Trong phiên giao dịch ngày 24/11, chỉ số VN-Index duy trì sắc xanh với sự dẫn dắt của một số cổ phiếu Bluechips như VRE, VJC, VNM, VIC, VHM, VPB. Tuy nhiên, tính lan tỏa của thị trường vẫn khá dè dặt.
Trong bối cảnh đó, sự chú ý tập trung vào một số cổ phiếu tăng trần do có thông tin liên quan đến việc thoái vốn. Nổi bật có thể kể đến cổ phiếu CMN của Công ty CP Lương thực thực phẩm Colusa – Miliket đã tăng kịch biên độ lên 74.200 đồng/cổ phiếu, sau khi Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) công bố thông tin về việc bán đấu giá toàn bộ hơn 960.000 cổ phần, tương đương 20% vốn điều lệ của Colusa – Miliket do Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam - Công ty TNHH MTV (Vinataba) sở hữu.
Trước đó, thông tin UBND TP Hà Nội sẽ bán đấu giá hơn 6,38 triệu cổ phần (tương đương 68,67% vốn) của Công ty CP Giầy Thượng Đình (mã GTD) cũng đã giúp cổ phiếu GTD ghi nhận 4 phiên tăng trần liên tiếp từ mức 11.800 đồng/cổ phiếu lên 19.800 đồng/cổ phiếu, tương ứng tăng 67,8%.
Tương tự, cổ phiếu VTC của Công ty CP Viễn thông VTC (VTC Telecom) cũng tăng hết biên độ lên 11.800 đồng/cổ phiếu trong phiên 24/11, đánh dấu phiên tăng trần thứ 4 liên tiếp, sau khi Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) thông báo về việc muốn đấu giá cả lô cổ phần gồm hơn 2,1 triệu cổ phiếu (tương ứng 46,67% tổng số cổ phần đã phát hành theo vốn thực góp trong vốn điều lệ của VTC Telecom). Tổng giá khởi điểm hơn 104,1 tỷ đồng, tương ứng 49.200 đồng/cổ phiếu, cao hơn khoảng 4,5 lần so với thị giá hiện tại.
Hồi cuối tháng 10, thông tin Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đấu giá thành công 38,5 triệu cổ phiếu Tổng CTCP Điện tử và Tin học Việt Nam - VEC (mã VEC), tương đương gần 88% vốn với mức giá 66.000 đồng/cổ phiếu, cao gấp 3,5 lần mức khởi điểm. Đơn vị trúng giá là Tập đoàn Geleximco. Thông tin tích cực này đã kích hoạt cổ phiếu VEC tăng kịch biên độ lên 23.200 đồng cổ phiếu và duy trì chuỗi tăng trần 5 phiên liên tiếp. Từ đó cho đến nay, mã này đã tăng gấp hơn 2,3 lần lên 54.000 đồng/cổ phiếu (chốt phiên 24/11).
“Hiệu ứng” VEC cũng kéo cổ phiếu của các doanh nghiệp liên quan như VTB của Công ty CP Viettronics Tân Bình, VBH của Công CP Điện tử Bình Hòa tăng trần nhiều phiên sau thương vụ Geleximco mua lại phần vốn nhà nước tại VEC. Tính từ thời điểm thông tin thoái vốn được công bố đến nay, cổ phiếu VTB đã tăng gấp đôi lên 19.000 đồng/cổ phiếu, trong khi cổ phiếu VBH và BEL lần lượt tăng 66% và 62% lên tương ứng 11.000 đồng/cổ phiếu và 18.000 đồng/cổ phiếu.
Nhìn chung, trong giai đoạn thị trường trầm lắng, việc công bố thoái vốn có thể xem là một luồng gió mới thu hút dòng tiền của nhà đầu tư tham gia “lướt sóng”. Tuy nhiên, việc “lướt sóng” cũng tiềm ẩn những rủi ro khi nhà đầu tư không kịp “xuống tàu”.
Khi thông tin thoái vốn được công bố, dòng tiền cá nhân thường đẩy giá lên theo kỳ vọng có nhà đầu tư chiến lược hoặc định giá lại doanh nghiệp. Với những doanh nghiệp được kỳ vọng cao, giá cổ phiếu có thể duy trì đà tăng tích cực sau khi thông tin được công bố, nhưng cũng có những cổ phiếu sau một vài phiên tăng đã quay đầu giảm trở lại.
Điển hình như cổ phiếu ICT của Công ty CP Viễn thông - Tin học Bưu điện đã có 6 phiên tăng liên tục (từ 3/11-10/11) từ khoảng 18.050 đồng/cổ phiếu lên 25.600 đồng/cổ phiếu sau khi VNPT công bố đấu giá toàn bộ hơn 10 triệu cổ phiếu ICT (tương đương 31,43% vốn điều lệ) với giá khởi điểm 74.106 đồng/cổ phiếu, cao khoảng gấp 4 lần thị giá thời điểm công bố. Tuy nhiên, từ ngày 11/11 đến nay, cổ phiếu này đã giảm gần 24,5%, xuống còn 20.500 đồng/cổ phiếu.
Tương tự, cổ phiếu PET của Công ty CP Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco) sau khi tăng trần lên 32.200 đồng/cổ phiếu vào phiên 10/11 (khi Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) công bố kế hoạch đấu giá công khai toàn bộ hơn 24,9 triệu cổ phiếu, tương ứng 23,2% vốn điều lệ, với giá khởi điểm 36.500 đồng/cổ phiếu) cũng đã giảm về 30.850 đồng trong những phiên gần đây.
Tất nhiên, khi cổ phiếu đã tăng mạnh, không thể tránh khỏi những phiên điều chỉnh. Nhưng việc cổ phiếu có thể tăng trở lại hay không còn phải phụ thuộc vào thị trường, nhất là việc kết quả phiên đấu giá có diễn ra thành công hay không. Trong trường hợp phiên đấu giá của các cổ phiếu này bị hoãn, thất bại hoặc không có nhà đầu tư tham gia, giá cổ phiếu có thể tiếp tục giảm mạnh, khiến người mua đuổi chịu thiệt.
Hoặc ngay cả khi thoái vốn thành công, nhiều mã sau nhịp tăng vẫn bước vào giai đoạn điều chỉnh kéo dài. Nguyên nhân thường là doanh nghiệp đổi chủ nhưng cổ đông mới thiếu năng lực, hoặc lợi thế cạnh tranh đã suy giảm, kéo kết quả kinh doanh đi xuống và giá phản ánh lại thực tế.
Ngoài ra, trong trường hợp một số cổ phiếu có vốn nhà nước lớn nhưng thanh khoản thấp, nhà đầu tư cá nhân khó thoát hàng khi sóng kết thúc. Đồng thời, không phải doanh nghiệp nào được thoái vốn cũng có tiềm năng tăng trưởng tốt. Một số trường hợp thoái vốn vì doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ, hoặc không còn phù hợp định hướng ngành.
Do đó, khi quyết định rót tiền vào các cổ phiếu thoái vốn, nhà đầu tư nên có sự tìm hiểu kỹ lượng về năng lực của doanh nghiệp để có sự lựa chọn phù hợp và đem lại hiệu quả đầu tư.
