Thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi ngày 19/11, liên quan đến đề xuất giao dịch vàng miếng chịu thuế thu nhập cá nhân với thuế suất 0,1%, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp đồng tình với hướng giải trình rằng những người mua bán vàng miếng để kinh doanh, tìm lợi nhuận hoặc đầu cơ phải nộp thuế.
Tuy nhiên ông đánh giá mức thuế 0,1% quá thấp và không đủ sức điều tiết nhóm đầu cơ, trong khi nhóm này có thể tác động mạnh đến ổn định thị trường. Ông đề nghị xem xét lại để tăng khả năng điều tiết với các giao dịch mang tính đầu cơ.
Đại biểu cũng đề nghị miễn thuế với các gia đình mua vàng để dự trữ hoặc phòng khi ốm đau rồi cần bán lại. Ông cho rằng, nhóm này không có mục đích kinh doanh. Vàng dễ giao dịch và có tính thanh khoản cao nên người dân thường mua để tích lũy. Do đó, cần cân nhắc miễn thuế cho nhóm tích lũy chính đáng.
Theo ông, mức thuế 0,1% hiện nay không đủ ngăn chặn đầu cơ vàng miếng vì mức lãi kỳ vọng của giới đầu cơ cao hơn rất nhiều. Điều quan trọng là xây dựng cơ chế quản lý và biện pháp hạn chế đầu cơ để giữ ổn định thị trường. Ông Hòa cho biết Dự thảo đã giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị chịu thuế, thời điểm áp dụng và điều chỉnh thuế suất. Ông mong Chính phủ sớm ban hành nghị định để triển khai ngay khi Luật có hiệu lực.
Đại biểu Trịnh Xuân An, đoàn Đồng Nai, nhận định thu thuế vàng miếng là vấn đề mới. Qua rà soát quốc tế, chưa có nước nào đánh thuế vàng miếng trong luật thuế thu nhập cá nhân. Dù vậy ông cho rằng đề xuất này phù hợp với bối cảnh Việt Nam vì khó phân biệt rõ hoạt động đầu cơ, tiết kiệm hay tích lũy. Do đó cần chính sách phù hợp với đặc thù của thị trường vàng trong nước.
Dự thảo quy định tại Khoản 11 Điều 3, Chính phủ được quyền điều chỉnh mức thuế suất 0,1%. Đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị việc điều chỉnh thuế suất phải do Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét. Chính phủ cần báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi muốn điều chỉnh vì đây là lĩnh vực nhạy cảm.
Trong khi đó, đại biểu Trần Kim Yến, đoàn TP. Hồ Chí Minh lo ngại việc đánh thuế thu nhập từ việc mua bán vàng miếng sẽ dẫn đến tình trạng "thuế chồng thuế". Do vậy, đại biểu đề nghị cần rà soát, nghiên cứu kỹ để giải quyết vấn đề thuế chồng thuế.
“Vàng được mua từ khoản tiền tiết kiệm sau khi đã trừ thuế thu nhập. Nay khi bán vàng lại tiếp tục bị đánh thuế. Đây có phải là thuế chồng thuế hay không? Việc đánh thuế vào khoản tiết kiệm từ vàng của người dân có thể không mang ý nghĩa nhân văn, ý nghĩa xã hội và về mặt quản lý kinh tế”, đại biểu Trần Kim Yến băn khoăn.
Đối với mức thuế suất 0,1%, đại biểu Trần Kim Yến cho rằng, có thể chưa đủ để ngăn chặn việc đầu cơ trong mua bán vàng. Mức này không đáng kể so với mức lãi mà giới đầu cơ có thể thu được từ hoạt động kinh doanh vàng. Do đó, điều quan trọng là cần có biện pháp gì để hạn chế đầu cơ, quản lý và lành mạnh hóa thị trường vàng.
Từ phân tích trên, đại biểu bày tỏ sự đồng tình khi dự thảo Luật đã giao cho Chính phủ quy định về ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu, điều chỉnh thuế suất đối với chuyển nhượng vàng miếng. Tuy nhiên, đại biểu Trần Kim Yến cũng mong Chính phủ hết sức nhanh chóng ban hành nghị định để có thể áp dụng được ngay khi Luật này có hiệu lực.
Giải trình tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã tổng hợp ý kiến của các cơ quan và Ủy ban thẩm tra. Chính phủ sẽ căn cứ vào diễn biến thị trường vàng để quy định thời điểm áp dụng ngưỡng chịu thuế và mức thuế phù hợp. Ông cho biết thuế suất sẽ là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần và thời điểm áp dụng sẽ được tính toán kỹ.
Theo dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng vàng miếng sẽ thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân (điểm d, khoản 10, Điều 3). Đồng thời, tại khoản 11 Điều 3, dự thảo giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng tại điểm d khoản 10 Điều này cho phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng và quy định chi tiết Điều này.
Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất mức thuế suất thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng là 0,1% (khoản 2, Điều 19).
