Theo tài liệu dự thảo Luật sửa đổi, quy định về cơ chế pháp lý để xử lý các khoản chi phí sản xuất, kinh doanh điện chưa được bù đắp (nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các khoản lỗ lũy kế) được xử lý thông qua việc điều chỉnh giá điện như sau:
Tại Điều khoản chuyển tiếp (Điều 3), dự thảo Luật quy định rõ các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành sẽ được phân bổ tính toán trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Giá bán lẻ điện sẽ được phản ánh và điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các thông số đầu vào nhằm bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ và bảo đảm lợi nhuận hợp lý.
Như vậy, khoản lỗ lũy kế khoảng 44.800 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể sẽ được xử lý thông qua cơ chế phân bổ dần vào giá bán lẻ điện trong các kỳ điều chỉnh tới, trên nguyên tắc công khai, minh bạch các chi phí đầu vào cấu thành giá điện.
Điều này đồng nghĩa giá điện trong tương lai có thể phải “gánh” thêm các chi phí đầu vào phát sinh từ nhiều năm trước.
So với phương án xử lý khoản lỗ của EVN từng được Bộ Công Thương đề cập trong dự thảo sửa đổi Nghị định 72/2025, dự thảo Luật Điện lực lần này yêu cầu đơn vị bán lẻ điện phải minh bạch đầy đủ các cấu phần hình thành giá điện, bao gồm chi phí phát điện, truyền tải, phân phối và bán lẻ điện.
Nếu quy định này được thông qua, phạm vi chi phí được cộng dồn vào giá điện có thể không chỉ giới hạn trong giai đoạn 2022-2023 mà còn mở rộng hơn, tùy theo quá trình rà soát các khoản chi phí chưa được tính đủ trước đó.
Theo Bộ Công Thương, giai đoạn 2022-2023, nhiều chi phí đầu vào tăng mạnh nhưng chưa được phản ánh đầy đủ vào giá điện, khiến hoạt động kinh doanh của EVN thua lỗ nặng. Năm 2022, giá điện được giữ ổn định để hỗ trợ phục hồi kinh tế sau dịch COVID-19, dù giá than nhập khẩu, khí và nhiên liệu tăng mạnh do tác động từ xung đột Nga - Ukraine.
Đến năm 2023, giá điện có điều chỉnh nhưng mức tăng vẫn thấp hơn nhiều so với chi phí thực tế nhằm kiểm soát lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội, dẫn tới EVN chưa thể thu hồi đầy đủ các khoản chi phí phát sinh.
Theo báo cáo của EVN, lỗ lũy kế giai đoạn 2022-2023 từng lên tới hơn 50.000 tỷ đồng. Sau khi hoạt động kinh doanh năm 2024 có lãi, mức lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng và duy trì đến hết năm 2025.
