Theo đó, trình bày tờ trình tóm tắt dự án Luật, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo sửa đổi tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng không quy định về số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, thay vào đó quy định số lao động bình quân năm.
Đồng thời, nâng mức trần xác định đối với các tiêu chí về lao động (không quá 300 người), tổng doanh thu (không quá 400 tỷ đồng) và tổng nguồn vốn (không quá 150 tỷ đồng) phù hợp với bản chất của doanh nghiệp nhỏ và vừa, dễ áp dụng, có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế, bảo hiểm và phù hợp với thông lệ quốc tế, biến động giá thị trường.
Bên cạnh đó, dự thảo hoàn thiện quy định về nguồn lực, hình thức hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các hành vi bị nghiêm cấm, bảo đảm quản lý chặt chẽ nguồn lực hỗ trợ, quy định các hình thức hỗ trợ gắn với các nội dung hỗ trợ phù hợp; phòng ngừa trục lợi chính sách; khuyến khích huy động nguồn lực hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước cho hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đặc biệt, dự thảo bổ sung quy định về Phiếu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (voucher), xác nhận quyền của doanh nghiệp nhỏ và vừa được lựa chọn sử dụng hàng hóa, dịch vụ, giải pháp trong phạm vi, thời hạn và mức hỗ trợ của voucher để thanh toán chi phí cho bên cung cấp, phục vụ nhu cầu phát triển của doanh nghiệp.
Về chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Tài chính nêu rõ dự thảo sửa đổi quy định về hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn theo hướng mở rộng từ tiếp cận tín dụng sang đa dạng hóa các nguồn vốn cho doanh nghiệp, gồm tín dụng chính sách, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, thị trường vốn, vốn đầu tư và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về hỗ trợ thuế và kế toán theo hướng giảm chi phí tuân thủ; bổ sung quy định nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng/năm đối với doanh nghiệp và cá nhân cư trú, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong tuân thủ thủ tục hành chính về thuế.
Chính sách đáng chú ý nữa là hỗ trợ mặt bằng sản xuất trên cơ sở bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Luật Đất đai, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và luật hóa đầy đủ các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh tại Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Dự thảo Luật cho phép địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê lại; quy định trách nhiệm dành một phần diện tích đất đã đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê, thuê lại.
Cùng với đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong vòng 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo. Mức giảm tiền thuê lại đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.
Đối với chính sách giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ nguồn ngân sách, cơ chế hoàn trả, không để phát sinh việc tăng giá thuê để hưởng hỗ trợ.
Về ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa trong mua sắm công, cơ quan thẩm tra đánh giá đây là chính sách tác động trực tiếp đến cạnh tranh, hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Vì vậy, cần quy định bảo đảm phù hợp với pháp luật về đấu thầu, không tạo cơ chế lựa chọn nhà thầu song song.
Đa số ý kiến đề nghị làm rõ cơ sở quy định gói thầu không quá 20 tỷ đồng và tỷ lệ tối thiểu 20% dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cách xử lý khi không có doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng để tránh kéo dài thời gian đấu thầu; phòng ngừa chia nhỏ gói thầu, lập doanh nghiệp “bình phong” để hưởng ưu đãi.
