Theo báo cáo mới đây do VIS Ratings công bố, lợi nhuận của các công ty chứng khoán tiếp tục cải thiện trong 6 tháng đầu năm 2024, nhờ vào tăng trưởng lợi nhuận cho vay ký quỹ và hoạt động đầu tư khi có sự phục hồi giá trị thị trường cổ phiếu và tâm lý thị trường được cải thiện trong bối cảnh lãi suất thấp.
“Tâm lý thị trường mạnh mẽ trong bối cảnh lãi suất thấp và tỷ lệ chậm trả gốc/lãi trái phiếu phát sinh mới giảm dần đã thúc đẩy khối lượng giao dịch, định giá cổ phiếu, và khuyến khích nhà đầu tư vay ký quỹ nhiều hơn”, VIS Ratings nêu rõ.
Trong 6 tháng đầu năm 2024, lợi nhuận từ cho vay ký quỹ của các công ty chứng khoán lớn (Chứng khoán SSI, Chứng khoán VPS, Chứng khoán HSC, Chứng khoán MBS) tăng 40-70% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi lợi nhuận từ hoạt động đầu tư tăng 25%.
Các công ty chứng khoán tích cực tư vấn và phân phối trái phiếu (Chứng khoán Techcombank, Chứng khoán Tiên Phong) ghi nhận lợi nhuận tăng đáng kể từ phân phối, tư vấn và lưu ký trái phiếu với mức tăng trung bình 160% so với cùng kỳ năm ngoái.
Còn các công ty có danh mục đầu tư cổ phiếu lớn (Chứng khoán Vietcap, Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội, Chứng khoán Rồng Việt) ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ về lợi nhuận từ hoạt động đầu tư trong 3 tháng đầu năm.
Theo VIS Rating, trong nửa cuối năm 2024, lợi nhuận từ cho vay ký quỹ và đầu tư các tài sản có thu nhập cố định sẽ giúp công ty chứng khoán duy trì ROAA (tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản bình quân) ở mức ổn định, mặc dù có sụt giảm giá trị thị trường cổ phiếu từ mức đỉnh quý I/2024. Nửa đầu năm 2024, ROAA toàn ngành tăng từ 4,3% trong năm 2023 lên 5,1%.
Trong khi đó, rủi ro tài sản với các công ty chứng khoán trong lĩnh vực phân phối trái phiếu vẫn ở mức cao. Ví dụ, Chứng khoán Techcombank, Chứng khoán VPBANKS, Chứng khoán VNDIRECT đã gia tăng quy mô danh mục trái phiếu được phát hành bởi những doanh nghiệp lớn và tiếp tục cam kết môi giới mua lại trái phiếu đã bán cho các nhà đầu tư.
Chẳng hạn, VNDIRECT đã ghi nhận các khoản phải thu quá hạn trong quý II/2024 từ khách hàng lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo mà gần đây đã chậm trả gốc/lãi trái phiếu. Các khoản cho vay ký quỹ với khách hàng lớn gia tăng. Những khoản này làm tăng rủi ro cho các công ty chứng khoán nếu buộc phải bán giải chấp tài sản đảm bảo trong giai đoạn giảm giá của thị trường chứng khoán, như đã xảy ra trong quý IV/2022.
“Rủi ro tài sản sẽ dần ổn định trong nửa cuối năm 2024 khi trái phiếu chậm trả phát sinh mới ở mức thấp. Bên cạnh đó, các đợt tăng vốn công bố trong nửa đầu năm 2024 của nhiều công ty chứng khoán lớn và công ty chứng khoán có liên quan với ngân hàng sẽ giúp củng cố bộ đệm dự phòng rủi ro”, VIS Rating kỳ vọng.
Về rủi ro thanh khoản, chuyên gia của VIS Ratings cho rằng, các công ty chứng khoản vẫn quản lý vấn đề này tốt, nhờ lượng tài sản thanh khoản lớn, mặc dù họ tăng cường cho vay ngắn hạn để tài trợ hoạt động cho vay ký quỹ và hoạt động đầu tư.
“Với tổng giá trị tài sản thanh khoản như tiền mặt và chứng chỉ tiền gửi chiếm 30% tổng tài sản của công ty chứng khoán, chúng tôi đánh giá rủi ro thanh khoản toàn ngành do sử dụng đòn bẩy cao hơn vẫn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, một số công ty như Chứng khoán KAFI, Chứng khoán FPT, Chứng khoán MBS, Chứng khoán VNDIRECT, thường có 20-50% nguồn vốn vay từ khách hàng tổ chức và cá nhân, có thể phải đối mặt với rủi ro tái cấp vốn, bởi khi các sự kiện tiêu cực xảy ra có thể kích hoạt việc rút vốn hàng loạt từ các khách hàng và dẫn đến các vấn đề thanh khoản cho công ty chứng khoán”, VIS Rating lưu ý.
