Ông Sử Ngọc Khương cho hay, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và thúc đẩy chuyển đổi số đang được xem là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch của thị trường bất động sản Việt Nam. Tuy nhiên, giá trị của số hóa không nằm ở việc chuyển đổi hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử, mà ở khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu một cách đồng bộ giữa các cơ quan quản lý và các chủ thể trên thị trường.
Việc số hóa dữ liệu không chỉ nhằm giúp người dân tra cứu thông tin nhanh hơn mà còn hướng tới xây dựng một hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối giữa dữ liệu đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế và các lĩnh vực liên quan.
Hiện nay, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa nhưng vẫn vận hành rời rạc, thiếu tính liên thông và cập nhật đồng bộ. Đây là điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số của thị trường bất động sản. Một hệ thống dữ liệu hiệu quả cần là một hệ thống "sống", được cập nhật liên tục và có khả năng chia sẻ giữa các bên, thay vì tồn tại dưới dạng những cơ sở dữ liệu riêng biệt.
Vị này cho rằng, bất động sản vốn là thị trường có mức độ bất cân xứng thông tin cao, khi người bán thường nắm nhiều thông tin hơn người mua. Một hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách này, giúp người mua giảm chi phí phát sinh từ những rủi ro khó dự báo. Đối với các tổ chức tín dụng, dữ liệu đầy đủ về quy hoạch, pháp lý và lịch sử tài sản sẽ hỗ trợ định giá chính xác hơn, từ đó giảm rủi ro trong hoạt động cho vay.
Ở góc độ đầu tư, khả năng tiếp cận thông tin minh bạch giúp giảm chi phí thẩm định, nâng cao hiệu quả ra quyết định và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn trong và ngoài nước. Đây cũng là yếu tố mà các nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm khi đánh giá một thị trường.
Về dài hạn, hạ tầng dữ liệu số không chỉ mang lại lợi ích cho bất động sản mà còn nâng cao năng lực dự báo và điều hành của toàn bộ nền kinh tế.
Ông Khương nhấn mạnh, nếu trong 5-10 năm tới Việt Nam xây dựng được một hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tư.
Đối với thị trường bất động sản, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch sẽ giúp nhà đầu tư dự báo tốt hơn về quy hoạch, pháp lý, xu hướng phát triển và rủi ro của từng khu vực. Khi mức độ minh bạch được cải thiện, chi phí đánh giá rủi ro và chi phí vốn sẽ giảm, từ đó góp phần tối ưu chi phí phát triển dự án và giá thành sản phẩm.
Theo chuyên gia Savills, để xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu hiệu quả, cần sự tham gia đồng bộ của ba nhóm chủ thể.
Thứ nhất, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo hạ tầng dữ liệu thống nhất, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, phân quyền truy cập và bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu.
Thứ hai, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị dữ liệu. Thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn xem dữ liệu là tài sản riêng và chưa sẵn sàng chia sẻ, dẫn đến tình trạng hình thành các "ốc đảo thông tin". Khi có cơ chế chia sẻ phù hợp, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn dữ liệu phong phú hơn mà còn có thể tận dụng các công nghệ như AI để nâng cao chất lượng phân tích và ra quyết định.
Thứ ba, niềm tin của người dân là điều kiện tiên quyết. Một hệ thống dữ liệu chỉ phát huy hiệu quả khi người dân tin tưởng rằng thông tin cá nhân được bảo mật và có cơ chế kiểm soát minh bạch.
Bên cạnh đó, dữ liệu cũng cần được cập nhật theo thời gian thực để phản ánh đúng diễn biến của thị trường, thay vì chỉ là các kho lưu trữ tĩnh.
