Áp lực đáo hạn trái phiếu bất động sản vẫn lớn
Theo dữ liệu của FiinPro-X, cập nhật đến ngày 11/12, các tổ chức phát hành (TCPH) đã thanh toán tổng cộng 214.000 tỷ đồng tiền gốc và lãi trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) từ đầu năm 2025, tương đương 85% dòng tiền phải trả từ trái phiếu trong cả năm 2025.
Trong tháng cuối của năm 2025, dòng tiền phải trả dự kiến vào khoảng 45.000 tỷ đồng, riêng bất động sản dự kiến khoảng 13.300 tỷ đồng (cả gốc và lãi). Công bố thông tin trong tháng 11 cho thấy có 5 mã trái phiếu của 5 TCPH ghi nhận tình trạng tái cấu trúc nợ, chậm trả gốc và lãi.
Sang tháng 1/2026, dòng tiền phải trả dự kiến đạt mức 8.600 tỷ đồng, chỉ bằng 1/5 so với tháng 12/2025 và tương đương với cùng kỳ.
Trong tháng 1/2026, giá trị gốc TPDN đến hạn của khối phi ngân hàng ước đạt khoảng 5.000 tỷ đồng, giảm khoảng 75% so với tháng 12/2025, song vẫn cao hơn 23,4% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm bất động sản tiếp tục giữ vai trò chi phối, đóng góp khoảng 66,6% tổng giá trị đáo hạn, tương đương 3.400 tỷ đồng, tăng mạnh 132,6% so với cùng kỳ. Toàn bộ lượng trái phiếu bất động sản đến hạn trong tháng chủ yếu đến từ Đầu tư & Phát triển Bất động sản Hải Đăng (2.900 tỷ đồng) và Đầu tư Xây dựng Đại Thịnh Phát (500 tỷ đồng).
Ngoài ra, một số ngành khác cũng ghi nhận giá trị đáo hạn trong tháng 1/2026, gồm tiện ích (khoảng 530 tỷ đồng), dịch vụ tài chính (520 tỷ đồng), du lịch và giải trí (250 tỷ đồng), thực phẩm và đồ uống (250 tỷ đồng).
Trong nửa đầu năm 2026, khối phi ngân hàng dự kiến đối mặt với khoảng 77.700 tỷ đồng TPDN đến hạn (tăng 100,4% so với cùng kỳ năm 2025), với bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn (69,5%), tương đương 54.000 tỷ đồng.
Cũng theo FiinPro-X, áp lực chi trả lãi TPDN sau khi đạt đỉnh trong tháng 12/2025, sẽ hạ nhiệt rõ rệt từ tháng 1/2026. Nghĩa vụ lãi của khối phi ngân hàng trong tháng 12 ước đạt 7.600 tỷ đồng, trong đó bất động sản chiếm gần 53% (khoảng 4.000 tỷ đồng), phản ánh gánh nặng tài chính vẫn tập trung lớn ở ngành này.
Sang tháng 1/2026, nghĩa vụ lãi đến hạn giảm mạnh còn 3.500 tỷ đồng (giảm 74,5% so với tháng 12/2025 và giảm 13,1% so với cùng kỳ), cho thấy áp lực chi trả lãi đầu năm đã hạ nhiệt đáng kể, dù rủi ro tập trung ở bất động sản vẫn hiện hữu.
Tính chung 6 tháng đầu năm 2026, có gần 28.800 tỷ đồng dòng tiền lãi cần thanh toán ở nhóm phi ngân hàng, giảm nhẹ 8,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Phát hành mới chững lại
Ở chiều phát hành, theo dữ liệu của FiinPro-X, trong tháng 11/2025, thị trường TPDN đã tăng trưởng chậm lại sau 10 tháng cao điểm. Tổng giá trị phát hành tháng 11 chỉ đạt 36.700 tỷ đồng, thấp nhất trong 4 tháng, phản ánh tâm lý thận trọng hơn của bên phát hành trong bối cảnh chi phí vốn có xu hướng nhích lên.
Tính đến cuối tháng 11/2025, giá trị TPDN lưu hành đạt gần 1,37 triệu tỷ đồng, tăng 1,2% so với tháng trước nhưng giảm tốc đáng kể so với mức tăng trưởng 2,5% của tháng 10 chủ yếu do phát hành mới giảm mạnh (giảm 45,3%) và thiếu vắng phát hành công chúng.
Trong khi đó, áp lực đáo hạn và hoạt động mua lại trước hạn ở mức thấp, lần lượt giảm 31% và 58,8% so với tháng trước, qua đó giúp quy mô TPDN lưu hành vẫn duy trì tăng trưởng khoảng 9,4% so với cùng kỳ.
Xét theo hình thức phát hành, giá trị lưu hành cuối tháng 11 tiếp tục được dẫn dắt bởi trái phiếu riêng lẻ, tăng 1,5% so với tháng 10 và tăng 8% so với cùng kỳ lên 1,21 triệu tỷ đồng, tương đương 88,8% quy mô toàn thị trường.
Ngược lại, TPDN công chúng chỉ còn 153.600 tỷ đồng (giảm 1,6% so với tháng 10) do không có hoạt động phát hành mới trong tháng, đồng thời xuất hiện các đợt mua lại toàn bộ lô trái phiếu trước hạn của LPB (mã trái phiếu LPB10Y202004 phát hành tháng 11/2020) và BAB (mã trái phiếu BAB124014 phát hành tháng 6/2024), cùng với việc 3 lô trái phiếu công chúng của CII và TCX đáo hạn.
Trong tháng 11, phát hành mới ở cả ngân hàng và phi ngân hàng cùng giảm. Cụ thể, phi ngân hàng giảm mạnh hơn sau tháng 10 bùng nổ, chỉ đạt 14.600 tỷ đồng (giảm 62,6% so với tháng 10) dù vẫn tăng 24,7% so với cùng kỳ. Ngân hàng phát hành 22.100 tỷ đồng, giảm 24,7% so với tháng trước và giảm 11% so với cùng kỳ, thấp nhất trong 8 tháng, với 62% kỳ hạn 1–3 năm và 38% từ 5 năm trở lên; hoạt động tập trung tại SSB, VIB, OCB, TCB và BID. Ngoại trừ BIDV, một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ cũng phát hành trái phiếu đủ điều kiện được tính vào vốn cấp 2, bao gồm SSB, LPB, TPB và ABB.
Lũy kế 11 tháng năm 2025, toàn thị trường đã phát hành tổng cộng 538.800 tỷ đồng TPDN, tăng 37% so với cùng kỳ. Trong đó ngân hàng chiếm 68% (tương đương 366.600 tỷ đồng) và bất động sản chiếm 22,4% (tương đương 120.500 tỷ đồng).
Nhóm phi ngân hàng đã huy động được 172.200 tỷ đồng qua kênh TPDN, tăng 45% so với cùng kỳ. Hoạt động phát hành TPDN của nhóm bất động sản hạ nhiệt rõ rệt trong tháng 11/2025, sau giai đoạn tăng tốc mạnh trong tháng 10. Cụ thể, trong tháng 11, giá trị phát hành của nhóm bất động sản chỉ đạt 12.800 tỷ đồng, giảm 60,8% so với tháng trước. Dù vậy, con số này vẫn cao gấp ba lần so với cùng kỳ và tương đương mức bình quân giai đoạn quý II/2025. Lũy kế 11 tháng, các doanh nghiệp bất động sản đã phát hành 120.500 tỷ đồng TPDN, tăng mạnh 96% so với cùng kỳ.
Ngược lại với giá trị phát hành giảm, lãi suất coupon phát hành bình quân ở ngành bất động sản trong tháng 11 đạt 10,5%/năm, tăng so với mức 9,6% của tháng 10, đặc biệt tăng mạnh ở kỳ hạn ngắn. Nhóm trái phiếu kỳ hạn 1–3 năm ghi nhận mức tăng lãi suất rõ nhất, từ 9,9%/năm trong tháng 10 lên 12,2%/năm trong tháng 11, do phần lớn giá trị phát hành đến từ doanh nghiệp chấp nhận lãi suất cao (>10%) như Đầu tư Xây dựng Thái Sơn, Vingroup và BCM, chiếm 44,2% tổng giá trị phát hành toàn ngành trong tháng 11.
Ngoài ra, tháng 11 cũng ghi nhận xu hướng phát hành kỳ hạn dài, với trái phiếu trên 5 năm chiếm 55,8% tổng giá trị phát hành; lãi suất bình quân 9,1%/năm, phản ánh yêu cầu bù đắp rủi ro cao hơn cho các dự án dài hạn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất có dấu hiệu nhích lên.
Trong khi đó, lãi suất coupon phát hành bình quân ở ngành ngân hàng đi ngang ở mức 6,4%/năm và duy trì ổn định trong khoảng 6% - 6,5%/năm kể từ tháng 7/2025. Tuy vậy, mức lãi suất hiện tại vẫn tăng đáng kể so với đáy tháng 4/2025 (5,5%/năm), cho thấy chi phí huy động đang bước vào một chu kỳ tăng mới.
