Tăng trưởng được nâng mạnh nhờ xuất khẩu công nghệ cao
Trong Báo cáo cập nhật Kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương tháng 10/2026, WB dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7,4% trong năm 2026, tăng 1,1 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4. Đây là một trong những mức điều chỉnh tăng mạnh nhất trong khu vực.
WB dự báo tăng trưởng Việt Nam sẽ đạt 7,3% trong cả năm 2027 và 2028. Như vậy, so với dự báo tháng 4, triển vọng năm 2027 đã được điều chỉnh giảm 0,3 điểm phần trăm.
Động lực chính của tăng trưởng được WB xác định là sản xuất và xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao, đặc biệt là các sản phẩm liên quan đến AI. Theo WB, hoạt động sản xuất và xuất khẩu nhóm hàng này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam mạnh hơn dự kiến và xu hướng này được kỳ vọng tiếp tục trong thời gian tới.
Thực tế, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8% trong năm 2025 và 8,3% trong nửa đầu năm 2026, mức cao nhất trong khu vực Đông Á và Thái Bình Dương. Sản xuất chế biến, chế tạo, xuất khẩu và đầu tư công là những động lực chính của đà tăng trưởng.
Trong 8 tháng đầu năm, xuất khẩu hàng hóa tăng 22% so với cùng kỳ, với mức tăng mạnh ở các nhóm điện tử và máy móc. WB đồng thời ghi nhận đầu tư vào các lĩnh vực này vẫn duy trì tích cực, trong khi dòng vốn FDI trong nửa đầu năm 2026 đạt mức cao nhất trong 5 năm.
Sự bùng nổ đầu tư AI trên toàn cầu đang tạo thêm dư địa cho các nền kinh tế tham gia chuỗi cung ứng công nghệ. Theo WB, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đã xuất khẩu tổng cộng khoảng 1.400 tỷ USD hàng hóa liên quan đến AI trong 12 tháng tính đến tháng 4/2026.
Trong chuỗi cung ứng này, Việt Nam có vị trí đáng chú ý ở khâu lắp ráp thiết bị. Máy tính, máy chủ và bộ định tuyến chiếm khoảng 60% xuất khẩu hàng hóa liên quan đến AI của Việt Nam, trong đó một tỷ trọng lớn hướng tới nhu cầu cuối cùng tại Mỹ.
Bên cạnh động lực từ bên ngoài, WB đánh giá tăng trưởng Việt Nam còn được hỗ trợ bởi các biện pháp kích thích trong nước, cải cách cơ cấu và mở rộng đầu tư công. Sau nhiều năm củng cố tài khóa, cán cân ngân sách được dự báo tiếp tục thâm hụt trong giai đoạn dự báo.
Dữ liệu được WB dẫn cho thấy thâm hụt ngân sách năm 2025 ước khoảng 3,7% GDP, trong bối cảnh đầu tư công tăng 45%. Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026–2030 dự kiến tiếp tục tăng đầu tư, tập trung vào năng lượng, giao thông và logistics, với mục tiêu đưa tổng mức đầu tư lên khoảng 40% GDP.
Lạm phát và sự phụ thuộc vào chuỗi AI là rủi ro cần theo dõi
Dù triển vọng tăng trưởng được cải thiện, WB đồng thời lưu ý một số sức ép đối với kinh tế Việt Nam.
Trước hết là lạm phát. Theo WB, lạm phát của Việt Nam tăng từ 2,5% vào đầu năm lên 4,9% trong tháng 8/2026. Báo cáo dự báo lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,2%, chủ yếu do chi phí nhiên liệu, nhà ở và các tiện ích gia tăng.
Một điểm đáng chú ý khác là nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu. Theo WB, diễn biến này một phần phản ánh việc tích lũy hàng tồn kho điện tử, đồng thời giá chip và nhiên liệu tăng. Hệ quả là dự trữ ngoại hối giảm và WB dự kiến dự trữ ngoại hối của Việt Nam trong năm 2026 tương đương dưới 2 tháng nhập khẩu.
Ở góc độ dài hạn hơn, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào chuỗi cung ứng AI cũng tạo ra một dạng rủi ro mới.
WB đánh giá các nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi giá trị hàng hóa AI đã được hưởng lợi từ sự gia tăng đầu tư AI toàn cầu. Tuy nhiên, nếu nhu cầu AI toàn cầu đảo chiều, những nền kinh tế ở khâu lắp ráp cuối như Việt Nam và Thái Lan có thể chịu tác động trực tiếp hơn thông qua sự suy giảm của nhu cầu cuối cùng.
Rủi ro này đáng lưu ý trong bối cảnh tăng trưởng thương mại toàn cầu hiện đang được hỗ trợ đáng kể bởi các sản phẩm liên quan đến AI, trong khi thương mại của các nhóm hàng không liên quan đến AI yếu hơn. WB cảnh báo một sự đảo chiều trong đầu tư AI có thể tác động đến khu vực Đông Á và Thái Bình Dương thông qua cả thương mại, đầu tư và thị trường tài chính.
Nhìn chung, WB cho rằng Việt Nam đang hưởng lợi rõ rệt từ vị trí trong các chuỗi giá trị công nghệ cao và làn sóng đầu tư liên quan đến AI. Cùng với đầu tư công và cải cách cơ cấu, đây là những yếu tố giúp triển vọng tăng trưởng năm 2026 được nâng đáng kể. Tuy nhiên, áp lực lạm phát, nhập khẩu tăng nhanh và rủi ro từ sự đảo chiều của nhu cầu AI toàn cầu sẽ là những yếu tố cần theo dõi trong giai đoạn tới.
