Sáng 3/8, trong Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Trình bày Tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, mặc dù Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 đã cắt giảm đáng kể số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, song thực tiễn thi hành và phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc, điều kiện kinh doanh của một số ngành, nghề còn chồng chéo, phân tán ở nhiều văn bản, thiếu rõ ràng, làm gia tăng chi phí tuân thủ; đồng thời vẫn tồn tại những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện chưa thực sự cần thiết hoặc có thể chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.
Do đó, cần tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.
Theo Bộ trưởng, Dự thảo Luật được xây dựng nhằm thể chế đầy đủ quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và việc kiểm soát, cấm các loại khí, chất gây nghiện có hại cho sức khỏe con người.
Đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, minh bạch, bình đẳng, thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân; tăng cường kiểm soát một số lĩnh vực nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, sức khoẻ của người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.
Dự thảo Luật bao gồm 05 Điều và 01 Phụ lục, gồm: Điều 1 - Sửa đổi, bổ sung Điều 6 của Luật Đầu tư số 143/2026/QH15; Điều 2 - Sửa đổi, bổ sung Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2026/QH15; Điều 3 - Sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; Điều 4 - Hiệu lực thi hành; Điều 5 - Điều khoản chuyển tiếp.
Báo cáo thẩm tra Dự án Luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với sự cần thiết, cơ sở chính trị và cơ sở thực tiễn ban hành sửa đổi, bổ sung Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW và các Nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải đi vào bản chất, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, không nên chỉ quan tâm yêu cầu về số lượng cắt giảm.
Đồng thời, do nội dung sửa đổi có phạm vi ảnh hưởng rộng, đề nghị tổng hợp, giải trình đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm Luật được triển khai thống nhất, đồng bộ ngay khi có hiệu lực.
Về phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, theo Chủ nhiệm Phan Văn Mãi, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với chủ trương nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch.
Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, như: kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt), kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái, kinh doanh khoáng sản, kinh doanh khai thác cảng biển, kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên,...
“Đây đều là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng, khó hoặc không thể khắc phục. Việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm triển khai theo lộ trình phù hợp, không phát sinh khoảng trống trong quản lý Nhà nước”, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi chia sẻ.
Về việc đề xuất bổ sung ngành, nghề “Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực” vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động của việc bổ sung ngành, nghề này đối với môi trường đầu tư, kinh doanh, việc thực hiện các cam kết quốc tế và khả năng phát sinh rào cản gia nhập thị trường; đồng thời rà soát, tham khảo thông lệ quốc tế, bảo đảm chính sách không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về cải cách mạnh mẽ điều kiện đầu tư kinh doanh và hoạt động hợp tác với cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự nước ngoài tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên gọi của Dự thảo Luật thống nhất với phạm vi điều chỉnh, do Dự thảo Luật không chỉ sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư mà còn sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Xây dựng và Luật Đường bộ liên quan đến ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện…
