Trong báo cáo về thị trường tiền tệ mới phát hành, Chứng khoán MB (MBS) cho biết tình hình tỷ giá trong nước ghi nhận những diễn biến trái chiều khi tỷ giá trung tâm và liên ngân hàng duy trì đà giảm ổn định, trong khi tỷ giá thị trường tự do bật tăng mạnh.
Cụ thể, tỷ giá liên ngân hàng vào cuối tháng 10 đã giảm 0,5% từ mức đỉnh về mức 26.307 VND/USD (tăng 3,3% so với đầu năm). Cùng với đó, tỷ giá trung tâm giảm 0,8% từ mức đỉnh về mức 25.093 VND/USD (tăng 3,1% so với đầu năm).
Theo MBS, diễn biến này diễn ra trong bối cảnh đồng nội tệ được hỗ trợ một phần nhờ việc chênh lệch lãi suất VND-USD duy trì trạng thái dương khi lãi suất liên ngân hàng trong tháng 10 liên tục neo ở mức cao trên 4%, thậm chí đã chạm đỉnh 2 tháng ở mức 6,1% vào ngày 22/10. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong tháng 10 cũng tiếp tục thực hiện 2 đợt bán USD thông qua các hợp đồng kỳ hạn 180 ngày (có hủy ngang) cho các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ âm với giá bán 26.550 VND/USD, qua đó phần nào giúp giảm áp lực lên tỷ giá.
Trái ngược lại, tỷ giá trên thị trường tự do tăng mạnh 4,7% trong tháng lên mức 27.825 VND/USD (tăng 8,1% so với đầu năm). Mức tăng này được cho là do chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế nới rộng khiến làm tăng nhu cầu nắm giữ USD trên thị trường phi chính thức, MBS đưa ra lý giải.
Trước diễn biến này, NHNN vào ngày 24/10 đã có văn bản gửi Bộ Công an, Bộ Công Thương, và Thanh tra Chính phủ tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối.
Theo MBS, việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất trong tháng 9, tháng 10 và được kỳ vọng sẽ tiếp tục giảm thêm 0,25 điểm % trong tháng 2 để nâng tổng mức giảm năm nay lên 0,75 điểm %, sẽ là yếu tố giúp hạ nhiệt áp lực tỷ giá USD/VND đến cuối năm. Đồng thời cũng sẽ tạo điều kiện cho NHNN duy trì chính sách nới lỏng và giữ môi trường lãi suất thấp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Trước đó, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cũng cho biết chênh lệch tỷ giá trên thị trường tự do và chính thức đã đạt mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Theo VDSC, chênh lệch hiếm thấy này cho thấy sự hạn chế trong nguồn cung USD ở cả trong và ngoài hệ thống, được dẫn chứng bởi việc NHNN đã cam kết bán ngoại tệ có kỳ hạn cho các ngân hàng thương mại với quy mô khoảng 4,4 tỷ USD từ tháng 8 đến nay.
Ngoài ra, nhu cầu USD trên thị trường tự do tăng đột biến có thể phản ánh sự liên thông giữa thị trường USD tự do và thị trường vàng khi chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới nới rộng trong tháng 10.
Tương tự, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cũng cho biết, giá vàng trong nước tiếp tục tăng mạnh lên trên 140 triệu/lượng, làm gia tăng chênh lệch giữa vàng Việt Nam và vàng thế giới. Điều này gián tiếp gây áp lực lên tỷ giá của thị trường tự do khi nhu cầu nhập vàng lậu tăng cao. Bên cạnh biến động giá vàng, người dân có xu hướng chuyển dòng vốn sang tài sản phòng thủ ngắn hạn USD, USDT, tạo ra “hiệu ứng trú ẩn” lan tỏa.
KBSV dự báo, trong quý IV/2025, tỷ giá USD/VND sẽ không tăng vượt quá 4% so với cuối năm 2024. Trong ngắn hạn, tỷ giá có thể xuất hiện những giai đoạn căng thẳng cục bộ do nhu cầu ngoại tệ cao đến từ hoạt động rút vốn của nhà đầu tư gián tiếp FII, các doanh nghiệp FDI chuyển lợi nhuận về nước, nhu cầu mua USD của kho bạc cũng như của các doanh nghiệp xuất khẩu…
Tuy nhiên, nhóm phân tích đánh giá, tính cho đến hết năm 2025, NHNN vẫn có thể kiểm soát được mức tăng của tỷ giá không quá 4% nhờ chính sách can thiệp bán kỳ hạn dự trữ ngoại hối nếu cần thiết và duy trì mặt bằng lãi suất liên ngân hàng ở mức cao để giữ chênh lệch lãi suất USD - VND dương.
Ngoài ra, gần về cuối năm, một số yếu tố khách quan cũng mang tính hỗ trợ, bao gồm: Đồng USD có xu hướng suy yếu khi Fed tiếp tục lộ trình cắt giảm lãi suất và nguồn cung ngoại tệ trong nước trở nên dồi dào hơn nhờ xuất khẩu ổn định cùng với lượng kiều hối về nước cuối quý IV.
