Dự án nhằm giảm sự phụ thuộc của châu Âu vào các hệ thống thanh toán của Mỹ, trong bối cảnh những biện pháp trừng phạt của Mỹ làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn thanh toán.
Theo kế hoạch, chương trình thí điểm kéo dài 12 tháng, với sự tham gia của 36 nhà cung cấp dịch vụ thanh toán được cấp phép trong khu vực đồng euro và 19 ngân hàng trung ương quốc gia. Các hình thức thanh toán giữa cá nhân với cá nhân và trong hoạt động thương mại sẽ được thử nghiệm. Deutsche Bank, UniCredit cùng các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán SumUp và Adyen nằm trong số những đối tác tham gia.
Quá trình đàm phán về khuôn khổ pháp lý của EU vẫn đang diễn ra. Nghị sĩ Nghị viện châu Âu Markus Ferber cho biết, các bên còn vướng mắc một số vấn đề kỹ thuật, nhưng tin tưởng có thể đạt được thỏa thuận trước cuối năm 2026. Nếu đúng tiến độ, đồng euro kỹ thuật số có thể được triển khai rộng rãi vào năm 2029.
Theo các chuyên gia và chính trị gia tại Brussels, việc sớm triển khai dự án ngày càng cấp thiết do những diễn biến khó lường trong chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hiện nhiều giao dịch thanh toán kỹ thuật số tại châu Âu phụ thuộc vào các nhà cung cấp Mỹ như Visa và PayPal. Nếu các doanh nghiệp này ngừng cung cấp dịch vụ dưới sức ép chính trị, hoạt động thanh toán tại châu Âu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Lo ngại gia tăng sau khi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) tại La Hay vào tháng 10, khiến nhiều thẩm phán và điều tra viên của tòa án mất quyền sử dụng các dịch vụ thanh toán kỹ thuật số. Washington cũng muốn mở rộng các biện pháp này sang toàn bộ nhân viên ICC. Các chính trị gia EU lo ngại những biện pháp tương tự có thể được áp dụng đối với các chính phủ hoặc quan chức châu Âu.
Bên cạnh mục tiêu tăng tính độc lập trong thanh toán, chi phí triển khai đồng euro kỹ thuật số cũng là vấn đề gây tranh cãi. Ngành ngân hàng lo ngại chi phí có thể cao hơn ước tính của ECB. Theo ông Ferber, các bên đang hướng tới mô hình tính phí dựa trên chi phí thực tế, bảo đảm mức lợi nhuận hợp lý và giảm chi phí cho các nhà bán lẻ so với những hệ thống thanh toán tương đương.
Các nhà bán lẻ cũng cần thiết bị đầu cuối tương thích với đồng euro kỹ thuật số. Theo phân tích của Ngân hàng trung ương Đức (Bundesbank), tiền mặt và thẻ Girocard hiện có chi phí thấp nhất đối với các nhà bán lẻ, trong khi Visa, Mastercard và các loại thẻ tín dụng khác có chi phí cao hơn.
Quyền riêng tư cũng là mối quan tâm lớn của công chúng. ECB khẳng định đồng euro kỹ thuật số không nhằm thay thế tiền mặt. Theo số liệu của Bundesbank, 55% giao dịch gần đây được thực hiện không dùng tiền mặt, trong khi 45% người dân vẫn sử dụng tiền mặt để thanh toán.
