Ngày 23/7, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) ban hành Công văn số 2371 gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố về việc tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh bán lẻ xăng dầu.
Theo Bộ Công Thương, tình hình chính trị, an ninh quốc tế diễn biến phức tạp đang tác động đến nguồn cung và giá năng lượng toàn cầu. Trong nước, thị trường xăng dầu, đặc biệt là dầu diesel (DO), chịu nhiều áp lực về nguồn cung và giá cả.
Bộ yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát địa bàn, nắm chắc tình hình cung cầu mặt hàng xăng dầu (trọng tâm là dầu DO); phân công công chức quản lý chặt chẽ địa bàn; theo dõi sát sao diễn biến tình hình cung cầu, lượng tồn kho và giá bán thực tế mặt hàng xăng dầu tại từng cửa hàng bán lẻ trên địa bàn.
Kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm (nếu có) như: găm hàng, bán hàng nhỏ giọt, giảm thời gian bán hàng hoặc tự ý ngừng bán hàng không có lý do chính đáng/chưa được chấp thuận bằng văn bản.
Đôn đốc các thương nhân đảm bảo nguồn cung và duy trì bán hàng. Đồng thời, đôn đốc các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn thực hiện nghiêm túc việc đăng ký, cam kết bảo đảm nguồn hàng; chủ động nguồn cung để cung ứng liên tục cho thị trường. Yêu cầu toàn bộ các cửa hàng bán lẻ xăng dầu mở cửa bán hàng đúng thời gian đã đăng ký, niêm yết giá đầy đủ và bán đúng giá niêm yết.
Thị trường xuất hiện những tín hiệu trái chiều
Trong những ngày sau khi công văn được ban hành, thị trường tiếp tục xuất hiện phản ánh về khó khăn trong tiếp cận nguồn xăng dầu tại một số địa bàn.
Tại Hà Nội và TP.HCM, một số doanh nghiệp bán lẻ, thương nhân phân phối cho biết lượng hàng thực tế được cung ứng có thời điểm thấp hơn nhu cầu đăng ký, trong đó khó khăn tập trung nhiều hơn ở mặt hàng dầu diesel. Nguồn hàng về chậm hoặc không đủ theo kế hoạch khiến một số cửa hàng phải điều tiết lượng bán nhằm duy trì hoạt động và bảo đảm nhiên liệu cho khách hàng thường xuyên.
Một số đơn vị cũng phản ánh sản lượng được giao phụ thuộc vào khả năng cung ứng của doanh nghiệp đầu mối, trong khi mức chiết khấu thấp và chi phí vận hành vẫn cao. Khi không chủ động được thời điểm và sản lượng nhập hàng, doanh nghiệp bán lẻ khó xây dựng kế hoạch kinh doanh cũng như duy trì lượng tồn kho phù hợp.
Tuy nhiên, đây mới là phản ánh tại một số doanh nghiệp và địa bàn, chưa thể đại diện cho tình hình chung của toàn thị trường. Việc cửa hàng khó tiếp cận hàng tại một thời điểm cũng chưa đồng nghĩa với việc tổng nguồn cung xăng dầu trên cả nước bị thiếu hụt.
Thực tế, nguồn hàng từ khâu tạo lập đến tay người tiêu dùng phải đi qua nhiều mắt xích, gồm sản xuất, nhập khẩu, kho vận, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và hệ thống bán lẻ. Vì vậy, ngay cả khi tổng nguồn vẫn được duy trì, tình trạng thiếu cục bộ vẫn có thể phát sinh nếu hàng hóa không được phân bổ đúng địa bàn, đúng thời điểm hoặc việc giao hàng theo hợp đồng bị chậm.
Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp đầu mối lớn cho biết vẫn đang duy trì hoạt động tạo nguồn, tăng cường điều phối hàng hóa giữa các khu vực và chủ động cân đối nguồn sản xuất trong nước với nhập khẩu nhằm bảo đảm cung ứng. Các đơn vị cũng cho rằng thị trường đang chịu tác động từ biến động của giá dầu thế giới, chi phí logistics và nhu cầu tiêu thụ dầu diesel tăng tại một số khu vực, song khẳng định vẫn triển khai các giải pháp để hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn hàng.
Những thông tin trên cho thấy phản ánh từ doanh nghiệp bán lẻ và đánh giá từ các doanh nghiệp đầu mối đang phản ánh những góc nhìn khác nhau của chuỗi cung ứng. Trong khi một số điểm bán gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn hàng, các đơn vị tạo nguồn vẫn khẳng định hoạt động cung ứng cho hệ thống được duy trì.
Tiếp tục rà soát để bảo đảm nguồn cung
Đến nay, chưa có cơ sở để kết luận thị trường đang thiếu xăng dầu trên diện rộng. Tuy nhiên, các phản ánh từ doanh nghiệp cho thấy hoạt động cung ứng tại từng địa bàn, từng thời điểm vẫn cần tiếp tục được theo dõi.
Trong bối cảnh đó, việc Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra được xem là bước đi nhằm rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ lượng tồn kho, tiến độ giao hàng đến việc thực hiện cam kết giữa các doanh nghiệp. Qua đó, cơ quan quản lý có thêm cơ sở đánh giá thực trạng thị trường, kịp thời điều tiết nguồn hàng nếu cần thiết, góp phần bảo đảm hoạt động cung ứng xăng dầu diễn ra ổn định, liên tục và hạn chế phát sinh tâm lý lo ngại trong người dân, doanh nghiệp.
