Ngày càng nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới có kế hoạch giảm tỷ trọng nắm giữ đồng USD trong dự trữ ngoại hối vào thập niên tới, khi những rủi ro chính trị gắn với đồng tiền này gia tăng.
Đây là kết quả khảo sát do Diễn đàn Các tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) công bố ngày 30/6.
Đây cũng là lần đầu tiên khảo sát thường niên của OMFIF ghi nhận xu hướng các tổ chức đầu tư công chuyển dịch khỏi đồng USD. Kết quả này phản ánh cuộc tranh luận ngày càng sôi động trên toàn cầu về vai trò của USD với tư cách đồng tiền dự trữ chủ chốt, trong bối cảnh chính sách của Mỹ thiếu ổn định và rủi ro địa chính trị gia tăng.
OMFIF, tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại London (Anh) được thành lập năm 2010, cũng cho biết các ngân hàng trung ương, quỹ hưu trí công và quỹ đầu tư quốc gia đang có xu hướng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hơn đáng kể so với hiện nay.
Khảo sát được thực hiện với 90 ngân hàng trung ương, quỹ hưu trí công và quỹ đầu tư quốc gia, những tổ chức đang quản lý tổng tài sản khoảng 10.000 tỷ USD.
Các tổ chức này ngày càng cho rằng biến động của thị trường sẽ trở thành trạng thái thường trực và đang thử nghiệm nhiều cách tiếp cận mới để thích ứng, trong đó có việc ứng dụng AI.
Báo cáo cho thấy hơn 66% ngân hàng trung ương dự định mở rộng tích hợp AI trong ngắn hạn. Không có ngân hàng trung ương nào thuộc các nền kinh tế phát triển cho rằng mức độ ứng dụng AI hiện tại là đủ, trong khi chỉ 9% tổng số ngân hàng trung ương được khảo sát hài lòng với tình trạng hiện nay.
Các ngân hàng trung ương hiện chủ yếu sử dụng AI cho phân tích dữ liệu và các hoạt động hậu cần, hành chính.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa các nền kinh tế vẫn khá lớn: hơn 89% ngân hàng trung ương tại các nước phát triển đã ứng dụng AI, trong khi tỷ lệ này ở các nền kinh tế mới nổi chỉ là 44%.
Bà Yara Aziz, chuyên gia kinh tế cấp cao của OMFIF, nhận định: "Quan điểm trước đây cho rằng các nhà đầu tư công chỉ cần chờ môi trường ổn định trở lại đang ngày càng trở nên thiếu thực tế.”
Hiện chưa có đồng tiền nào đủ sức thay thế đồng USD. Đồng bạc xanh đã tăng khoảng 3% từ đầu năm đến nay nhờ lãi suất cao tại Mỹ, dòng vốn tiếp tục đổ vào các tài sản của nước này và nhu cầu tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn sau xung đột giữa Mỹ và Iran.
Dù vậy, có tới 79% ngân hàng trung ương và 60% các quỹ đầu tư công cho rằng hệ thống tiền tệ toàn cầu đang chuyển dần sang mô hình "đa cực", thay vì phụ thuộc chủ yếu vào đồng USD.
Các đồng tiền ngoài nhóm 8 đồng tiền dự trữ lớn nhất đang dần gia tăng vai trò trong danh mục dự trữ ngoại hối. Nhiều ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng nắm giữ đồng krone của Na Uy, đô la New Zealand (NZD) và cũng quan tâm nhiều hơn tới đồng bảng Anh.
Trong khi đó, các tổ chức tham gia khảo sát vẫn có ý định tăng tỷ trọng nắm giữ đồng euro và đồng NDT của Trung Quốc, nhưng cho rằng cả hai đồng tiền này vẫn đang đối mặt với những hạn chế mang tính cấu trúc.
Mặc dù vậy, gần như toàn bộ các tổ chức được khảo sát đều đánh giá đồng NDT là công cụ hiệu quả để đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Vàng, tài sản đã liên tục lập các mức giá cao kỷ lục và hiện được 82% ngân hàng trung ương nắm giữ, được OMFIF đánh giá là đã trở thành trọng tâm trong chiến lược quản lý dự trữ ngoại hối.
Trong ngắn hạn, vàng cũng là loại tài sản mà các ngân hàng trung ương có kế hoạch gia tăng nắm giữ mạnh nhất. Khoảng 30% số đơn vị tham gia khảo sát dự kiến sẽ tăng tỷ trọng nắm giữ vàng trong vòng 1-2 năm tới.
