Theo Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ), tình trạng thiếu hụt lao động kéo dài là nguyên nhân chính khiến hoạt động kinh tế của nước này suy yếu. Đây là một lý do quan trọng để BoJ tăng lãi suất mạnh tay hơn so với những dự đoán trước đó.
Từ các nhà máy, khách sạn đến nhà hàng, các doanh nghiệp Nhật Bản đang phải vật lộn để đạt được công suất tối đa. Vấn đề không phải là do họ không thể tìm được khách hàng, mà là họ không thể tìm đủ nhân lực để đáp ứng nhu cầu.
Mặc dù thị trường lao động thắt chặt không phải là một vấn đề mới, những lo ngại ngày càng tăng của BoJ về sức ép lạm phát và tiền lương đồng nghĩa với việc ngân hàng này sẽ sẵn sàng "bỏ qua" những yếu kém về kinh tế khi xem xét việc tăng lãi suất trong tương lai.
Ông Naoki Tamura, một thành viên của hội đồng điều hành BoJ, phát biểu mới đây rằng theo quan điểm của ông, việc thiếu năng lực cung ứng đang gây sức ép tăng giá.
Về lý thuyết, các số liệu thống kê cho thấy kinh tế Nhật Bản vẫn chưa hoạt động hết tiềm năng và nhu cầu vẫn còn yếu. Điều này khiến các nhà phân tích cho rằng BoJ sẽ không vội vàng tăng lãi suất quá cao.
Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách của BoJ đang thay đổi quan điểm này. Báo cáo triển vọng hàng quý do BoJ công bố vào tháng Một cho thấy ngân hàng này ngày càng chú trọng đến những dấu hiệu cho thấy lạm phát đang gia tăng do tình trạng thiếu lao động, từ đó tạo cơ sở cho việc tiếp tục tăng lãi suất.
Báo cáo cũng phân tích tình trạng các lĩnh vực thâm dụng lao động như xây dựng và dịch vụ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh doanh.
Việc BoJ ngày càng tập trung vào lạm phát do tiền lương thúc đẩy là một dấu hiệu khác cho thấy Nhật Bản đang dần thoát khỏi cuộc chiến kéo dài 25 năm với tình trạng giảm phát và trì trệ kinh tế.
Ông Seisaku Kameda, cựu chuyên gia kinh tế hàng đầu của BoJ, hiện là nhà kinh tế điều hành tại Viện Sompo Plus, nhận xét rằng BoJ ngày càng tin tưởng rằng tiền lương và giá dịch vụ sẽ tiếp tục tăng. Theo ông, những bình luận của Thống đốc BoJ đều ủng hộ việc tiếp tục tăng lãi suất.
Tình trạng dân số già hóa nhanh chóng tại Nhật Bản đã dẫn đến sự sụt giảm lực lượng lao động. Theo một nghiên cứu năm 2023 của Viện Công tác Tuyển dụng, Nhật Bản có thể sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt 3,4 triệu lao động vào cuối thập kỷ này, và con số này có thể lên tới 11 triệu vào năm 2040.
Để giữ chân người lao động, các công ty Nhật Bản đã đồng ý tăng lương trung bình 5,1% trong năm 2024, mức tăng lớn nhất trong ba thập kỷ qua, theo một cuộc khảo sát của liên đoàn lao động.
