Hàng tỷ USD sắp đổ vào chứng khoán Việt Nam, sẽ giải ngân ra sao?

FTSE Russell đã công bố danh sách dự kiến gồm 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series, chính thức có hiệu lực từ ngày 21/09/2026.

Mặc dù việc thay đổi chỉ số được ghi nhận từ ngày 21/09, hoạt động tái cơ cấu danh mục của các quỹ có thể diễn ra trong giai đoạn tái cân bằng thay vì chỉ tập trung tại phiên ATC ngày 18/09.

Theo báo cáo phân tích mới công bố của SSI Research, điều quan trọng không nằm ở ngày Việt Nam được đưa vào chỉ số, mà ở việc tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE có tiếp tục gia tăng hay không.

Sau kỳ rà soát tháng 3/2026, tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index ở mức khoảng 0,34-0,35%, trước khi tăng lên khoảng 0,49-0,50% trong kỳ rà soát tháng 8/2026, tương đương mức tăng khoảng 15 điểm cơ bản chỉ trong một chu kỳ rà soát.

SSI Research đưa ra 2 kịch bản cho dòng vốn ngoại thời gian tới, cùng lộ trình giải ngân tương ứng.

Ở kịch bản cơ sở, tỷ trọng của Việt Nam duy trì quanh mức 0,49%, tương ứng khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy trong 4 giai đoạn thực hiện. Kịch bản này giả định quá trình cải thiện free-float, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và quy mô vốn hóa đầu tư được chậm lại sau bước tăng ban đầu.

Ở kịch bản tích cực, tỷ trọng của Việt Nam tiếp tục tăng lên khoảng 0,95% vào tháng 9/2027, tương ứng khoảng 4,28 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy. SSI Research nhấn mạnh đây không phải là dự báo, mà là kịch bản minh họa trong trường hợp đà gia tăng tỷ trọng quan sát được giữa kỳ rà soát tháng 3 và tháng 8/2026 tiếp tục được duy trì.

Động lực của kịch bản này đến từ việc gia tăng free-float, xuất hiện thêm các doanh nghiệp vốn hóa lớn đủ điều kiện chỉ số, cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, dư địa sở hữu nước ngoài lớn hơn, hay nói cách khác là sự ghi nhận về kết quả các cải cách thị trường vốn được ghi nhận bởi các nhà cung cấp chỉ số toàn cầu.

Theo SSI Research, về bản chất, đây không phải là câu chuyện về biến động giá cổ phiếu mà là câu chuyện về khả năng đầu tư có thể đầu tư (investability). Trong nhiều năm qua, mức độ hiện diện của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu bị giới hạn không chỉ bởi quy mô thị trường, mà còn bởi tỷ lệ tài sản thực sự có thể tiếp cận được đối với nhà đầu tư quốc tế.

Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp và tài sản trở nên đầu tư được, tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu có thể tiếp tục gia tăng. Nói cách khác, luận điểm đầu tư không phải là Việt Nam trở nên lớn hơn, mà là thị trường Việt Nam trở nên đầu tư được đối với dòng vốn toàn cầu. Kỳ rà soát FTSE tháng 3/2027 sẽ là phép thử quan trọng cho luận điểm này.