Những diễn biến địa chính trị căng thẳng sau cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tại Trung Đông, đồng thời làm gia tăng rủi ro suy giảm kinh tế toàn cầu. Thông tin này nhanh chóng tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư trong nước.
Kết thúc phiên giao dịch đầu tuần, VN-Index giảm mạnh 34,23 điểm, tương đương 1,82%, lùi về mức 1.846,10 điểm. Thanh khoản tăng vọt với giá trị khớp lệnh trên HoSE đạt 43.530 tỷ đồng, cao nhất trong hơn 4 tháng.
Chứng khoán cần 47 phiên để hồi phục sau các cú sốc xung đột
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam, thống kê lịch sử cho thấy các sự kiện xung đột địa chính trị thường gây phản ứng tiêu cực trong ngắn hạn đối với thị trường chứng khoán, nhưng tác động dài hạn nhìn chung khá hạn chế.
Cụ thể, với S&P 500, chỉ số này trung bình giảm khoảng 2,5% ngay trong ngày xảy ra sự kiện, tiếp tục giảm 4% sau 30 ngày và 1,5% sau 90 ngày. Tuy nhiên, sau 1 năm, thị trường thường phục hồi mạnh với mức tăng trung bình khoảng 15%.
Diễn biến tương tự cũng được ghi nhận tại VN-Index, khi chỉ số này trung bình giảm 3,5% ngay lập tức, 6% sau 30 ngày và 3% sau 90 ngày khi xuất hiện các cú sốc địa chính trị. Dù vậy, sau 1 năm, VN-Index vẫn ghi nhận mức tăng trung bình khoảng 10%, cho thấy thị trường thường sớm ổn định trở lại nếu các yếu tố nền tảng của nền kinh tế không thay đổi đáng kể.
"Theo thống kê, các sự kiện xung đột thường khiến thị trường tạo đáy sau khoảng 22 phiên giao dịch và mất khoảng 47 phiên để phục hồi về mức điểm trước khi sự kiện xảy ra. Đáng chú ý, mức độ tác động tiêu cực từ các sự kiện tại Trung Đông thường thấp hơn so với nhiều khu vực khác", ông Nguyễn Thế Minh cho biết.
Cụ thể, trong bộ dữ liệu thống kê, Trung Đông là khu vực ghi nhận số sự kiện nhiều nhất với 12 trường hợp, tuy nhiên mức giảm trung bình của chỉ số S&P 500 chỉ khoảng 1,3% sau 30 ngày, cho thấy thị trường phần nào đã quen với các biến động tại khu vực này.
Trong khi đó, các sự kiện tại châu Á – Thái Bình Dương lại gây tác động mạnh hơn, khi chỉ số giảm trung bình 10,5% sau 30 ngày (3 trường hợp). Với Đông Âu, mức giảm trung bình vào khoảng 5,5%, còn các sự kiện xảy ra ngay tại Mỹ thậm chí ghi nhận mức tăng trung bình 1,3% của chỉ số sau 30 ngày.
Cân nhắc chốt lời nhóm dầu khí khi giá dầu tăng mạnh
Chuyên gia của Yuanta cho biết nhóm nghiên cứu đã sử dụng mô hình hồi quy để đánh giá các yếu tố tác động đến thị trường. Riêng đối với các sự kiện tại Trung Đông, kết quả cho thấy giá dầu là biến số có tác động ngược chiều mạnh nhất tới diễn biến của S&P 500.
Theo đó, giá dầu thường tăng mạnh trong ngắn hạn khi căng thẳng địa chính trị bùng phát, qua đó gây áp lực lên S&P 500. Trong bối cảnh này, nhà đầu tư có thể hưởng lợi ngắn hạn từ nhóm cổ phiếu dầu khí, trong khi phần lớn các nhóm cổ phiếu khác có xu hướng chịu tác động tiêu cực. Tuy nhiên, sau khoảng 22 ngày, thị trường thường hình thành vùng đáy và bắt đầu phục hồi, đồng thời giá dầu cũng có xu hướng hạ nhiệt.
Vì vậy, theo ông Minh, nhà đầu tư có thể cân nhắc chốt lời nhóm dầu khí khi giá dầu tăng mạnh trong ngắn hạn, đồng thời tận dụng các nhịp điều chỉnh của những nhóm cổ phiếu khác để tích lũy cho chiến lược trung hạn. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng chiến lược này được xây dựng dựa trên mô hình định lượng và chỉ mang tính tham khảo, bởi các yếu tố địa chính trị luôn tiềm ẩn nhiều biến số khó dự báo.
