Việc Việt Nam được phân loại lại lên nhóm Thị trường Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market) đang bước vào giai đoạn then chốt khi FTSE Russell bắt đầu kỳ rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026.
Sau khi Bộ Tài chính Việt Nam ban hành Thông tư số 08/2026 có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, Chứng khoán Vietcap cho rằng cơ quan quản lý đã thực hiện các điều chỉnh cần thiết để triển khai Mô hình Môi giới Toàn cầu (Global Broker Model) – yếu tố quan trọng nhằm hỗ trợ việc mô phỏng chỉ số hiệu quả.
Theo kịch bản cơ sở của Vietcap, tháng 9/2026 là thời điểm FTSE nâng hạng TTCK Việt Nam lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp chính thức có hiệu lực.
Lộ trình kỳ rà soát giữa kỳ và những thay đổi quan trọng từ Thông tư 08
Theo Vietcap, trong kỳ rà soát giữa kỳ tháng 3/2026, FTSE Russell sẽ tổ chức hai cuộc họp của các ủy ban tư vấn. Cụ thể, Ủy ban Tư vấn Phân loại Quốc gia (FTSE Equity Country Classification Advisory Committee) sẽ họp vào thứ Ba ngày 3/3, trong khi Hội đồng Tư vấn Chính sách (FTSE Russell Policy Advisory Board) dự kiến họp vào thứ Năm ngày 19/3. Kết quả chính thức của kỳ rà soát sẽ được công bố vào ngày 7/4.
Theo Vietcap, bước tiến quan trọng nhất từ Thông tư 08/2026 là cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đặt lệnh với công ty chứng khoán trong nước thông qua một công ty chứng khoán nước ngoài (global broker) mà không cần trực tiếp mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán nội địa. Điều này đồng nghĩa với việc loại bỏ yêu cầu nhà đầu tư tổ chức nước ngoài phải đăng ký hồ sơ trực tiếp với từng công ty chứng khoán trong nước, qua đó giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính khi tiếp cận thị trường Việt Nam.
Ví dụ, các quỹ mô phỏng chỉ số như Vanguard sẽ không còn phải thực hiện quy trình KYC để thiết lập giao dịch với từng công ty chứng khoán trong nước – vốn tốn nhiều thời gian và nguồn lực. Thay vào đó, các quỹ có thể giao dịch thông qua một global broker, đơn vị đã hoàn tất việc thẩm định và phê duyệt các công ty chứng khoán trong nước để thực hiện giao dịch.
Danh sách cổ phiếu có thể lọt FTSE Global All Cap Index
Theo Vietcap, một nội dung khác dự kiến được thảo luận trong kỳ rà soát lần này là năng lực giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-prefunding – NPF) của các công ty chứng khoán trong nước.
Nhóm phân tích cho rằng dựa trên mức trần NPF theo quy định – tối đa bằng 2 lần vốn chủ sở hữu của công ty chứng khoán trừ đi dư nợ cho vay ký quỹ – tổng năng lực NPF tối đa của 5 công ty chứng khoán lớn nhất Việt Nam (bao gồm Vietcap) hiện gần đạt 5 tỷ USD. Con số này cao hơn đáng kể so với nhu cầu NPF của các quỹ mô phỏng chỉ số, vốn được ước tính cần ít nhất 1,5 tỷ USD để mua cổ phiếu Việt Nam khi nâng hạng.
Ngoài ra, các quỹ mô phỏng chỉ số dự kiến sẽ giải ngân theo nhiều đợt, chẳng hạn khoảng 300 triệu USD mỗi đợt trong 5 đợt, thay vì giải ngân toàn bộ một lần. Cách tiếp cận này giúp giảm bớt lo ngại về năng lực NPF của các công ty chứng khoán. Số lượng đợt giải ngân chính thức dự kiến sẽ được công bố vào ngày 7/4.
Vietcap đánh giá khả năng Việt Nam không vượt qua kỳ rà soát giữa kỳ tháng 3/2026 gần như bằng 0%. Theo công ty chứng khoán này, việc Bộ Tài chính Việt Nam ban hành Thông tư 08/2026 nhằm thực hiện các điều chỉnh cần thiết để đáp ứng yêu cầu của các quỹ mô phỏng chỉ số. Do đó, kỳ rà soát lần này chủ yếu mang tính thủ tục để FTSE Russell hoàn tất quy trình đánh giá.
Theo tài liệu FAQ về Việt Nam do FTSE Russell công bố vào tháng 11/2025, tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong các bộ chỉ số gồm: 0,04% trong FTSE Global All Cap, 0,34% trong FTSE Emerging All Cap, 0,02% trong FTSE All-World và 0,22% trong FTSE Emerging.
Danh sách các cổ phiếu Việt Nam đáp ứng tiêu chí sơ bộ của FTSE Global All Cap Index gồm: VIC, VHM, HPG, MSN, VCB, VNM, SSI, STB, VIX, VJC, VRE, VCI, SHB, VND, GEX, KBC, KDH, FRT, DGC, EIB, HUT, DXG, DPM, PLX, PDR, SAB, DIG và KDC. Tuy nhiên, Vietcap lưu ý danh sách này chỉ mang tính tham khảo do được FTSE Russell sàng lọc dựa trên dữ liệu tại thời điểm 31/12/2024. Danh sách chính thức các cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện dự kiến sẽ được công bố vào tháng 8/2026.
