
Mới đây, UBND TP.HCM lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị quyết 56/2026/NQ-HĐND (từ 17/11 đến 26/11/2026) nhằm mở cơ chế xác định sớm ranh giới phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) cho các dự án BT và đấu giá quỹ đất. Thông tin này đang khiến nhiều chủ nhà gần các nhà ga Metro băn khoăn.
Theo ông Phan Vi, đối chiếu quy định hiện hành cùng thông tin chính thức từ Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP.HCM, người dân và nhà đầu tư cần nắm rõ 4 nguyên tắc cốt lõi sau:
Thứ nhất, nhà đất cách ga Metro dưới 1 km không mặc nhiên thuộc vùng TOD
Theo quy định, khu TOD bao gồm nhà ga, đề-pô và vùng phụ cận trong giới hạn 1.000 m (1km) tính từ tâm quy ước (tâm hình học phần đất công trình chiếm dụng) của nhà ga hoặc đề-pô.
Tuy nhiên, bán kính 1 km chỉ giúp nhận diện vùng phụ cận chứ không vẽ thành một vòng tròn cứng nhắc. Đường ranh thực tế được vạch theo ranh ô phố, mạng lưới đường giao thông, địa giới hành chính, công trình hiện hữu và khả năng kết nối tới nhà ga.
Ví dụ thực tế: Hai căn nhà cùng cách tâm nhà ga 700 m nhưng nằm ở hai bên mép đường hoặc hai ô phố khác nhau thì một căn có thể nằm trong phạm vi TOD, căn đối diện lại nằm ngoài. Muốn biết chính xác, bắt buộc phải đối chiếu vị trí thửa đất trên bản đồ ranh giới được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Thứ hai, ranh TOD là phạm vi lập quy hoạch, không phải "ranh thu hồi đất"
Ranh giới TOD đã công bố (như theo QĐ 3651 ngày 19/6/2026) mới chỉ xác định phạm vi để nghiên cứu, lập quy hoạch, chưa phải quyết định thu hồi đất. Hiện đồ án quy hoạch chi tiết của 5 khu TOD dọc tuyến Metro số 2 dự kiến trình phê duyệt vào tháng 4/2027 (lùi so với mốc tháng 12/2026 trước đó). Theo ông Phan Vi, chừng nào chưa có quyết định thu hồi đất cụ thể, người dân vẫn được thực hiện đầy đủ các quyền của người sử dụng đất theo luật định.
Các khu dân cư hiện hữu ổn định sẽ được ưu tiên chỉnh trang; trường hợp phải thu hồi để phục vụ hạ tầng hoặc tái thiết đô thị sẽ ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ.
Thứ ba, nằm trong vùng TOD vẫn được cấp phép xây dựng, sửa chữa
Nhiều người thắc mắc vì sao quanh các nút giao thuộc vùng TOD như ngã tư Bảy Hiền (Metro số 2), các công trình và nhà cao tầng vẫn thi công bình thường. Lý do là đồ án TOD chưa ban hành nên TP.HCM vẫn tiếp tục áp dụng các quy hoạch phân khu hiện hành cho đến khi có quy hoạch mới thay thế.
Ngoài ra, theo Điều 94 Luật Xây dựng, tại khu vực đã có quy hoạch được duyệt nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất, chủ nhà đủ điều kiện vẫn được xem xét cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Thứ tư, lưu ý thực tế trước khi mua bán hoặc xây sửa lớn
Ông Phan Vi cho rằng, người dân không nên hoang mang hay vội vàng bán tháo tài sản chỉ vì nghe tin nhà nằm trong bán kính 1 km quanh ga Metro.
Trước khi xuống tiền giao dịch, xây mới hoặc cải tạo quy mô lớn, nên thực hiện đủ 3 bước: (1) Tra cứu thông tin quy hoạch chi tiết của thửa đất; (2) Hỏi trực tiếp UBND phường xem khu vực đang cấp phép xây dựng theo bản quy hoạch phân khu nào; (3) Theo dõi sát lộ trình trình duyệt đồ án TOD (đặc biệt mốc tháng 4/2027 với tuyến Metro số 2) cũng như danh mục các khu đất được xác định ranh sớm để phục vụ đấu giá, dự án BT.
Về dài hạn, quy hoạch TOD là động lực nâng cấp hạ tầng và gia tăng giá trị bất động sản quanh các đầu mối giao thông công cộng. Nắm chắc ranh giới pháp lý và tiến độ đồ án sẽ giúp chủ nhà lẫn nhà đầu tư tránh được tâm lý đám đông và đưa ra quyết định an toàn, đúng thời điểm.