“Tất tay” mở rộng quỹ đất
Chia sẻ tại diễn đàn M&A mới đây, bà Nguyễn Thị Vân Khanh, Tổng Giám đốc Gamuda Land Việt Nam cho hay, tại thị trường Việt Nam, Gamuda Land đã liên tục gia tăng hiện diện, với tổng giá trị vốn đầu tư khoảng 1 tỷ USD để mở rộng quỹ đất trong thời gian gần đây.
Lý giải về quyết định đẩy mạnh đầu tư tại Việt Nam, bà Vân Khanh cho biết, Gamuda Land nhìn thấy Việt Nam là một thị trường tăng trưởng bền vững với GDP duy trì mức tăng ấn tượng nhiều năm liền, cùng với đó là tốc độ gia tăng dân số và nhu cầu nhà ở rất lớn. Những yếu tố này tạo nên nền tảng hấp dẫn để các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có Gamuda Land tiếp tục mở rộng tại thị trường Việt Nam.
Trong 3 - 4 năm gần đây, Gamuda Land đã hoàn tất 6 thương vụ M&A thông qua hợp tác hoặc nhận chuyển nhượng dự án từ các doanh nghiệp địa phương. Ngoài ra, theo bà Vân Khanh, doanh nghiệp tiếp tục nhận được nhiều đề nghị hợp tác từ đối tác hiện hữu và nhà đầu tư mới. Đây được xem là động lực quan trọng giúp doanhnghiệp đẩy mạnh hoạt động M&A trong 3 - 5 năm tới.
Trước đó, đai diện Gamuda Land cũng từng cho biết, doanh nghiệp đã thông qua nhiều phương án đầu tư, sẵn sàng rót thêm hàng tỷ USD vào Việt Nam để mở rộng quỹ đất dưới nhiều phương thức như mua bán và sáp nhập, chuyển nhượng, đấu thầu. Mục tiêu là 10-15 dự án trong vòng 5 năm tới.
Nắm những dự án bất động sản nào?
Vào thị trường Việt Nam năm 2007, sau gần 20 năm, Gamuda Land liên tục đẩy mạnh “gom đất”, chủ yếu tại thị trường phía Nam.
Thương vụ M&A đầu tiên của doanh nghiệp này phải kể đến dự án Artisan Park. Vào ngày 15/10/2021, Gamuda Land công bố đã thâu tóm lô đất 5.6ha thuộc dự án khu nhà ở thương mại dãy phố Ngân Hà (tên cũ là Uni Galaxy - giai đoạn 2 của dự án Uni Town) từ CTCP Kinh doanh và Phát triển Bình Dương, với giá trị 53,88 triệu USD (tương đương 1.250 tỷ đồng).
Thời điểm công bố thương vụ, Gamuda Land cho biết, sẽ thanh toán 2 đợt. Đợt 1 là khoản đặt cọc 48%, tương đương 25,86 triệu USD (600 tỷ đồng); đợt 2 là 52%, với 28,02 triệu USD (650 tỷ đồng), khi bên bán thực hiện xong việc chuyển quyền sử dụng đất sang Gamuda Land.
Dự án Uni Galaxy (Lô G1, G9, K5) có tổng diện tích 56.015m2, tại phường Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (cũ). Sau khi về tay Gamuda Land, dự án được đổi tên thành Artisan Park, với quy mô 349 căn nhà thấp tầng, chia làm 2 loại là nhà 4 tầng (diện tích sàn từ 275 - 444 m2) và 3 tầng (177 - 262 m2).
Thương vụ M&A thứ 2 diễn ra vào năm 2022 khi Gamuda Land sáp nhập 1 công ty bất động sản nội địa khác là Công ty TNHH MTV Xây dựng và Kinh doanh Nhà Trường Tín. Qua đó, sở hữu khu phức hợp căn hộ cao tầng tại TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh với tên thương mại Elysian (P. Trường Thạnh, TP. Hồ Chí Minh).
Dự án có diện tích khoảng 2,8ha với hơn 1.400 căn hộ, sau nhiều lần “pending”, mới đây Elysian rục rịch ra thị trường với đơn giá không thấp.
Vào năm 2023, Gamuda Land tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng cổ phần để mua lại CTCP Bất động sản Tâm Lực với giá 315,8 triệu USD (khoảng gần 7.500 tỷ đồng). Tâm Lực sở hữu khu đất quy mô 3,7ha, tiếp giáp với Xa Lộ Hà Nội và nút giao thông An Phú tại TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh (cũ).
Sau khi về tay Gamuda Land, dự án có tên thương mại là Eaton Park nằm với gần 2000 căn hộ, có giá rao bán ra thị trường trên 150 triệu đồng/m2.
Như vậy, nếu tính cả quỹ đất đầu tư và M&A, hiện Gamuda Land Gamuda sở hữu các dự án như Gamuda City (Hà Nội), Celadon City Tân Phú, Artisan Park, Elysian, Eaton Park, The Meadow(TP. Hồ Chí Minh), dự án Springville Nhơn Trạch Đồng Nai (Đồng Nai), dự án Gamuda Land Hải Phòng.
Trong đó, mới đây, tại dự án KĐT Celadon City (phường Tân Sơn Nhì, TP. Hồ Chí Minh), cư dân khu nhà phố The Glen thuộc dự án đã bức xúc khi phí quản lý lên tới gần 12 triệu đồng/tháng/căn và phải trả phí cho những hạng mục mà họ không sử dụng.
“Cá mập” ngoại “toan tính” điều gì?
Không chỉ Gamuda Land, những năm gần đây, các đại bất động sản Malaysia đẩy mạnh gom quỹ đất tại Việt Nam, từ quỹ đất trung tâm đến khu vực vùng ven TP. Hồ Chí Minh.
Chẳng hạn, nhà phát triển bất động sản SkyWorld của Malaysia mới đây đã ký thỏa thuận mua khu đất rộng hơn 9.400 m2 tại phường Lái Thiêu, TP. Hồ Chí Minh với giá 136 triệu ringgit (hơn 32 triệu USD), dự kiến xây dựng một tòa tháp căn hộ cao 40 tầng với hơn 1.200 sản phẩm. Trước đó, tập đoàn này cũng đã mua khu đất hơn 5.200 m2 tại quận 8 (cũ) từ một doanh nghiệp Việt Nam để phát triển dự án căn hộ.
Hay, UOA Group - một ông lớn khác nổi tiếng trong lĩnh vực bất động sản thương mại của Malaysia, cũng đang đẩy mạnh mở rộng tại Việt Nam. Doanh nghiệp này mới chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) mua lại khu đất vàng hơn 2.000 m2 trên đường Võ Thị Sáu, phường Tân Định, đối diện Công viên Lê Văn Tám. Khu đất đã được duyệt quy hoạch xây dựng tòa nhà cao 22 tầng và dự kiến phát triển dự án văn phòng hạng A.
Thành lập từ năm 1987, UOA Group có vốn hóa gần 900 triệu USD và hiện diện tại Việt Nam qua các dự án như UOA Tower, Millennial Tower (quận 7 cũ), căn hộ The MarQ (quận 1 cũ) và khu phức hợp Sycamore tại Bình Dương, hợp tác cùng CapitaLand.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp Malaysia khác như Berjaya Land, S P Setia, Ireka Corp cũng đang đầu tư vào bất động sản Việt Nam.
Động thái mở rộng quy mô nhanh chóng tại thị trường Việt Nam Việt Nam cho thấy, “cá mập ngoại" dùng M&A bất động sản Việt Nam như một công cụ chiến lược để "nhảy cóc" quá trình phát triển, tối ưu hóa lợi nhuận và nắm bắt cơ hội từ sự tăng trưởng nhanh của thị trường.
Việc liên tục mở rộng quỹ đất, tiếp cận dự án tiềm năng (nhất là nhà ở, khu công nghiệp) tại Việt Nam thể hiện chiến lược chiếm lĩnh thị trường rõ nét của doanh nghiệp ngoại. Thậm chí, một số nhận định cho rằng, doanh nghiệp Việt đang "hụt hơi" trước làn sóng M&A bất động sản của các đại gia ngoại.
Chia sẻ về những trở ngại trong M&A, bà Vân Khanh cho biết, bên cạnh cơ hội, hoạt động M&A trong lĩnh vực bất động sản cũng đặt ra không ít thách thức đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Đối với doanh nghiệp FDI, quyết định mua một dự án không chỉ dựa trên giá bán, mà còn phụ thuộc lớn vào yếu tố thời gian. Các tập đoàn phải tiến hành phân tích tài chính, đánh giá dòng tiền, tiến độ triển khai, tính khả thi và toàn bộ rủi ro pháp lý liên quan.
Phần lớn doanh nghiệp FDI là công ty niêm yết, chịu ràng buộc bởi các cam kết với cổ đông hiện hữu và cổ đông tiềm năng. Vì vậy, bất kỳ thương vụ nào cũng phải đảm bảo tính minh bạch, khả thi và không ảnh hưởng đến chiến lược phát triển dài hạn.
Chưa kể, khả năng hợp tác của đối tác cũng là rào cản trong các giao dịch M&A. Theo bà Vân Khanh, trong nhiều buổi đàm phán với đối tác Việt Nam, đôi bên thường cố gắng bảo vệ lợi ích của mình, dẫn đến khó tìm được “điểm dung hòa”.
