Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam bứt phá, không chỉ ở khía cạnh tài chính mà còn ở chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và mở rộng mạng lưới liên kết sản xuất.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, việc phát triển công nghiệp hỗ trợ đã được Việt Nam xác định là chiến lược trọng tâm nhằm gia tăng tỷ lệ nội địa hóa trong các lĩnh vực chế tạo, điện tử, ô tô, dệt may, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện.
Thực tế cho thấy, dù có hơn 6.000 doanh nghiệp đang tham gia sản xuất công nghiệp hỗ trợ, nhưng đến giữa năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa trong ngành ô tô vẫn chỉ đạt 20 - 25%, thấp hơn so với mục tiêu đề ra. Tuy vậy, một số doanh nghiệp nội địa đã bắt đầu làm chủ công nghệ ở những chi tiết kỹ thuật cao.
Ở lĩnh vực điện tử, đặc biệt là nhóm hàng điện tử gia dụng, mức nội địa hóa đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt, nhờ sự tham gia ngày càng sâu của các nhà cung ứng trong nước vào chuỗi giá trị của các tập đoàn FDI lớn như Samsung, LG, Panasonic hay Toyota.
Tại lễ khai mạc triển lãm quốc tế VME & SIE 2025, Cục trưởng Cục Xúc tiến Thương mại Vũ Bá Phú khẳng định FDI đang giữ vai trò then chốt trong ngành công nghiệp chế biến - chế tạo. Riêng năm 2024, lĩnh vực này thu hút tới 25,5 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới, chiếm gần 67% tổng vốn đầu tư.
Trong khoảng 1.700 doanh nghiệp FDI đang hoạt động trong công nghiệp hỗ trợ, nhiều đơn vị đã tăng cường liên kết với doanh nghiệp nội địa để mở rộng chuỗi giá trị sản xuất. Theo ông Phú, phát triển công nghiệp hỗ trợ không chỉ là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, mà còn là chìa khóa để Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, ông Phú cũng thẳng thắn nhìn nhận ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước vẫn còn non trẻ, thiếu hụt năng lực ở một số phân ngành và cần giải pháp đồng bộ để phát triển bền vững.
Đại diện JETRO tại Hà Nội, ông Haruhiko Ozasa, nhấn mạnh rằng hợp tác Việt Nam - Nhật Bản không nên dừng lại ở chuyển giao công nghệ hay đào tạo nhân lực, mà cần hướng đến xây dựng chuỗi cung ứng khu vực bền vững, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Ông kêu gọi hai bên phát triển quan hệ hợp tác chiến lược, tận dụng lợi thế sản xuất nội địa của Việt Nam để gia tăng năng lực cạnh tranh.
Sức hút đầu tư của Việt Nam tiếp tục gia tăng khi FDI thực hiện trong nửa đầu năm 2025 đạt 11,72 tỷ USD - mức cao nhất trong 5 năm. Trong đó, ngành chế biến - chế tạo chiếm đến 81,6% tổng vốn, tương đương 9,56 tỷ USD, cho thấy lĩnh vực này vẫn là điểm đến hàng đầu của các tập đoàn toàn cầu.
Xu thế dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Đông Nam Á càng củng cố vị thế của Việt Nam trong ngành điện - điện tử và gia công kim loại, mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước tăng cường đầu tư R&D, hiện đại hóa sản xuất và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.
Triển lãm VME & SIE 2025 trở thành điểm hẹn quan trọng, nơi gần 200 thương hiệu quốc tế giới thiệu các giải pháp công nghệ hiện đại, từ robot công nghiệp, tự động hóa thông minh đến sản xuất không phát thải và chuỗi cung ứng số hóa.
Bà Varaporn Dhamcharee, Tổng Giám đốc RX Tradex (Thái Lan & Việt Nam), đơn vị đồng tổ chức, cho rằng sự kiện này không chỉ là nơi trưng bày công nghệ tiên tiến mà còn là nền tảng xúc tiến thương mại chiến lược, hỗ trợ doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng hợp tác toàn cầu.
Hệ sinh thái công nghệ được giới thiệu tại triển lãm bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất hiện đại, từ gia công chính xác, ứng dụng robot và AI trong kiểm soát chất lượng, cho đến phân tích dữ liệu sản xuất qua IoT.
Đây chính là cơ hội để các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ trong hành trình chuyển đổi số, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của Việt Nam như một trung tâm sản xuất xuất khẩu trong khu vực.
