Thị trường chứng khoán khép lại tuần giao dịch 29/6–3/7 trong trạng thái giằng co, khi VN-Index chủ yếu dao động trong vùng 1.850–1.880 điểm. Sự phân hóa tiếp tục chi phối diễn biến chung, trong khi thanh khoản duy trì ở mức trung bình thấp, cho thấy dòng tiền vẫn khá thận trọng. Kết tuần, VN-Index dừng tại 1.862,08 điểm, giảm 9,83 điểm, tương ứng 0,53% so với tuần trước.
Áp lực còn đến từ giao dịch khối ngoại khi nhà đầu tư nước ngoài duy trì bán ròng trong cả 5 phiên, với tổng giá trị hơn 3.000 tỷ đồng trên toàn thị trường.
Trong bối cảnh chỉ số chưa xác lập xu hướng rõ ràng, thanh khoản chưa bứt phá và dòng vốn ngoại tiếp tục rút ròng, câu hỏi được đặt ra là liệu mùa báo cáo tài chính quý 2 có đủ sức tạo động lực mới cho VN-Index, hay thị trường vẫn cần thêm những chất xúc tác mạnh hơn.
VN-Index tiếp tục phân hoá mạnh
Theo quan sát của ông Nguyễn Tấn Phong – Chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree, VN-Index tuần qua chững lại sau hai tuần tăng liên tiếp, đúng kịch bản "xanh vỏ đỏ lòng" quen thuộc khi Vingroup và ngân hàng thay nhau gánh vai trò đỡ chỉ số. Trong phiên đầu tuần Vingroup giảm sâu kéo chỉ số mất gần 17 điểm, ngân hàng lập tức thế chỗ, các phiên sau vai trò lại đảo ngược.
Đàm phán Mỹ-Iran hạ nhiệt giúp giá dầu giảm gần 8% và chứng khoán Mỹ lập đỉnh lịch sử, nhưng dòng vốn lại chảy vào USD sau tín hiệu cứng rắn của tân Chủ tịch Fed, tạo áp lực rút vốn khỏi các thị trường mới nổi và lý giải vì sao khối ngoại vẫn bán ròng mạnh trong những phiên gần đây, nâng tổng bán ròng nửa đầu năm lên gần 80 nghìn tỷ đồng. Thanh khoản chung tiếp tục ở mức thấp, phản ánh dòng tiền lớn vẫn đứng ngoài chờ đợi.
Về xu hướng tuần tới, chuyên gia Pinetree đưa ra kịch bản cơ sở là thị trường tiếp tục phân hóa mạnh, một vài cổ phiếu trụ vẫn được kéo chỉ để neo chỉ số đi ngang ở vùng hiện tại, chưa đủ lực tạo xu hướng rõ ràng, biên độ dao động quanh vùng 1.840-1.890 điểm.
Thanh khoản vẫn dưới bình quân 20 tuần cho thấy dòng tiền lớn chưa nhập cuộc, chỉ đủ sức nâng đỡ cục bộ, trong khi khối ngoại chưa có tín hiệu ngừng bán ròng khi USD còn mạnh nên việc giữ chỉ số phải trông cậy gần như hoàn toàn vào vài mã vốn hóa siêu lớn.
Thị trường vẫn đang chờ chất xúc tác mới như kết quả kinh doanh quý II hay sóng nâng hạng cuối quý III nên khó có động lực bứt phá khỏi vùng kháng cự đỉnh lịch sử 1.900-1.930 điểm thời điểm hiện tại.
Rủi ro cần theo dõi là nhịp kéo trụ thiếu sự đồng thuận của thanh khoản nên dễ đảo chiều khi áp lực chốt lời xuất hiện, khối ngoại có thể bán ròng mạnh hơn nếu Fed tiếp tục cứng rắn.
Về chiến lược, ông Phong khuyến nghị nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu nên ưu tiên nhóm nền tảng tốt đang hưởng lợi từ dòng tiền phân hóa như chứng khoán, cảng biển, hàng không, đồng thời hạ tỷ trọng đòn bẩy ở những mã không có câu chuyện riêng để tránh bị động khi trụ đảo chiều.
"Nhà đầu tư chưa kịp giải ngân, nếu không đủ nhanh nhạy bắt nhịp luân chuyển của dòng tiền giữa các nhóm ngành, tốt nhất nên đứng ngoài quan sát, kiên nhẫn chờ thanh khoản cải thiện đồng thuận cùng tín hiệu khối ngoại ngừng bán ròng", vị chuyên gia cho hay.
Yếu tố quyết định xu hướng VN-Index
Ông Bùi Văn Huy, Phó Giám đốc FIDT nhận định trong giai đoạn hiện nay, bối cảnh chung vẫn là yếu tố quan trọng hơn bản thân mùa báo cáo tài chính. Kết quả kinh doanh luôn có vai trò nhất định đối với định giá và tâm lý nhà đầu tư, nhưng để trở thành động lực dẫn dắt thị trường trong cả nửa cuối năm thì cần nhiều hơn những con số lợi nhuận đơn lẻ.
"Điều thị trường cần lúc này không chỉ là doanh nghiệp báo lãi tốt, mà còn là một môi trường đủ thuận lợi để dòng tiền chấp nhận định giá lại mặt bằng cổ phiếu", chuyên gia FIDT nhấn mạnh.
Nếu nhìn từ góc độ vĩ mô, ông Huy cho rằng có cả điểm tích cực lẫn điểm chưa thuận lợi. Điểm tích cực là giá dầu thế giới hạ nhiệt có thể góp phần làm giảm áp lực lạm phát trong các tháng tới, qua đó hỗ trợ ổn định mặt bằng giá và kỳ vọng điều hành. Tuy nhiên, điểm chưa thuận lợi là mặt bằng lãi suất trong nước theo tôi vẫn chưa thể hạ nhanh, dù cơ quan quản lý đã có nhiều động thái điều tiết.
Trên thực tế, lãi suất huy động trên thị trường vẫn ở mức tương đối cao, cho thấy áp lực cạnh tranh vốn trong hệ thống ngân hàng còn lớn. Nhiều thống kê gần đây ghi nhận lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6 tháng tại một số tổ chức vẫn ở vùng 8,7% đến xấp xỉ 9%/năm, phản ánh việc dòng tiền nhàn rỗi vẫn có sức hút đáng kể với kênh tiền gửi.
Theo ông Huy, đây là một điểm rất đáng lưu ý, bởi trong bối cảnh nền kinh tế còn khát vốn, chứng khoán không chỉ cạnh tranh với áp lực nội tại của doanh nghiệp mà còn phải cạnh tranh với các kênh đầu tư có mức sinh lời tương đối rõ ràng, đặc biệt là tài sản thu nhập cố định, trong đó có tiền gửi.
Khi nhà đầu tư vẫn có thể tìm được mức lãi suất hấp dẫn ở kênh ít biến động hơn, thì việc kéo dòng tiền mạnh trở lại thị trường cổ phiếu sẽ khó hơn nhiều. Chính vì vậy, theo vị chuyên gia, vấn đề cốt lõi của thị trường hiện nay không nằm hoàn toàn ở chất lượng kết quả kinh doanh, mà nằm ở sức mạnh của dòng tiền.
Thông thường, mùa công bố kết quả kinh doanh quý là giai đoạn thị trường dễ tạo cơ hội, bởi dòng tiền sẽ tìm đến những nhóm ngành có lợi nhuận tăng trưởng tốt và câu chuyện rõ ràng. Nếu thị trường ở trạng thái khỏe, thanh khoản dồi dào và tâm lý tích cực, đây thường là mùa để kiếm tiền.
Nhưng với trạng thái hiện tại, ông Huy đánh giá thị trường vẫn khá yếu. Có thể trong ngắn hạn, thị trường vẫn được giữ nhịp và vận động trong một biên tương đối ổn định, thậm chí có thể dao động quanh vùng 1.850–1.900 điểm trong tuần tới theo hướng giữ nhịp. Tuy nhiên, sau mùa kết quả kinh doanh, nếu không có thêm chất xúc tác mới, thị trường có thể lại đối mặt với áp lực suy yếu.
Nói cách khác, kết quả kinh doanh quý 2 có thể là yếu tố hỗ trợ tâm lý và tạo cơ hội chọn lọc ở cấp độ doanh nghiệp, nhưng chưa chắc đủ để trở thành động lực dẫn dắt cả chỉ số VN-Index trong nửa cuối năm. Để thị trường bứt lên bền vững hơn, vẫn cần thêm các chất xúc tác khác, chẳng hạn như: thanh khoản cải thiện rõ rệt và có tính duy trì; tín hiệu rõ hơn về xu hướng lãi suất; ổn định hơn ở dòng vốn ngoại; và quan trọng nhất là niềm tin rằng dòng tiền nội sẽ quay lại với khẩu vị rủi ro cao hơn.
Về các nhóm ngành, chuyên gia FIDT dự báo mùa KQKD quý 2 năm nay không có quá nhiều đột biến trên diện rộng. Tuy vậy, một số nhóm chủ lực vẫn có khả năng duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận tương đối tốt.
Thứ nhất là ngân hàng, nhờ đây vẫn là trụ cột của nền kinh tế và có vai trò lớn trong tăng trưởng tín dụng, dù biên lợi nhuận có thể chịu áp lực nhất định.
Thứ hai là bán lẻ, nếu sức mua nội địa tiếp tục được cải thiện và tiêu dùng phục hồi theo đà tăng trưởng kinh tế.
Thứ ba là thép, trong trường hợp đầu tư công, xây dựng và kỳ vọng phục hồi ở một số phân khúc liên quan tiếp tục hỗ trợ nhu cầu.
Dù vậy, lợi nhuận tốt chưa chắc đồng nghĩa với giá cổ phiếu sẽ tăng mạnh, bởi thị trường lúc này phản ứng không chỉ với kết quả, mà còn với khả năng hút tiền của từng nhóm ngành. Nếu dòng tiền không vào đủ mạnh, ngay cả nhóm có kết quả kinh doanh khả quan cũng chỉ có thể tạo ra các nhịp tăng ngắn hoặc cục bộ, chứ khó hình thành xu hướng bền và lan tỏa rộng.
