Nóng: Ngân hàng Nhà nước muốn nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên mức 40% cho các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa mới công bố Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là việc NHNN đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%.

Theo quy định hiện hành, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được giảm dần từ 40% xuống 37%, tiếp tục hạ về 34% và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023. Trong dự thảo mới, NHNN đề xuất đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương ngưỡng áp dụng giai đoạn 2020-2021.

Đây là một trong những tỷ lệ quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời của ngân hàng. Trần tỷ lệ càng cao đồng nghĩa với việc ngân hàng sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có thời hạn dài, qua đó gia tăng khả năng mở rộng tín dụng trung và dài hạn.

Tuy nhiên, việc nới giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng làm dấy lên những lo ngại nhất định về rủi ro thanh khoản. Trong nhiều năm qua, NHNN liên tục hạ tỷ lệ này nhằm giảm dần tình trạng "lệch pha" giữa cơ cấu nguồn vốn và cơ cấu tín dụng của hệ thống ngân hàng, trong bối cảnh phần lớn tiền gửi trên thị trường vẫn tập trung ở các kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế lại chủ yếu là trung và dài hạn. Vì vậy, việc nâng trần trở lại 40% được xem là động thái hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị rủi ro thanh khoản của các tổ chức tín dụng trong thời gian tới.

Cùng với việc nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, NHNN cũng đề xuất điều chỉnh một số quy định liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

Cụ thể, dự thảo sửa đổi quy định về tổng tiền gửi dùng để tính LDR theo hướng tiếp tục loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, đồng thời cho phép chỉ loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ. Điều này đồng nghĩa với việc một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR của các ngân hàng.

Trước đó, NHNN cũng đã ban hành Thông tư 08/2026 cho phép ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc vào mẫu số khi xác định LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước đó.

Đáng chú ý, dự thảo lần này không đề cập tới phương án thay thế tỷ lệ LDR bằng chỉ tiêu CDR như từng được đưa ra trong một số đề xuất trước đây. Thay vào đó, cơ quan quản lý lựa chọn điều chỉnh các tham số hiện hành nhằm hỗ trợ thanh khoản và khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng đang được đặt ở mức cao hơn.

Theo bản thuyết minh của cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi được thực hiện nhằm triển khai các chỉ đạo mới của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.