng trong nước, nhất là dịp Tết cuối năm sắp đến.
“Trong 9 tháng qua Việt Nam đã xuất khẩu hơn 7 triệu tấn gạo, ước sản lượng gạo trong nước là không nhiều. Nếu Philippines giảm nhập khẩu cũng không ảnh hưởng”, một doanh nghiệp xuất khẩu gạo nói.
Ông Fermin D. Adriano, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết, khi Ấn Độ mở cửa lại thị trường gạo trắng thường, dự kiến các thương nhân Việt Nam sẽ kéo giá gạo xuống thấp để cạnh tranh với gạo xuất khẩu thấp của Ấn Độ.
“Nếu điều đó xảy ra, các thương nhân Philippines sẽ mua hàng từ những người bán đáng tin cậy quen thuộc Việt Nam thay vì mua từ Ấn Độ”, ông Adriano nói.
Trong 9 tháng đầu năm Việt Nam đã xuất khẩu 2,525 triệu tấn gạo cho Philippines, tiếp tục là nhà cung cấp gạo hàng đầu cho thị trường này. Trước đó, vào tháng 1/2024, chính phủ hai nước cũng đã ký một thỏa thuận cung cấp gạo vào trao cho Philippines hạn ngạch từ 1,5 - 2 triệu tấn gạo/năm, có thời hạn 5 năm.
