Nhà Trắng ngày 20/7 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký 3 sắc lệnh theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, áp dụng mức thuế bổ sung 50% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Canada nhằm đáp trả điều mà Washington cho là các chính sách phân biệt đối xử của Ottawa đối với hàng hóa Mỹ.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, thông báo của Nhà Trắng cho biết các sắc lệnh áp dụng đối với nhiều nhóm hàng hóa của Canada, từ rượu vang, gậy khúc côn cầu đến xi măng. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày ký và được áp dụng đối với các mặt hàng thuộc diện điều chỉnh bất kể có đáp ứng quy tắc xuất xứ của Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) hay không.
Tuy nhiên, các mặt hàng năng lượng, kali (potash), các sản phẩm đang chịu thuế theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng thương mại năm 1962, cùng một số mặt hàng như thủy sản và khoáng sản thiết yếu sẽ được miễn áp dụng mức thuế bổ sung này.
Nhà Trắng cho biết việc áp thuế được thực hiện theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, quy định cho phép Tổng thống áp dụng các biện pháp thuế quan khi một quốc gia có các chính sách gây bất lợi hoặc phân biệt đối xử đối với hoạt động thương mại của Mỹ.
Theo chính quyền Mỹ, Canada đang áp dụng hạn ngạch và thuế quan đối với ô tô nhập khẩu từ Mỹ nhưng không áp dụng các biện pháp tương tự đối với nhiều quốc gia khác. Washington cũng cho rằng cơ chế phân bổ hạn ngạch của Canada buộc các hãng sản xuất ô tô Mỹ phải mở rộng đầu tư tại Canada thay vì tại Mỹ.
Nhà Trắng dẫn số liệu cho biết trong giai đoạn từ tháng 4/2025 đến tháng 3/2026, kim ngạch ô tô Mỹ xuất khẩu sang Canada giảm khoảng 22%, tương đương 5,6 tỷ USD, so với cùng kỳ một năm trước.
Đối với mặt hàng đồ uống có cồn, Nhà Trắng cho biết hầu hết các tỉnh và vùng lãnh thổ của Canada đã ngừng mua, phân phối hoặc bán lẻ các sản phẩm rượu của Mỹ, trong khi không áp dụng biện pháp tương tự đối với hàng hóa từ các nước khác. Trong giai đoạn từ tháng 3/2025 đến tháng 2/2026, kim ngạch nhập khẩu đồ uống có cồn từ Mỹ vào Canada giảm khoảng 81%, tương đương 582 triệu USD.
Ngoài ra, Washington cho rằng hệ thống quản lý nhập khẩu sữa của Canada mang tính bảo hộ, trong đó hạn ngạch thuế quan đối với phô mai của Mỹ được thiết kế chặt chẽ hơn đáng kể so với hạn ngạch áp dụng đối với phô mai nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU), mặc dù Canada đều có hiệp định thương mại với cả Mỹ và EU.
Nhà Trắng khẳng định các biện pháp mới nhằm "khôi phục nguyên tắc có đi có lại trong thương mại" và tạo sân chơi bình đẳng cho các ngành xuất khẩu chủ lực của Mỹ như ô tô, đồ uống có cồn và sản phẩm sữa.
Chính quyền Tổng thống Trump cũng cho rằng kể từ khi Mỹ triển khai chính sách thuế quan mới, 18 đối tác thương mại đã đạt được các thỏa thuận với Washington nhằm mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho hàng hóa Mỹ, trong khi chỉ có Trung Quốc và Canada lựa chọn áp dụng các biện pháp trả đũa thay vì đàm phán.
Nhà Trắng nhấn mạnh chính quyền Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng thuế quan như một công cụ để thúc đẩy sản xuất trong nước, giảm thâm hụt thương mại, tăng cường an ninh kinh tế và đưa các chuỗi sản xuất trở lại Mỹ.
Đến nay, Chính phủ Canada chưa đưa ra phản ứng chính thức đối với các sắc lệnh thuế quan mới của Mỹ. Giới quan sát nhận định động thái này có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai nước trong bối cảnh hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận về việc gia hạn và sửa đổi Hiệp định USMCA sau khi Washington tuyên bố không tiếp tục duy trì hiệp định theo hình thức hiện nay.
