Cổ phiếu Moderna vừa trải qua một trong những cú bứt phá đáng nhớ nhất lịch sử khi tăng gần 180% trong phiên 19/8 lên 174,38 USD/cổ phiếu. Khối lượng giao dịch cũng bùng nổ, lên khoảng 187 triệu cổ phiếu, cao gấp nhiều lần mức bình quân thông thường. Đà tăng đưa vốn hóa Moderna từ khoảng 25 tỷ USD lên gần 70 tỷ USD chỉ sau một phiên.
“Cú nổ” đến từ vaccine ung thư cá nhân hóa
Cú “bốc đầu” diễn ra sau khi hãng dược Mỹ công bố kết quả tích cực từ thử nghiệm giai đoạn 3 đối với liệu pháp vaccine ung thư sử dụng công nghệ mRNA. Đây được xem là một bước ngoặt quan trọng, không chỉ với Moderna mà còn với tham vọng đưa công nghệ mRNA từ lĩnh vực vaccine phòng bệnh sang điều trị ung thư.
Đây là một liệu pháp mRNA được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân, dựa trên đặc điểm đột biến của khối u. Thay vì tạo ra một loại vaccine giống nhau cho tất cả bệnh nhân, công nghệ này nhằm “huấn luyện” hệ miễn dịch nhận diện và tấn công những kháng nguyên đặc trưng của tế bào ung thư.
Đáng chú ý, đây được xem là lần đầu tiên một liệu pháp ung thư mRNA cá nhân hóa đạt kết quả tích cực ở thử nghiệm giai đoạn 3, đồng thời là thử nghiệm giai đoạn 3 đầu tiên cho thấy việc bổ sung một liệu pháp mới vào Keytruda mang lại lợi ích rõ rệt so với Keytruda đơn thuần trong bối cảnh điều trị bổ trợ sau phẫu thuật melanoma. Nếu được phê duyệt, đây có thể là một trong những ứng dụng thương mại quan trọng nhất của công nghệ mRNA ngoài vaccine truyền nhiễm.
Thực tế, Moderna và Merck không chỉ thử nghiệm liệu pháp này trên melanoma. Chương trình intismeran đang được nghiên cứu ở nhiều loại ung thư khác, bao gồm ung thư phổi không tế bào nhỏ, ung thư thận và ung thư bàng quang. Moderna hiện liệt kê nhiều chương trình mRNA-4157 ở giai đoạn 2 và 3 trong danh mục phát triển sản phẩm của mình.
Giới bán khống “vỡ mộng”?
Thông tin này ngay lập tức làm thay đổi cách giới đầu tư nhìn nhận Moderna. Từ một công ty từng được định giá cao nhờ vaccine Covid-19 nhưng sau đó chịu sức ép lớn khi nhu cầu vaccine suy giảm, Moderna đang có cơ hội mở ra một thị trường hoàn toàn mới: thuốc điều trị ung thư dựa trên nền tảng mRNA.
Bên cạnh giá trị khoa học của kết quả thử nghiệm, một yếu tố khác góp phần khuếch đại biến động cổ phiếu là vị thế bán khống lớn đối với Moderna. Theo Wall Street Journal, khoảng 13,7% lượng cổ phiếu lưu hành tự do của Moderna trước đó nằm trong trạng thái bán khống.
Khi cổ phiếu bất ngờ tăng mạnh sau thông tin thử nghiệm, những nhà đầu tư đặt cược giá giảm buộc phải mua cổ phiếu để đóng vị thế, tạo thêm lực cầu và đẩy giá lên cao hơn. Hiện tượng này giúp giải thích tại sao cổ phiếu có thể tăng với tốc độ cực lớn chỉ trong một phiên, vượt xa mức phản ứng thông thường đối với một thông tin thử nghiệm lâm sàng.
Tuy nhiên, cú tăng gần 180% cũng đặt ra câu hỏi về mức định giá mới của Moderna. Kết quả được công bố mới chỉ là dữ liệu ban đầu; các doanh nghiệp chưa công bố toàn bộ dữ liệu chi tiết và dự kiến trình bày kết quả đầy đủ tại một hội nghị y khoa quốc tế trong thời gian tới. Con đường từ kết quả thử nghiệm đến phê duyệt thương mại vẫn còn các bước đánh giá của cơ quan quản lý.
Dù vậy, với Moderna, ngày 19/8 có thể trở thành một cột mốc đặc biệt. Sau nhiều năm gắn liền với câu chuyện vaccine Covid-19, công ty vừa nhận được tín hiệu mạnh mẽ rằng công nghệ mRNA có thể mở rộng sang một trong những lĩnh vực hấp dẫn nhất của ngành dược: điều trị ung thư cá nhân hóa.
