Hiện nay, có nhiều công ty bị cuốn vào cơn sốt AI, trong đó có các công ty lớn như Nvidia, Meta, Alphabet, Microsoft, Amazon, Tesla và công ty khởi nghiệp tư nhân OpenAI.
Câu hỏi cấp bách đặt ra là liệu cách tiếp cận chính để phát triển AI tại Mỹ — đổ hàng tỷ USD vào chip và cơ sở hạ tầng — có đáng để tất cả các công ty phải chi tiêu để đạt được kết quả tương tự với chi phí rẻ hơn nhiều không? DeepSeek đã làm tăng thêm tính cấp thiết cho những câu hỏi liên quan vấn đề tài chính rằng các công ty trí tuệ nhân tạo thực sự có giá trị bao nhiêu và giá trị kinh tế cuối cùng của AI sẽ là bao nhiêu?
Daron Acemoglu, người đoạt giải Nobel kinh tế năm 2024, đã đưa ra một số câu trả lời. “Có rất nhiều sự cường điệu trong ngành” và các công ty AI đã đạt được một số “thành tựu ấn tượng”, tuy nhiên sự tính toán tài chính và kinh tế chỉ dựa trên “những dự đoán về tương lai và đôi khi bị phóng đại”.
Giáo sư, nhà kinh tế học của MIT Acemoglu, người quan tâm đến tác động của kỹ thuật đối với nền kinh tế toàn cầu, đã tỏ ra hoài nghi với những tuyên bố về AI. Ông cho rằng AI là một công cụ tiến bộ đáng kể, có tác động kinh tế vĩ mô tương tự như điện thoại. Và ông nghi ngờ rằng trí thông minh nhân tạo "có thể làm bất cứ điều gì con người có thể làm, có khi còn hơn thế nữa". Do đó, trong thập kỷ tới, ông ước tính năng suất lao động sẽ có xu hướng tăng lên từ sự phổ biến của các công cụ AI, nhưng sẽ chỉ làm tăng quy mô nền kinh tế Mỹ khoảng 1%, hoặc khoảng 0,1% một năm. Điều đó sẽ không đủ để được coi là một cuộc cách mạng công nghệ về mặt kinh tế.
Theo báo cáo thu nhập trên Phố Wall trong hai tuần qua, một số công ty Mỹ đang phát triển và đầu tư mạnh vào AI đã đưa ra những ước tính hoàn toàn tích cực về tương lai của AI.
Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla, đã rất vui mừng về triển vọng AI của công ty. Ông Musk đã tuyên bố, "không có công ty nào trên thế giới giỏi về AI thực tế như Tesla". Một khi xe của công ty được chấp thuận "tự lái hoàn toàn" trên đường, giá trị công ty sẽ tăng “10X” nhờ vào AI. Hơn nữa, Tesla sẽ sản xuất hàng triệu robot Optimus được tích hợp AI trong tương lai không xa, tạo ra "con đường đưa Tesla trở thành công ty có giá trị nhất thế giới". Vị tỷ phú cho rằng có một con đường mà Tesla có giá trị hơn năm công ty hàng đầu cộng lại, chủ yếu là nhờ vào các phương tiện và robot hình người tự động.
Tuy nhiên, những khẳng định của ông Musk không được chấp nhận rộng rãi. Từ ngày 24 tháng 1, khi sự đổi mới AI của DeepSeek bắt đầu làm chao đảo thị trường, cổ phiếu Tesla đã giảm 11%.
Và các công ty AI khác cũng có kết quả không mấy khả quan như vậy.
Cổ phiếu của Nvidia, công ty sản xuất chip AI, đã giảm 9%. Giáo sư tài chính của Đại học New York, Aswath Damodaran, người đã đánh giá nhiều công ty công nghệ, cho biết DeepSeek sẽ cần ít chip hơn cho nhiều chức năng AI. Điều đó đã làm tác động tới thị trường chip cao cấp của Nvidia, làm cho cổ phiếu công ty tụt xuống mức thấp hơn dự kiến, ngay cả sau khi đã giảm gần đây.
Ngoài ra, cổ phiếu của các nhà cung cấp điện hạt nhân như Constellation và Vistra, vốn tăng vọt trước kỳ vọng, nay đã giảm do dự báo về lượng điện cần thiết.
Meta, Alphabet và Microsoft, những công ty đã đầu tư hàng tỷ USD vào phát triển AI, đã có kết quả trái chiều kể từ khi DeepSeek xuất hiện. Alphabet và Microsoft đã giảm, trong khi Meta lại tăng 11%.
Tuy đều có sản phẩm và chiến lược khác nhau, nhưng cả ba công ty đều có chung một định hướng là sẽ tiếp tục đổ một khoản tiền lớn vào cơ sở hạ tầng AI với hy vọng phát triển lợi thế cạnh tranh, đồng thời mở rộng các dịch vụ AI trên toàn bộ các dịch vụ tiêu dùng của công ty mình. Ví dụ như Alphabet, trên thực tế, đã nâng mức chi tiêu vốn từ 52,5 tỷ USD vào năm ngoái lên 75 tỷ USD vào năm nay — bước nhảy vọt lớn do AI thúc đẩy đã khiến Phố Wall bất ngờ.
Khả quan hơn so với các công ty trên, một công ty sử dụng AI có cổ phiếu tăng vọt trong tháng này là Palantir. Đây không phải là một thương hiệu tiêu dùng, nhưng công nghệ của công ty được sử dụng rộng rãi, không chỉ bởi các tập đoàn mà còn bởi quân đội Mỹ, lực lượng cảnh sát và Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ.
Giám đốc công nghệ của Palantir, Shyam Sankar, chia sẻ với các nhà phân tích rằng DeepSeek đã làm cho AI cơ bản trở nên rẻ hơn, và “đây là bài học thực sự, sâu sắc khi chúng ta đang trong cuộc chiến với Trung Quốc - cuộc chạy đua vũ trang về AI".
Các công ty AI có nhiều hình dạng và quy mô khác nhau sẽ cần được định giá theo từng cấp độ, giáo sư Damodaran cho biết. Các công ty hướng đến người tiêu dùng nhúng chatbot AI vào các dịch vụ có sẵn cho hàng triệu người sẽ được hưởng lợi từ AI giá rẻ, trong khi AI tiên tiến với các khoản thanh toán cho quân sự, doanh nghiệp và khoa học có thể nhận được định giá cao. Các công ty như Nvidia có thể hưởng lợi từ điều này và hơn thế nữa, nhưng không phải tất cả các dự án đều cần chi tiêu cho các chip AI mạnh nhất.
Giáo sư Acemoglu, người mới đoạt giải Nobel, cho biết, xét đến tính phức tạp và không chắc chắn, các nhà đầu tư dài hạn nên đa dạng hóa danh mục khi cơn sốt AI hạ nhiệt. “Tôi có một danh mục đầu tư cân bằng. Vì vậy, tôi có cổ phiếu công nghệ, cổ phiếu y tế, cổ phiếu bất động sản, mọi thứ. Tôi không cố gắng chọn Tesla hay bất kỳ công ty nào khác. Tôi là một người thích quỹ chỉ số, và tôi không làm gì khác ngoài điều đó”.
Theo The New York Times
