Với doanh nghiệp sản xuất đơn thuần, nhà đầu tư có thể nhìn vào nhà máy, quỹ đất hay máy móc để hình dung nền tảng tạo doanh thu. Nhưng với DatVietVAC, tài sản cốt lõi lại là thứ khó nhìn thấy trên bảng cân đối kế toán: IP – tài sản sở hữu trí tuệ. Câu hỏi then chốt là danh mục tài sản sở hữu trí tuệ này đã được chuyển hóa thành doanh thu, biên lợi nhuận và dư địa tăng trưởng ra sao.
DatVietVAC, hoạt động trong ngành giải trí, vận hành theo một logic khác. Một chương trình giải trí thành công có thể chỉ tồn tại trên màn hình trong vài tháng, nhưng tên gọi, định dạng, âm nhạc, hình ảnh nhận diện, nghệ sĩ và cộng đồng khán giả được hình thành quanh chương trình có thể tiếp tục tạo giá trị trong nhiều năm.
Đó là lý do IP trở thành một phần quan trọng trong bài toán định giá DatVietVAC. IP trong ngành giải trí không phải một quyền đơn lẻ, mà là tập hợp quyền đối với định dạng và kịch bản, nhãn hiệu, hình ảnh nhận diện, tác phẩm âm nhạc, bản ghi, nội dung phái sinh và phạm vi phân phối trên từng nền tảng, thị trường. Doanh nghiệp kiểm soát các quyền này càng rộng thì càng chủ động trong việc phát triển mùa mới, tổ chức sự kiện, bán sản phẩm, cấp phép cho đối tác hoặc đưa nội dung sang thị trường khác.
Rủi ro vẫn tồn tại với mọi IP, tuy nhiên khác biệt nằm ở “upside” sau khi IP được thị trường đón nhận. Khi tự phát triển và kiểm soát IP, doanh nghiệp có toàn quyền chủ động trong các quyết định kinh doanh, khai thác sâu hơn và giữ lại nhiều hơn phần giá trị phát sinh sau thành công ban đầu.
Theo bản cáo bạch, DatVietVAC hiện sở hữu hơn 140 nhãn hiệu được bảo hộ và hơn 1.000 giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả. Những tài sản này khó được phản ánh đầy đủ như nhà máy hay máy móc trên bảng cân đối kế toán, nhưng lại là nền tảng để DatvietVAC kéo dài vòng đời nội dung và mở rộng doanh thu trên cùng một IP.
Từ một chương trình đến nhiều tầng doanh thu
Các số liệu năm 2025 cho thấy khả năng thương mại hóa IP của DatvietVAC ngày càng rõ nét. Doanh thu khai thác bản quyền và sản phẩm gắn với IP đạt 170 tỷ đồng, tăng 43,2%; tài trợ và bán vé sự kiện đạt 330 tỷ đồng, tăng 36%; trong khi doanh thu quản lý nghệ sĩ gần gấp đôi lên 560 tỷ đồng.
Những khoản thu trên được hạch toán ở các nhóm doanh thu khác nhau, nhưng đều được tạo nên từ nội dung và sức hút của IP. Chương trình tạo khán giả; khán giả tạo nhu cầu đối với concert, âm nhạc, vật phẩm và nghệ sĩ; còn dữ liệu về mức độ quan tâm của khán giả tiếp tục nâng giá trị tài trợ và hợp tác thương hiệu. Đây là vòng quay khiến một chương trình có thể tạo nhiều lớp doanh thu, IP không chỉ thu tiền trong thời gian lên sóng.
Quy mô khai thác đã bắt đầu thể hiện rõ. Giai đoạn 20223–2025, DatVietVAC tổ chức 13 sự kiện âm nhạc và bán khoảng 318.000 vé; riêng năm 2025 có gần 224.000 sản phẩm gắn với chương trình và nghệ sĩ được tiêu thụ.
Việc cấp quyền tổ chức concert Anh Trai “Say Hi” tại Mỹ mang về khoảng 45,4 tỷ đồng, đánh dấu bước thương mại hóa IP ra quốc tế. Ở mảng âm nhạc, Tập đoàn cũng hợp tác với Warner Music Group, Sony Music Entertainment và Universal Music Group để mở rộng phân phối trên các nền tảng số.
Mô hình này còn được khuếch đại bởi mảng quản lý nghệ sĩ: chương trình giúp nghệ sĩ tăng độ nhận diện, còn nghệ sĩ tiếp tục kéo khán giả trở lại concert, nội dung số và các hợp tác thương hiệu. Khi IP – nghệ sĩ – phân phối – fandom cùng nằm trong một hệ sinh thái, DatVietVAC có thể khai thác sâu hơn trên cùng một tệp khán giả mà không phải tái đầu tư toàn bộ chi phí sản xuất ban đầu.
Nhờ đó mà giúp tăng chất lượng lợi nhuận của doanh nghiệp. Đơn cử năm 2025, mảng Nội dung tạo 651 tỷ đồng lợi nhuận gộp, chiếm hơn 80% toàn Tập đoàn, với biên lợi nhuận gộp 40,2%, so với chỉ 8,0% của Dịch vụ truyền thông. Nhờ cơ cấu dịch chuyển về các hoạt động có biên cao, biên lợi nhuận gộp hợp nhất cũng tăng từ 17,4% lên 20,9%.
IP được thị trường vốn định giá qua khả năng tạo lợi nhuận
Giới đầu tư không định giá một doanh nghiệp nội dung bằng cách cộng giá trị của từng giấy chứng nhận bản quyền. Các phương pháp như P/E, EV/EBITDA hay chiết khấu dòng tiền vẫn dựa trên lợi nhuận và dòng tiền tương lai. Tuy nhiên, chất lượng của kho IP quyết định các giả định phía sau những con số đó: doanh thu có thể lặp lại trong bao lâu, mỗi chương trình mở được bao nhiêu nguồn thu, biên lợi nhuận có thể cải thiện đến đâu và doanh nghiệp có thể mở rộng sang thị trường mới mà không phải tăng mạnh vốn đầu tư hay không.
Đó là lý do doanh nghiệp sở hữu IP thường được nhìn khác với một công ty dịch vụ truyền thông thuần túy. Ngoài hợp đồng và năng lực thực hiện, thị trường còn quan tâm đến vòng đời IP, quy mô fandom, doanh thu trên mỗi IP và khả năng mở rộng chuỗi giá trị.
Trong báo cáo về DatVietVAC, Vietcap sử dụng nhóm tham chiếu gồm các tập đoàn giải trí Hàn Quốc như HYBE, SM, JYP, YG, cùng các doanh nghiệp nội dung tại Thái Lan và Việt Nam. Kinh nghiệm từ Hàn Quốc cho thấy khi nội dung và nghệ sĩ được phát triển thành hệ sinh thái gồm âm nhạc, concert, vật phẩm và cộng đồng người hâm mộ, quy mô doanh thu có thể mở rộng đáng kể. Theo Vietcap, tổng doanh thu của bốn tập đoàn giải trí lớn Hàn Quốc đã tăng từ khoảng 322 triệu USD năm 2012 lên hơn 3,4 tỷ USD năm 2025. Trong khi đó, Banijay cho thấy một hướng khác: xây dựng thư viện IP đủ lớn để khai thác qua nhiều mùa và nhiều thị trường, thay vì phụ thuộc vào một chương trình ăn khách.
Với DatVietVAC, Vietcap dự báo doanh thu trực tiếp từ người tiêu dùng tăng trưởng kép 22% giai đoạn 2025–2028, dẫn dắt bởi sự kiện, bản quyền và sản phẩm gắn với IP. Tỷ trọng mảng Nội dung dự kiến tăng từ 54% lên 63%, đồng thời biên lợi nhuận gộp hợp nhất tăng từ 23,5% lên 27,2%.
Đây chính là điểm nối giữa IP và định giá: nếu DatVietVAC khai thác được nhiều doanh thu hơn trên cùng một IP và tiếp tục dịch chuyển sang các mảng có biên lợi nhuận cao, tăng trưởng IP sẽ chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận và dòng tiền.
Vì vậy sau IPO, điều đáng theo dõi không chỉ là DatVietVAC ra mắt bao nhiêu chương trình, mà là IP sống được bao lâu, tạo ra bao nhiêu tầng doanh thu và cuối cùng đóng góp thế nào vào biên lợi nhuận. Khi những chỉ tiêu này cải thiện, giá trị của kho IP mới thực sự chuyển hóa thành giá trị cho cổ đông.
