Công khai dữ liệu 24/7, không đồng nghĩa báo cáo hàng ngày
Theo nội dung bản tổng hợp ý kiến về Thông tư hướng dẫn chế độ báo cáo, công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa ngày 14/10/2026, nghĩa vụ hiển thị thông tin thị trường và nghĩa vụ báo cáo cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) được phân định riêng.
Cơ quan soạn thảo đã đồng ý tiếp thu ý kiến từ đại diện Techcombank và TCEX. Theo đó, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải bảo đảm khách hàng có thể tiếp cận dữ liệu thị trường trên website hoặc ứng dụng giao dịch. Thông tin bao gồm giá và khối lượng giao dịch gần nhất, giá cao nhất và thấp nhất trong ngày, mức biến động giá, tổng giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài và dữ liệu tổng hợp của ngày trước đó.
Việc hiển thị dữ liệu liên tục nhằm giúp nhà đầu tư theo dõi thị trường, trong khi báo cáo gửi cơ quan quản lý phục vụ mục tiêu giám sát hoạt động, kiểm soát rủi ro và bảo vệ tài sản khách hàng.
Theo dự thảo, các nghĩa vụ báo cáo được thực hiện theo những mốc thời gian cụ thể. Báo cáo tình hình tự doanh của tháng trước phải được gửi trước ngày 10 hàng tháng. Báo cáo riêng về tài sản khách hàng được thực hiện theo kỳ 6 tháng, trong thời hạn 60 ngày kể từ khi kết thúc kỳ báo cáo.
Đáng chú ý, thời hạn báo cáo có thể ngắn hơn nhiều khi phát sinh sự cố. Các sự cố công nghệ thông tin ảnh hưởng đến giao dịch của khách hàng phải được báo cáo trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện.
Dự thảo cũng yêu cầu báo cáo trong vòng 5 ngày khi có thay đổi một số nhân sự chủ chốt, gồm tổng giám đốc hoặc giám đốc, giám đốc công nghệ và nhân sự thuộc bộ phận công nghệ theo phạm vi quy định.
Với một số thay đổi vận hành ảnh hưởng đến việc tách biệt tài sản khách hàng hoặc cơ chế phân bổ tài sản giữa ví nóng và ví lạnh, tổ chức phải báo cáo trước khi thực hiện.
Trong trường hợp sử dụng dịch vụ lưu ký tài sản của một tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa khác, báo cáo phải được gửi ít nhất 7 ngày trước khi tiếp nhận dịch vụ.
Đơn vị cung cấp dịch vụ lưu ký bên thứ ba cũng phải là tổ chức đã được cấp phép theo quy định.
Báo cáo tự động và giám sát tài sản được chú trọng
Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế kết nối dữ liệu giữa các sàn và cơ quan quản lý. Trong quá trình góp ý dự thảo, Techcombank, TCEX, Caex và Scex đã đề xuất chuẩn hóa dữ liệu, sử dụng chữ ký số và tiến tới báo cáo tự động qua giao diện lập trình ứng dụng (API).
Mục tiêu là giảm thao tác thủ công, hạn chế chi phí vận hành và tạo điều kiện để dữ liệu được tiếp nhận thống nhất. Theo nội dung tài liệu về dự thảo, UBCKNN đang xây dựng hệ thống công bố thông tin riêng cho thị trường tài sản mã hóa.
Trong giai đoạn đầu, khi hệ thống kết nối trực tuyến chưa vận hành, các tổ chức có thể gửi báo cáo trực tiếp hoặc truyền tệp điện tử có chữ ký số.
Sau khi thông tư được ban hành và các tổ chức được cấp phép hoạt động, UBCKNN sẽ phối hợp với các sàn để thống nhất nguyên tắc và hạ tầng kết nối API.
Tuy nhiên, cơ chế đầu mối tiếp nhận báo cáo của UBCKNN không đồng nghĩa thay thế toàn bộ nghĩa vụ báo cáo theo các quy định chuyên ngành khác.
Các yêu cầu liên quan đến an ninh mạng, thuế và phòng chống rửa tiền vẫn phải được thực hiện theo quy định tương ứng.
Địa chỉ ví và bằng chứng dự trữ: Hai lớp dữ liệu quan trọng
Quản lý tài sản khách hàng là một trọng tâm khác của dự thảo. Bộ Tài chính giữ yêu cầu cung cấp địa chỉ ví cụ thể, thay vì chỉ sử dụng tên mạng lưới hoặc mã định danh ví do sàn tự đặt.
Theo nội dung giải trình được nêu trong tài liệu, dữ liệu địa chỉ ví gửi UBCKNN không được công khai rộng rãi và phải được bảo mật theo quy định.
Yêu cầu này giúp cơ quan quản lý có cơ sở đối chiếu thông tin về tài sản trên blockchain với dữ liệu lưu ký và nghĩa vụ tài sản ghi nhận trong hệ thống nội bộ của sàn.
Dự thảo đồng thời sử dụng thuật ngữ “Bằng chứng dự trữ” (Proof of Reserves - PoR). Đây là cơ chế hỗ trợ chứng minh lượng tài sản được nắm giữ trên chuỗi khối, nhưng không thay thế một cuộc kiểm toán tài chính toàn diện.
Nhìn chung, bản tổng hợp ý kiến cho thấy cơ quan quản lý hướng đến cơ chế giám sát dựa trên nhiều lớp dữ liệu: công khai thông tin thị trường cho nhà đầu tư, báo cáo theo kỳ hoặc khi có sự kiện, đồng thời cung cấp dữ liệu phục vụ kiểm tra tài sản và hoạt động của sàn. Các yêu cầu cụ thể sẽ cần được đối chiếu với văn bản chính thức khi được ban hành.
