Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua giai đoạn điều chỉnh đáng chú ý, dù VN-Index đã lùi về vùng giá hấp dẫn, lực cầu bắt đáy vẫn chưa cho thấy sự quyết liệt. Tâm lý thận trọng bao trùm khiến dòng tiền lớn có xu hướng đứng ngoài quan sát, thay vì vội vàng giải ngân mạnh.
Trao đổi về diễn biến này, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc phân tích Chứng khoán Agriseco, cho rằng thanh khoản suy giảm phản ánh rõ sự thận trọng của dòng tiền trong bối cảnh thị trường chịu tác động bởi nhiều yếu tố bất ổn kéo dài.
Vì sao dòng tiền lớn vẫn “án binh bất động”?
Theo ông Khoa, có ba yếu tố chính khiến dòng tiền trên thị trường chậm lại.
Thứ nhất là xu hướng chung của thị trường chưa thực sự rõ ràng. Dù nhiều cổ phiếu đã chiết khấu về vùng hấp dẫn hơn, diễn biến giá vẫn đang hình thành xu hướng giảm ngắn hạn. Điều này khiến nhà đầu tư lo ngại các nhịp hồi kỹ thuật có thể chỉ là “bẫy giảm giá” trước khi thị trường xác nhận vùng cân bằng mới. Vì vậy, phần lớn dòng tiền vẫn chọn chờ thêm tín hiệu xác nhận, hoặc chỉ tham gia với mục tiêu trading ngắn hạn.
Thứ hai là yếu tố kết quả kinh doanh quý 2. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư đánh giá khả năng phục hồi lợi nhuận của doanh nghiệp trong nửa cuối năm. Trong bối cảnh dòng tiền phân hóa mạnh, những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tích cực, triển vọng lợi nhuận rõ ràng và nền tảng tài chính tốt sẽ có khả năng thu hút vốn tốt hơn.
Thứ ba là các biến số vĩ mô và quốc tế vẫn còn khó lường. Những yếu tố như lãi suất, tỷ giá, rủi ro địa chính trị và giá năng lượng neo cao tiếp tục ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư. Đặc biệt, nếu giá năng lượng thiết lập mặt bằng mới, áp lực chi phí và lạm phát có thể kéo dài, qua đó tác động tới kỳ vọng chính sách cũng như biên lợi nhuận của nhiều nhóm doanh nghiệp.
Từ các yếu tố trên, chuyên gia Agriseco cho rằng dòng tiền lớn hiện đang ưu tiên quan sát, cơ cấu lại danh mục và chờ tín hiệu rõ ràng hơn từ cả trong nước lẫn quốc tế.
“Khi tiến độ các dự án trong nước được thúc đẩy, qua đó hỗ trợ tăng trưởng và cải thiện niềm tin thị trường, đồng thời các yếu tố vĩ mô quốc tế hạ nhiệt và áp lực giá năng lượng nhập khẩu giảm bớt, dòng tiền chủ động có thể quay trở lại mạnh mẽ hơn với thị trường chứng khoán”, ông Khoa nhận định.
Kỳ vọng gì ở thị trường chứng khoán trong nửa cuối năm 2026?
Nhìn sang 6 tháng cuối năm, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có nhiều câu chuyện được kỳ vọng như nâng hạng thị trường, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, đầu tư công, mặt bằng lãi suất và dòng tiền nội. Tuy nhiên, theo ông Khoa, động lực đủ mạnh để giúp thị trường lấy lại xu hướng tích cực sẽ không đến từ một yếu tố riêng lẻ.
Thay vào đó, thị trường cần sự cộng hưởng giữa tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, cải thiện thanh khoản và kỳ vọng nâng hạng.
Trong đó, yếu tố cốt lõi vẫn là lợi nhuận doanh nghiệp. Các câu chuyện như đầu tư công, mặt bằng lãi suất hay nâng hạng có thể hỗ trợ tâm lý và định giá, nhưng để thị trường tăng bền vững, dòng tiền cần nhìn thấy sự phục hồi rõ hơn trong kết quả kinh doanh.
Điều này đặc biệt quan trọng với các nhóm ngành có vốn hóa lớn như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, xây dựng hạ tầng và tiêu dùng. Đây là những nhóm có ảnh hưởng đáng kể tới VN-Index, đồng thời cũng là khu vực có thể quyết định mức độ lan tỏa của dòng tiền nếu thị trường bước vào nhịp hồi phục rõ nét hơn.
Bên cạnh lợi nhuận doanh nghiệp, thanh khoản cũng là điều kiện quan trọng. Theo ông Khoa, nếu thanh khoản cải thiện và dòng tiền nội quay lại chủ động hơn, thị trường sẽ có nền tảng tốt hơn để xác lập xu hướng tăng.
Trong khi đó, câu chuyện nâng hạng vẫn là chất xúc tác trung hạn đáng chú ý. Tuy nhiên, tác động của yếu tố này sẽ rõ hơn khi các điều kiện kỹ thuật và tiến độ cải cách thị trường được xác nhận cụ thể, thay vì chỉ dừng ở kỳ vọng.
“Trong kịch bản cơ sở, chúng tôi cho rằng sự phục hồi lợi nhuận doanh nghiệp kết hợp với dòng tiền nội quay lại sẽ là hai yếu tố then chốt giúp VN-Index lấy lại xu hướng tích cực trong nửa cuối năm”, Giám đốc phân tích Agriseco nhấn mạnh.
Cơ hội sẽ phân hóa mạnh
Theo góc nhìn của Agriseco, bối cảnh hiện tại không còn phù hợp với chiến lược mua dàn trải theo chỉ số. Khi dòng tiền còn chọn lọc và thanh khoản suy yếu, cơ hội sẽ phân hóa rõ hơn giữa các nhóm ngành và từng cổ phiếu.
Những doanh nghiệp có khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận, sở hữu câu chuyện riêng và có triển vọng hưởng lợi từ các động lực trung hạn của nền kinh tế sẽ được chú ý nhiều hơn. Ngược lại, các cổ phiếu thiếu nền tảng cơ bản hoặc chỉ tăng theo kỳ vọng ngắn hạn có thể gặp khó trong việc thu hút dòng tiền trở lại.
Do đó, trong nửa cuối năm, thay vì chỉ tập trung vào việc VN-Index tăng hay giảm bao nhiêu điểm, nhà đầu tư cần quan sát kỹ hơn sự cải thiện của thanh khoản, kết quả kinh doanh quý 2 và mức độ quay lại của dòng tiền nội. Đây sẽ là những tín hiệu quan trọng cho thấy thị trường đã đủ điều kiện lấy lại xu hướng tích cực hay chưa.
